LOGO VNBET
CHƯƠNG 2: HUÂN TẬP
 
Luận nói: Pháp nào gọi là tập khí? Tên của tập khí nầy muốn hiển thị nghĩa gì?
Giải thích: Hai câu hỏi nầy có gì khác nhau? Câu hỏi trước là chỗ đề mục nghĩa của danh, câu hỏi sau là chỗ đắc danh của nghĩa.
Luận nói: Pháp nầy cùng với tập khí kia tương ưng, cùng sinh cùng diệt, sau đó biến thành sinh nhân của tập khí kia. Đó là nghĩa được làm sáng tỏ. Ví như cây gai do hoa huân tập, gai và hoa đồng thời sinh diệt, hoa kia luôn sinh làm nhân phát khởi cho mùi hương của cây gai.
Giải thích: Pháp nầy là hay thọ nhận huân tập. Tập khí kia là pháp có khả năng huân tập, cùng là cùng một thời một xứ đồng sinh đồng diệt. Nếu pháp có sinh diệt thì có năng huân và sở huân. Nếu khác với đây thì không đúng. Năng huân thì liên tục ngắn lại. Sở huân thì liên tục dài ra, cho nên năng huân thì đã lui dần đi, sở huân thì hằng tồn tại. Sau đó biến thành sinh nhân của tập khí kia. Biến tức là hợp với tập khí kia và giống như tập khí kia sinh công năng. Pháp nầy cũng lại như vậy, Pháp nầy tức là nghĩa đã được làm sáng tỏ. Nghĩa tức là chỗ làm đề mục của danh. Danh tức là nơi thành tựu của nghĩa.
Luận nói: Nếu người có hành về dục, thì có tập khí của dục.
Giải thích: Niệm khởi phiền não gọi là hành, hành nầy có tập khí. Tập khí có tướng gì ?
Luận nói: Là tâm và dục đồng sinh đồng diệt. Hành kia niệm niệm sinh, thì Sinh nhân của tâm nầy đổi khác.
Giải thích: Nghĩa đồng sinh diệt cũng như trước. Hành kia là hành của các dục, Niệm niệm, hoặc là căn cứ theo một đời, hoặc căn cứ theo một thời, trước kia chưa có huân tập, nay biến đổi làm cho sinh nhân kia có thể biến đổi tâm, gọi là huân tập. Đây là một loại trong phẩm bất tịnh, gọi là phiền não trược.
Luận nói: Như người đa văn thì có tập khí đa văn.
Giải thích: Người đa văn hoặc ở tại tư vị, hoặc tại tu vị mà có tập khí đa văn. đa văn nầy có tướng gì?
Luận nói: Sở văn của tư niệm cùng chung sinh diệt với tâm.
Giải thích: Như điều nghe chất vị của danh cú ở trước, dẫn nhiều đạo lý, hằng tư duy suy lường, chánh tư và ý thức trong tư duy suy lường đó cùng sinh cùng diệt.
Luận nói: Niệm niệm kia sinh làm sinh nhân của tâm minh liễu.
Giải thích: Sở văn của chánh tư đó, trong ý thức niệm niệm sinh

* Trang 681 *
device

diệt. Ý thức trong sở Văn đã rõ ràng thì huân tập vào A-lê-da thức. Ý thức hoặc diệt, sau đó lại sắp khởi, thứ tự chuyển biến là thù thắng. Do huân tập nầy thành tựu, do đó sự thông minh không mất.
Luận nói: Vì do huân tập nầy được kiên trụ.
Giải thích: Đối với Tư tuệ thì được kiên cố, đối với tu Tuệ thì được trụ.
Luận nói: Cho nên nói người nầy là có khả năng duy trì pháp.
Giải thích: Do huân tập nầy có thể không quên mất, nếu người duyên riêng các sự khác, thì cũng gọi là người có khả năng duy trì pháp.
Luận nói: Đối với A-lê-da thức, phải biết đạo lý như vậy.
Giải thích: Nếu huân tập thiện ác, thì đạo lý sinh khởi phải nên biết như vậy.
 
--------------------------------------

* Trang 682 *
device

Đại Tập 107 - Bộ Du Già IV - Số 1585 - Quyển 1 -> 10