LOGO VNBET
KINH HIỀN KIẾP
 
QUYỂN 3
 
Phẩm 9: NÓI VỀ SỰ LÃNH HỘI, GIỮ GÌN
 
Đức Phật bảo Bồ-tát Hỷ Vương:
­­–Thế nào gọi là lãnh hội giữ gìn tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như nhận lấy hạng chúng sinh cùng khốn không thể tự mình vượt được nỗi khổ cực ấy thì đem pháp thí dẫn dắt khiến họ quy phục, rồi mới dùng của cải quý giá bố thí khiến mọi người đều nghe theo, đó là Bố thí.
Thường dùng gốc của đức hạnh để thực hành các điều thiện, bản thân đã thực hiện, lại khuyến khích kẻ khác cùng làm, như được nghe nhưng không giữ lấy đối với số lượng của cải giàu có lớn lao, đó là Trì giới.
Như được nghe giảng, nói về điều thiện, có thể nhẫn chịu mọi nỗi khổ không lấy đó làm điều buồn phiền. Giả sử có vị Bồ-tát làm kẻ Phạm chí, tất theo kẻ ngu để được nghe những lời chỉ dẫn, tu tập trong mười hai năm mới hưng khởi đạo lớn vô thượng, tỏ ngộ nơi chốn sinh ra của mình, đó là Nhẫn nhục.
Đem sự tinh cần dứt bỏ mọi ràng buộc của sản nghiệp gia đình, không cho đấy là chuyện khó khăn, đó là Tinh tấn.
Hiểu rõ về lẽ vô thường, lãnh hội tính chất nhân duyên của sự vật để dốc tâm tu tập không biếng trễ dở dang, đó là Nhất tâm.
Học hỏi nơi chốn không thầy, sử dụng mọi phương tiện quyền xảo, luôn thể hiện sự bình đẳng đối với mọi lónh vực yêu ghét, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nhận ra sự kéo dài trong cõi sinh tử mà tu các

* Trang 97 *
device

pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thi ân giúp đỡ là nhằm đạt được pháp nhẫn Vô sở tùng sinh, đó là Bố thí.
Pháp nhẫn ấy được dựa trên nền tảng là tâm thương xót vô bờ đối với muôn loài, đó là Trì giới.
Luôn thể hiện lòng nhu hòa, khuyến khích ham chuộng các thệ nguyện lớn lao, đó là Nhẫn nhục.
Như đem sự hiểu biết rộng rãi của mình để chỉ dẫn giúp đỡ đối với tất cả, đó là Tinh tấn.
Ví như đạt được sự an nhiên tịch tĩnh trên tinh thần vô ngã, đó là Nhất tâm.
Hoặc như đối với hạng người thấp kém đều khiến họ tin theo mình, dốc tâm giảng dạy về nhẫn nhục nhu hòa cùng các pháp thiền định của những bậc Thánh lớn, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là không đoạn trừ mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như dùng sự bố thí để tạo được nẻo hưng khởi đối với bốn ân cùng cứu giúp hạng nguy khốn, đó là Bố thí.
Luôn gìn giữ nơi thân, miệng, ý, thể hiện sự cẩn thận trong ba nghiệp, đó là Trì giới. 
Đối với người luôn thích ứng, thân tâm hòa đồng, chí nhằm đạt được pháp nhẫn, bốn sự luôn tạo được hòa hợp, đó là Nhẫn nhục.
Như đem công việc tu tập để thực hiện cho được bốn ý đoạn, không bỏ dở giữa chừng, thảy đều do sự tu học ấy mà tạo được quả vị giác ngộ, đó là Tinh tấn.
Hoặc dùng sự tịch tĩnh để từ đấy đạt đến bốn ý chỉ, đó là Nhất tâm.
Như nương theo ánh sáng của Bậc Giác Ngộ tu tập theo đúng bốn chân lý chắc chắn không rơi trở lại vào sự hư dối, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ những vui thú thuần túy tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?

* Trang 98 *
device

Đối với hết thảy mọi sở hữu đều bố thí mà không hề tiếc lẫn, đó là Bố thí.
Dùng nhiều công đức để khai mở giáo hóa chúng sinh thấy được các cánh cửa giải thoát, đó là Trì giới.
Như đem đức lớn để giảng dạy giáo hóa ứng dụng khắp chốn, tuân giữ giới luật thể hiện nơi mọi hành động tạo tác, tâm sinh hướng thượng, dốc tâm khai thị, giáo hóa chúng sinh, làm hiển lộ việc tuân giữ giới luật ấy, dùng nhẫn nhục thuận hợp với ý, đối với hạng người đặc biệt cùng có thể nhận lãnh được, đó là Nhẫn nhục.
Hoặc như đem giáo pháp tùy thời mà dẫn dắt giáo hóa từng ấy chúng sinh nghe theo, đó là Tinh tấn.
Không bỏ hoàn cảnh thích hợp luôn thể hiện tâm Từ bi để thực hiện thành tựu bốn thứ ý, dứt hết mọi khổ vui khác, đó là Nhất tâm.
Chỗ nhằm giảng dạy cho chúng sinh, tất cả đều tỏ lòng lo lắng giữ gìn một cách thích hợp đối với giáo pháp, các nẻo đạt đến sự thích nghi tùy thời mà không bị thất tán, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ các pháp thiền định tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như tạo lập các nơi chốn bố thí, ở mỗi mỗi nơi chốn ấy đều nhằm đúng mục đích, không bị lạc nẻo, đó là Bố thí.
Tâm luôn tỏ bày sự thận trọng, dứt bỏ mọi thứ không thích hợp, đó là Trì giới.
Thể hiện lòng nhân cùng nhẫn chịu, đối với các pháp luôn an nhiên tự tại, hội nhập trong sự hòa đồng, đó là Nhẫn nhục.
Một lòng tu tập, tư duy, tạo dựng, mọi nơi chốn nên buông thả, hủy diệt các nẻo sai trái, đó là Tinh tấn.
Như đem các pháp thiền định dứt bỏ mọi tiếp nhận của căn trần, khiến cho ba nghiệp thân, khẩu, ý được an ổn, từ đấy mà có được ánh sáng trí tuệ, đó là Nhất tâm. 
Hoặc như diệt trừ tham dục, đem đức sáng của Bậc Giác Ngộ xua tan mọi thứ cấu uế trong hành động, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

* Trang 99 *
device

–Thế nào gọi là nhằm đạt được thần thông mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem ánh sáng mà bố thí, nhân đó đạt được phước báo có được Thiên nhãn nhìn thấy thấu suốt các nẻo, đó là Bố thí.
Dốc phụng giới luật, tinh chuyên trong việc nghe và lãnh hội kinh điển không hề hủy phạm, do đấy mà đạt được thiên nhĩ có thể nghe biết xa rộng, đó là Trì giới.
Đạt được hai nẻo nhân, hòa làm một, dùng đó mà khuyến trợ tạo điều kiện để phát tâm Bồ-đề, đó là Nhẫn nhục.
Thành tựu được việc nhận biết và nhớ nghĩ về thân mạng cũ cùng mọi việc ở đời quá khứ, có được thần thông tự tại nhưng vì nhằm để hóa độ chúng sinh nên ở ngay trong cõi đời, tích lũy công đức, luôn tự chế ngự với mình, đó là Tinh tấn.
Thần thông, thần túc dẫn đến sự biến hóa nhưng khó đạt được giải thoát, lìa bỏ mọi vướng mắc của nhận thức để thọ lãnh các pháp thiền định bình đẳng, đó là Nhất tâm.
Đem sự báo ứng của nhân duyên do đạt được ân ấy, dùng ánh sáng thần thông tiêu diệt mọi thứ cấu uế, từ pháp Tam-muội ấy thông suốt được ánh sáng của Bậc Giác Ngộ, đó là Trí tuệ đã dứt sạch mọi thứ phiền não.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ sự xảo diệu ở đời mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Không thể khuyến khích việc tu học các pháp Ba-la-mật, chỉ ham chuộng những xảo thuật thích ứng ở đời, cùng trao truyền cho kẻ khác cùng làm như mình, đối với những trường hợp này nên dùng các xảo thuật mà bố thí để khiến họ tu đức, đó là Bố thí.
Đời sau được phước báo khiến cho vô số người yêu mến, ham thích dốc tâm vì đạo, đó là Trì giới.
Có thể sử dụng hết thảy mọi thứ kỹ thuật xảo tiện, thảy đều thông suốt không còn sót một lãnh vực nào, đó là Nhẫn nhục.
Như dốc phụng hành các pháp của Bồ-tát có thể đạt được mọi thành tựu, đó là Tinh tấn.

* Trang 100 *
device

Như tâm luôn thể hiện sự ưa thích, đó là Nhất tâm.
Tham vấn hỏi han để nhận lãnh đạo pháp, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là do tâm Từ bi thương xót nhằm cứu giúp tất cả mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem tâm cứu giúp tất cả chúng sinh, dùng tâm Từ bi mà bố thí, đó là Bố thí.
Vì chúng sinh nên đối với bản thân không còn tham lam, đem sự giữ giới ấy theo hoàn cảnh mà phát thệ nguyện, nhân đó đạt được tự tại ngay nơi chốn hành hóa, từ đấy dạy dỗ, giáo hóa chúng sinh tạo nhân phụng hành điều lành, mà tạo lập phát huy đạo, đó là Trì giới.
Giống như vị vua thời quá khứ tên là Ma-điều, chỗ dấy khởi tinh tấn luôn lo lắng tu, tuân phụng theo hoàn cảnh, đó là Nhẫn nhục.
Như làm vị quốc vương, có người mong được lấy đầu mình mà tâm không dấy sân hận. Vô số người được sinh lên cõi trời, do sự tinh tấn ấy mà có thể gắng gổ chịu đựng, nhận lãnh, lại đem hết tài sản cơ nghiệp để dùng vào việc khai hóa dẫn dắt, đó là Tinh tấn.
Luôn gắn bó với các pháp thiền định nhằm tiêu diệt mọi vọng động của sáu căn, không nơi chốn nào có thể ẩn giấu được, đó là Nhất tâm.
Đem ánh sáng của Bậc Giác Ngộ nêu bày quảng diễn khai thị cho vô số chúng sinh khiến mọi người đều rộng mở nhận lấy những báo ứng lớn lao tốt đẹp, các đức của sáu sự việc xua sạch mọi nơi chốn phiền não bụi bặm, sự báo ứng mạnh mẽ vì không thấy sự xâm phạm, không do quá khứ mà có thêm, bớt, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thực hiện lòng thương mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trong việc bố thí, tâm tự dấy ý niệm muốn khiến cho tất cả chúng sinh thảy đều được an lành, đó là Bố thí.
Hoặc như lìa bỏ mọi liên hệ với kẻ khác, chẳng phải vì chán

* Trang 101 *
device

ghét bản thân mình mà là nhằm dứt sạch các mối trói buộc, đó là Trì giới.
Có thể nhẫn chịu khi bản thân bị kẻ khác mắng nhiếc hay dùng gậy gộc đánh đập mà thảy đều nhẫn được cả, lại hóa độ người khác cũng thực hiện được nhẫn như mình, đó là Nhẫn nhục.
Như dốc tinh chuyên gồm đủ mọi gốc của công đức, không hề chán nản trong việc hóa độ vô số chúng sinh, lại càng tinh chuyên nhằm khuyến khích mọi người khiến họ xuất gia học đạo, đó là Tinh tấn.
Hoặc như chán ghét các nẻo ác, yêu thích các pháp thiền định dốc nhiều công đức để đạt đến cứu cánh, đó là Nhất tâm.
Do lòng thương xót mà trừ sạch mọi điều ác hiện bày, không hề biếng trễ bỏ dở, chỗ dấy khởi pháp thí là nhằm giảng dạy giáo hóa chúng sinh, đó là Trí tuệ. 
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực. 
–Thế nào gọi là hoan hỷ tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trong trường hợp thực hiện ân huệ tâm luôn vui vẻ không còn mang lòng giận dữ, đó là Bố thí.
Dốc tâm tin tưởng trong việc tuân giữ giới luật từ đó đạt được các đức lành, đó là Trì giới.
Hoặc như đem tâm nhu hòa tạo nên sự hổ thẹn, không chấp nhận sự thô bạo hung ác, đó là Nhẫn nhục.
Dốc sức siêng năng tu tập tâm không chút sân hận, tự giúp đỡ cho kẻ khác, khéo tư duy nhưng không mang lòng nóng vội hoảng hốt, đó là Tinh tấn.
Như vui thích trong cảnh tịch tĩnh, tâm luôn được thanh tịnh, tạo lập thành tựu dứt trừ các thứ tham dục, đó là Nhất tâm.
Đối với các việc thi ân giúp đỡ tâm không chút dựa cậy nương nhờ, phụng hành đạo pháp luôn dứt bỏ mọi vọng cầu phước báo, quan sát nơi trí tuệ mà nhận lấy giác ý, chọn giác ý rồi thì tu theo pháp vô nguyện để tạo lập các cửa giải thoát, không rơi vào cõi điên đảo nên tránh được mọi nẻo xâm phạm, đó là Trí tuệ.

* Trang 102 *
device

Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích giúp đỡ tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trong trường hợp giúp đỡ tâm luôn dứt hết mọi vướng mắc, tham chấp, phụng hành các pháp bình đẳng, không mang vọng tưởng, đó là Bố thí.
Như thể hiện sự thận trọng gần gũi với các giác ý, tâm tinh tấn, không dấy các phiền não, đó là Trì giới.
Hành động theo nẻo “vô sở tưởng” tâm chí đều thể hiện rõ ràng trong sáng, trong ngoài thảy đều an định dứt trừ hết mọi tham cầu, đó là Nhẫn nhục.
Thông tỏ các pháp hữu vi, quán xét nơi các pháp vô vi, tâm dứt sự phân biệt hai nẻo, đó là Tinh tấn.
Như dùng các pháp thiền định để quan sát về sức lực tạo cho sự tịch nhiên càng thêm tăng trưởng hết mực, ở mọi nơi đạt đến yếu tố ấy luôn đứng đầu, đó là Nhất tâm.
Tin tưởng ở ánh sáng của Bậc Giác Ngộ, tu tập đạo nghĩa, do tình thương vô bờ mà dốc tâm khai hóa dẫn dắt mọi người, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích kẻ theo tà kiến tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Đối với các học thuyết lộn xộn, phiền toái của đám ngoại đạo, có thể đi vào các đền thờ cúng của họ, tùy thuận theo ý họ mà dẫn dắt giáo hóa, cũng như theo gương hàng Phạm chí tạo tác làm hưng khởi phước đức, đó là Bố thí.
Như trường hợp có bọn giặc tập hợp đông đúc làm điên đảo giới luật, bị bọn giặc sai khiến dẫn dắt nhưng ở đấy vẫn làm hiển lộ đức hạnh của mình, duyên theo đó mà hóa độ, đó là Trì giới.
Hoặc ở nơi chốn đông đúc phức tạp với từng ấy hành động phiền nhiễu dẫn tới những xâm phạm mà mình vẫn không hề tỏ lo âu chán ghét, đó là Nhẫn nhục.
Có những trường hợp cung cấp giúp đỡ, nếu hòa nhập vào các

* Trang 103 *
device

pháp thế tục thì cũng không bị cuốn vào trong ấy mà nhân đó nêu bày giảng giải về ý nghĩa của nẻo tịch tĩnh an nhiên, đó là Tinh tấn.
Như dấy khởi các pháp thiền định, cho dù đi đến các cõi tăm tối vẫn an vui nơi cảnh giới ấy, an vui với nẻo “vô sở lạc” tức lấy đạo pháp làm điều an lạc, đó là Nhất tâm.
Hoặc dùng hình tượng của bậc Phạm chí để nhằm giáo hóa chúng sinh, tùy theo chỗ thuận hợp trong hành động mà dạy dỗ dẫn dắt, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích kẻ theo chánh kiến tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trường hợp nhập vào tập tục là nhằm để nêu bày giảng dạy các pháp: Bố thí đạt được phước đức, giữ đúng giới luật được sinh lên cõi trời, mọi tạo tác lành dữ đều có quả báo thích ứng, đem điều ấy mà cứu giúp họ, đó là Bố thí.
Hoặc ở vào đời không có Phật, Bồ-tát, nhưng chưa từng nghe theo lời các đám bạn ác, đó là Trì giới.
Như các vị Bồ-tát thanh tịnh trong lành không chút cấu uế, cũng như nơi ngọn núi Tuyết sinh ra cây cối xanh tốt, từng có chư Thiên, quỷ thần, chúng Long thần cùng đến vui chơi trong ấy, đó là Nhẫn nhục.
Chỗ dốc sức tu tập dứt trừ bỉ - ngã, ví như kẻ buôn bán muốn đi đến nơi chốn xa xôi thì phải có nơi lo toan mọi việc, đó là Tinh tấn.
Như đem trí tuệ để làm sáng tỏ thêm các pháp ở bậc Tứ thiền, cũng chính là “không có nơi chốn giúp đỡ”, đó là Nhất tâm.
Dùng ánh sáng của bậc Thánh soi tỏ thương xót hết thảy chúng sinh nhất là hạng căn trí còn chậm chạp, cũng như ngày trước đã học về cội rễ của giáo pháp, dùng một câu tụng kệ để giảng giải cho tám vạn bốn ngàn quốc độ, thôn ấp, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích trụ nơi nhận thức tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Bồ-tát, giả sử đang ở trong cảnh mộng, tâm không keo kiệt,

* Trang 104 *
device

ganh ghét, tuy Phật không hiện ra mà tâm vẫn không khác, huống chi là ở trong hiện tại, đó là Bố thí.
Như gặp phải tội lỗi ác độc cùng có thể mất cả thân mạng, nhưng chưa từng phạm các giới cấm, đó là Trì giới. 
Nơi chốn sinh ra cùng với ánh sáng hội đủ, vừa sinh thì liền được nghe về cội rễ của pháp nhẫn thanh tịnh nên đạt được Phật đạo, đó là Nhẫn nhục.
Nơi chốn sinh ra thường thấy việc nêu giảng dẫn dắt khai hóa chúng sinh, dùng đạo pháp ấy mà dạy dỗ người khác, đó là Tinh tấn.
Ở mỗi mỗi nơi sinh ra luôn nhớ nghĩ về đạo, thích thú trong việc tạo lập hành động dẫn tới những tiếp cận về nhận thức nơi bản tính như nhiên nên gắng đạt như thế, đó là Nhất tâm.
Như đem việc hóa độ thế gian cùng xem xét mọi sự việc ở đời, thảy đều không chủ thể, bản thân luôn đứng riêng không tùy thuộc kẻ khác, sự hiểu biết sáng suốt ấy như thế là luôn nêu bày hết sức thành thật, mọi tạo tác của thân, khẩu, tâm luôn thận trọng khiêm tốn, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích vô trụ tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như sử dụng các ân ích theo phương tiện cứu giúp những nơi chốn có nhiều kẻ cùng khốn, đó là Bố thí.
Thân tâm luôn thận trọng, tâm dứt mọi sai phạm cũng như không hề phóng dật, đó là Trì giới.
Dù đạt đến pháp không thoái chuyển cũng không rời pháp nhẫn, đó là Nhẫn nhục.
Tư duy về hết thảy muôn vật để nhận ra tính chất “Bất khả đắc” của chúng, siêng năng theo phương tiện tu tập nẻo “vô sở trụ” do nẻo vô tục ấy mà khuyến trợ sáu pháp Ba-la-mật, đó là Tinh tấn.
Như đối với trong ngoài đều không có chỗ vướng mắc, vì chúng sinh còn mê lầm nên tâm bị che lấp không thông tỏ, lại vướng chấp nẻo ngã tưởng mà không rõ lý vô ngã, vì hạng chúng sinh ấy mà phân biệt nêu giảng để họ ngộ được hết thảy là không, đó là Nhất tâm.

* Trang 105 *
device

Hoặc chẳng rời bỏ các quả vị Thanh văn, Duyên giác, dùng giáo pháp của Bậc Giác Ngộ sáng suốt, nương nơi Nhất thiết trí, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích dứt mọi dựa cậy tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như tập hợp tăng thêm ân ích khiến cho hết thảy chúng sinh trong ba cõi thảy đều vui mừng, cũng như sự phát khởi thệ nguyện từ thời Phật Định Quang, đó là Bố thí.
Hoặc thực hiện việc tuân giữ giới luật mà tâm dứt mọi nẻo nương tựa cũng như mong cầu, đó là Trì giới.
Ví như tâm luôn thể hiện sự nhân ái, hòa dịu, uyển chuyển, chưa từng dấy vọng tưởng đối với hết thảy các pháp, đó là Nhẫn nhục.
Siêng năng tu tập các hạnh mà không tham vướng, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định, làm chủ các đối tượng đạt đến địa Bồ-tát, dứt hết mọi nẻo điên đảo, đó là Nhất tâm.
Như dùng trí tuệ bậc Thánh tiêu trừ mọi thứ phiền não, quy ngưỡng về đạo lớn, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thúc đẩy ý mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Ý luôn tự nhớ nghĩ: Nơi chốn tế độ của Bồ-tát là nhằm thành tựu cõi Phật, là nhân để hoàn tất cứu cánh của quá trình hành hóa, đó là Bố thí.
Luôn tự giữ mình, dứt bỏ ba nẻo ác không tạo các nghiệp dẫn đến tội lỗi, đó là Trì giới.
Luôn sẵn tâm Từ bi nhân hòa nên nhận được phước báo thân tướng tốt đẹp, đoan chánh tuyệt vời, không ai mà không mến mộ, ca ngợi, đó là Nhẫn nhục.
Dốc sức tu tập, như đi vào biển lớn tìm kiếm ngọc báu Như ý, tiêu diệt hết mọi khó khăn, đạt được pháp tự tại, đó là Tinh tấn.

* Trang 106 *
device

Như thực hành các pháp thiền định để dứt trừ các thứ phiền não cấu uế, đúng như chí nguyện nêu bày và đã dốc đạt được, đó là Nhất tâm.
Dùng ánh sáng của Bậc Giác Ngộ để trừ diệt chúng ma, nhân đó mà giảng dạy giáo hóa khiến mọi người đều nghe theo, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khuyến khích nhẫn nhục tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Nơi chốn thực hiện bố thí, tâm luôn gắn liền với Phật đạo, chưa từng quên pháp nhẫn, đó là Bố thí.
Như đem chí nguyện tịch tĩnh giải thoát cứu giúp chúng sinh ở cõi địa ngục, ma oán không thể xâm phạm mà pháp cũng không thoái chuyển, đó là Trì giới.
Hợp lý trong việc phụng hành chánh pháp, tâm dứt mọi ganh ghét, như vị Vương thái tử hiệu là Đức Quang: Thực hiện công việc bố thí một cách tự tại chỉ trong một ngày xả bỏ hết tất cả mọi thứ sở hữu để làm vị đệ tử của Phật. Vị vương tử ấy đã bố thí xe cộ, voi ngựa, cờ phướn, dù lọng dày kín cả một vùng bốn mươi dặm, nào chuỗi anh lạc, y phục, vật báu, vô số hương hoa. Xả bỏ tám vạn bốn ngàn thể nữ, lìa nước bỏ ngôi, cả chân tay tai mũi đầu mắt xương thịt, các chi thể trên người cùng vợ con thảy đều bố thí, không trái với ý của kẻ đòi hỏi. Rồi vương tử xuất gia làm một vị Sa-môn để phụng hành chánh pháp, đó là Nhẫn nhục.
Chỗ tuân phụng các giới luật là nhằm dốc tu tập dứt trừ mọi vướng chấp, đó là Tinh tấn.
Như ở trong cảnh mộng trông thấy nhiều nàng ngọc nữ mà không dấy tâm tham đắm, thân tướng gồm đủ các vẻ tốt đẹp, dung mạo thanh tịnh, đó là Nhất tâm.
Hoặc như đi vào trong thành, tâm luôn giữ lấy trí sáng suốt, trông thấy vị Tỳ-kheo liền dốc tâm tôn kính không hề dấy bất kỳ một vọng tưởng nào, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

* Trang 107 *
device

–Thế nào gọi là tạo nghiệp và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc? Như thân tự lập, chuyên tu phạm hạnh, chỗ có thể khuyến trợ đạt được nhiều lợi dưỡng. Gặp lúc đạo pháp suy diệt liền lấy y che hình ẩn tu giữ đạo, chí nguyện tu học cùng hành đạo cũng giống như ánh sáng tỏa lên từ một đóa hoa, hiện cầu thân Phật tất không hề bị mất, năm cành hoa mới và năm cành hoa cũ cũng đều bay tới và trụ nơi vai Phật, do báo ứng ấy mà đạo pháp được hưng thịnh, chánh pháp truyền bá ở đời đến năm trăm năm, tượng pháp cũng như vậy, đó là Bố thí.
Hoặc như đem các giới luật được tuân giữ diệt trừ các hành nghiệp ác của kẻ khác, tùy theo chỗ thiếu và cần của họ mà dốc tâm cứu giúp, đó là Trì giới.
Chỗ thể hiện tâm nhân hòa như gặp trở ngại mà không có được lợi lạc an lành tất sẽ được cứu giúp trong lúc nguy khốn. Cũng như người khách buôn bán đi vào biển lớn gặp phải loài cá Ma-kiệt, chợt thấy vùng biển cạn như những ao tắm, tất cả là hai mươi lăm ao, nơi mỗi ao ấy đều có con voi trắng, tức thì nâng thuyền buôn lên vượt khỏi nạn lớn, đó là Nhẫn nhục.
Giả sử gặp lúc cả thiên thượng và thế gian đều an ổn sung sướng, giống như thời xưa “Vô khai đạo chủ” muốn khiến cho tất cả đều tinh tấn, có vị Đại phạm thiên tên là Anh Diệu đã khuyến hóa vị Thiên đế và dạy dỗ mọi người khiến họ đều được sinh lên cõi trời, đó là Tinh tấn.
Thiền là vô sở sinh, chư Phật, Bồ-tát đều giảng dạy như vậy. Giả sử Bồ-tát khuyến khích chỉ dẫn cho chúng sinh khiến họ được sinh lên cõi Phạm thiên, từ cõi trời Quang âm đến cõi trời Vô tưởng, đó là Nhất tâm.
Hành động tạo tác của bậc Thánh giác ngộ là vì mọi nẻo ở thế gian mà nêu giảng về cuộc đời hiện tại, cũng chỉ dạy về các hành động để thoát khỏi cuộc đời này, như tu tập mười điều lành đem lại lợi ích cho đông đảo lê dân. Cũng như ngày xưa có vị quốc chủ tên là Đắc Sinh, vua có đôi mắt đẹp và tỏ ra mến mộ đạo pháp, vô số trong

* Trang 108 *
device

các đời đều thông tỏ diệu nghĩa ấy. Các vị vua đều thực hiện đạo Từ bi theo lời dẫn dạy của chư Phật, Bồ-tát. Rồi vua đem những điều đã được lãnh hội ấy mà nêu bày chỉ dẫn cho tất cả chúng sinh, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là dứt mọi nơi chốn tạo nghiệp mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Trong tâm luôn vui vẻ do từ mọi công sức tạo nên dẫn tới sự an lạc, hết thảy mọi cội nguồn đầu mối tâm đều khuyến trợ giúp đỡ. Nơi chốn có thể khuyến trợ thảy đều là tiêu biểu, nổi tiếng. Như thời xa xưa Bồ-tát gặp Đức Phật Định Quang đã dùng năm cành hoa tung lên để cúng dường Phật. Do chỗ vun trồng gốc công đức ấy nên đều khiến đạt được phước lành lớn và đạo đức dứt sạch mọi thứ vọng tưởng. Đến khi đạo pháp bị suy diệt, đều cùng dựa vào đấy mà tồn tại, đó là Bố thí. 
Chỗ tu học luôn tinh tấn, ba nghiệp thân, khẩu, tâm luôn dứt mọi phương tiện quyền biến tính toán về đất đai, nơi chốn sống chết, đó là Trì giới.
Nẻo tu tập luôn thể hiện tâm nhân hòa, hâm mộ vui thích mong đạt được gốc của sự khổ, đó là Nhẫn nhục.
Đối với trường hợp tinh tấn là nhằm tạo lập những liên hệ với cuộc đời để hóa độ đưa về với đạo pháp, đó là Tinh tấn.
Như tu tập các pháp thiền định, quán tưởng về cõi Phạm thiên với thọ mạng dài, ngắn, đó là Nhất tâm.
Chỗ nương theo ánh sáng của Bậc Giác Ngộ chưa từng thốt ra lời. Cũng như có vị Bồ-tát hiệu là Như Lai Nhật, thuận theo chúng sinh mà tuyên giảng một loại pháp, còn lại thì chính từ nơi bản thân nêu bày từng ấy phẩm pháp, tạo lập được cảnh giới tịch nhiên, rồi nhập Niết-bàn. Sau đấy chánh pháp được truyền ở đời trong từng ấy năm rồi mới bị suy diệt, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là “Hữu dư” tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?

* Trang 109 *
device

Thời xa xưa, Bồ-tát gặp Phật Định Quang, dốc tâm cúng dường và nhân đó phát thệ nguyện cầu đạt đạo pháp, đó là Bố thí.
Thân, khẩu đã dứt phiền não, nương tựa, an trụ nơi giới luật, không tin ở các đối tượng khác mà chỉ an vui với bản thân mình, đó là Trì giới.
Tánh thể hiện nhân hòa dứt mọi thô bạo, ác độc, quy ngưỡng về diệu lực của pháp tọa thiền, đó là Nhẫn nhục.
Giả sử trong khoảng thời gian dốc sức tu tập, sự nương tựa chính là chỗ an lạc trong quá trình đạt đến giác ngộ, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định tư duy một cách hâm mộ vui thích là nhằm tiếp cận diệu lý không, chứ không chỉ dùng điều ấy làm sự an vui mà thôi, đó là Nhất tâm.
Như lãnh hội ánh sáng giác ngộ của bậc Thánh, tâm không có chỗ vướng mắc hoặc dứt hết mọi tham vướng, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là trụ nơi bậc Hữu dư thực hiện các pháp Độ vô cực?
Không thể thuận theo sự thật để trở lại hướng tới một nẻo khác. Chí nguyện đạt đến cõi không là nơi chốn đạt được của hàng Thanh văn, Duyên giác. Pháp Phật như thế là khó trường tồn. Nhập vào mười địa mà hành động còn thoái chuyển, phải nên nhận rõ ý nghĩa ấy. Đó gọi là Bồ-tát “Hữu dư” thực hiện các pháp Độ vô cực.
Thế nào gọi là Bồ-tát Vô dư thể hiện các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc? 
Khuyến trợ chúng sinh nhận rõ về lẽ báo ứng trong cõi sinh tử, như có thể chấp nhận với các quả vị Thanh văn, Duyên giác, tạo được cảnh giới tịch nhiên, an định, không ngã theo con đường thoái chuyển, đó là Bố thí.
Sự báo ứng của việc tuân giữ giới luật xem như xa rời trí tuệ nhưng thực chất là có thể thâm nhập làm cho trí tuệ rộng mở, đó là Trì giới.
Thể hiện tâm nhân hòa cũng là bày tỏ sự sợ hãi đối với các nẻo ác, dù gặp chốn khổ nhục tâm cũng không sai phạm, đó là Nhẫn nhục.

* Trang 110 *
device

Như dùng việc dốc sức tu tập để mong đạt nghiệp ma, bây giờ muốn tiêu diệt cõi ma ấy khiến cho mọi đầu mối cội rễ của tà kiến đều bị dứt sạch, đó là Tinh tấn.
Thực hành đúng đắn các pháp thiền định để nhận rõ giới hạn của thọ mạng cùng mọi cội rễ một cách rốt ráo, đó là Nhất tâm.
Như dùng trí tuệ để nhận thức biết rõ về thân mạng đời trước, nhằm dứt hết mọi khổ não lo âu mà ham thích thực hiện chí nguyện tu tập, đó là Trí tuệ Vô dư Ba-la-mật.
Do đâu mà được gọi tên là Ba-la-mật (Độ vô cực)? Đó là Bồ-tát đã đạt được từ chỗ thuận hợp để hóa độ theo sự mong cầu của cuộc đời, do vậy mà gọi tên là Sáu pháp Độ vô cực vô dư.
Thế nào gọi là sáng suốt tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Bồ-tát thực hiện bố thí kính phụng các bậc tôn trưởng không mong được phước báo, trong trăm ngàn kiếp sống ở đời ăn uống sinh hoạt, không chỉ vì thân mạng của riêng mình nên tâm ý không mang nỗi lo buồn, đó là Bố thí.
Chỗ tu tập theo diệu nghĩa của các pháp như đi đến nơi gốc cây chỗ Phật thành đạo, đối với tất cả các pháp không mang tâm hồ nghi, duyên vào đấy mới đạt đến Nhất thiết trí, đó là Trì giới.
Như thực hiện các pháp thiền định luôn dứt mọi vướng mắc tham chấp đối với mọi pháp, vì Nhất thiết trí cũng từ nơi ấy mà phát sinh, đó là Nhẫn nhục.
Siêng năng tu tập, an trụ nơi ánh sáng của trí tuệ để chuyển hóa năm thứ che phủ vây bủa, đó là Tinh tấn.
Như áp dụng các pháp thiền định để thành tựu Bậc Chánh Giác tối thượng, đạt được Thiên nhãn biết rõ về thân mạng đời trước cùng mọi nơi chốn từng trải qua, đó là Nhất tâm.
Nương theo bậc Thánh giác ngộ, nhằm diệt sạch mọi thứ phiền não đạt được Phật nhãn, các pháp đều được thông tỏ khắp nên tâm không còn chút do dự, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là an trụ nơi ánh sáng để giữ vững, tu các pháp

* Trang 111 *
device

Độ vô cực gồm có sáu sự việc?  An trụ nơi chánh pháp, cúng dường giáo pháp của Phật khiến cho kinh điển được tồn tại, lưu truyền, đó là Bố thí. 
Nơi chốn hành động cũng như dừng nghỉ đều hội nhập với diệu nghĩa Như Lai, thân trong sáng, khẩu thanh tịnh, dứt sạch mọi thứ tưởng chấp, đó là Trì giới.
Thể hiện sự nhu hòa thuận hợp, hành hóa chẳng ngã về đời, đối với các pháp không hề động chuyển, đó là Nhẫn nhục.
Thấu đạt về các quả vị Thanh văn, Duyên giác, tiêu trừ mọi thứ phiền não cấu uế cho đến đạt được giải thoát, đó là Tinh tấn.
Chỗ thực hiện các pháp thiền định là mong cho chúng sinh tâm niệm cùng mọi nẻo hành động đều theo ánh sáng trí tuệ vang tỏa khắp, đó là Nhất tâm.
Do nhận biết con đường đi đến giải thoát nên không để mất hoàn cảnh thuận tiện mà thực hành đạo Từ bi của Bậc Giác Ngộ, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là hưng thịnh, thành tựu tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Phật xuất hiện ở đời chính là đã thành tựu được một thứ tài sản lớn lao quý giá, các bậc Thánh hiền vô lượng đều nhận lãnh những lời chỉ dạy của chư Phật thời quá khứ, đó là Bố thí.
Phật thị hiện ở đời được hưng thịnh diệt trừ mọi thứ phiền não cấu uế, do hành động khuyến trợ ấy mà đạt được giải thoát, đó là Trì giới.
Đem tâm nhân hòa nhận lãnh giáo pháp của Đức Thế Tôn, lại biết rõ nẻo dừng dứt, không rơi vào sự biếng trễ cho tới khi đạt được hạnh nguyện lớn, đó là Nhẫn nhục.
Như đem việc dốc sức tu tập để tạo lập thệ nguyện rộng lớn, như người có được công đức ấy mà ở ngôi vị vua chúa cũng không dấy tâm sai trái đối với đạo pháp, đó là Tinh tấn.
Thực hiện các pháp tư duy thiền định tâm luôn nhớ nghĩ đến Phật, không để mất nẻo đường đi đến giác ngộ, đó là Nhất tâm.

* Trang 112 *
device

Như đem ánh sáng của Bậc Giác Ngộ khuyến trợ việc tu tập đạt giải thoát, như Phật đã từng khai thị giáo hóa thân tâm của năm người đệ tử, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là ý dứt mọi phiền não tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Thực hành việc thi ân thích hợp với ý nguyện, dốc tâm phụng hành đạo pháp là nhằm hóa độ bao kẻ khác, đó là Bố thí.
Tuân phụng đạo pháp, hành động hết mực để giúp cho mọi người chế ngự ba nghiệp thân, khẩu, ý, đó là Trì giới.
Nẻo tu tập nhân hòa chính là sự nhẫn thâm diệu, cho dù gặp lúc chánh pháp bị suy diệt, chí vẫn kiên cố bảo tồn, đó là Nhẫn nhục. 
Chỗ dốc tu tập kiên định sẽ mang lại ánh sáng của đạo pháp khiến tâm không bị mê lầm, đó là Tinh tấn.
Giả sử nơi các pháp thiền định là nhằm tiếp cận thể hiện diệu lý không–vô, dứt hết mọi tưởng, nguyện, cũng như tâm không chút mong cầu, đó là Nhất tâm.
Nương theo ánh sáng của bậc Thánh để suy nghĩ về nẻo lo lắng buồn phiền của chúng sinh, dốc tâm từ nhớ nghĩ đến tất cả và muốn cứu giúp, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là tạo lập sự hưng thịnh của Phật ngay nơi chốn nhà ở mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như có các trường hợp bố thí nên luôn dấy khởi năm sự việc, đó là:
1. Tạo nên chỗ ngồi đàng hoàng.
2. Tạo nên nơi chốn để giảng nói pháp.
3. Tạo được số quyến thuộc đông đảo.
4. Tạo nên sự ham thích nghe pháp.
5. Tạo nên sự biên chép thành sách báo, đó là Bố thí.
Chỗ thể hiện việc thực hành các giới luật luôn đầy đủ không hề bị sai phạm, đó là Trì giới.
Đem tâm nhân hòa để dứt bỏ mọi vọng tưởng chấp trước của

* Trang 113 *
device

con người chẳng tính kể đến thọ mạng, đó là Nhẫn nhục.
Như dốc siêng năng tu tập thể hiện mọi tạo tác bình đẳng nhằm nêu bày rõ diệu nghĩa của đạo pháp, đó là Tinh tấn.
Dùng tâm tĩnh lặng an định để thực hiện sự bình đẳng khắp chốn, phụng hành đức lớn, ý dứt mọi sở nguyện, đó là Nhất tâm.
Như đem ánh sáng của trí tuệ quy ngưỡng về các chân lý của Bậc Giác Ngộ, không nơi chốn nào là không thông tỏ, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thấy người xuất gia đến mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với trường hợp bố thí, giữa tâm niệm và việc làm đều thuận hợp để dẫn tới nẻo hành hóa vô lậu, đó là Bố thí.
Luôn tỏ ra thận trọng nhằm giữ gìn các nghiệp về thân, khẩu, thích hợp với quá trình tu tập giải thoát, đó là Trì giới. 
Như đem tâm nhân hòa bày tỏ mối chán ghét đối với ba cõi cùng dứt hết mọi tham vướng, đó là Nhẫn nhục.
Dốc tu các hạnh chính đáng, quy ngưỡng về nẻo dừng của bốn ý thú mà phát sinh đạo ý, đó là Tinh tấn.
Dùng các pháp thiền định thể hiện bốn tâm vô lượng, lo lắng chán ghét về các nạn trong khắp nẻo sinh tử, đó là Nhất tâm.
Như đem ánh sáng của bậc Thánh mà xua tan giũ sạch mọi thứ tư duy sầu não nhằm tu theo nẻo giải thoát, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là do nghe rộng biết nhiều dẫn tới tâm thương xót mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trong trường hợp đem giáo pháp nêu bày chỉ dẫn về nẻo tinh tấn cùng giúp đỡ cho đám người cùng khổ, đó là Bố thí.
Thọ trì đạo pháp, cho dù phải xả bỏ thân mạng cũng không tham tiếc, đó là Trì giới.
Trong thời kỳ chánh pháp sắp bị suy diệt, vẫn thể hiện đúng tâm nhân ái hòa hợp, Bồ-tát phát tâm tùy thuận một cách thích ứng với hoàn cảnh, tự hy sinh thân mình để bày tỏ sự yêu mến bảo vệ chánh pháp, đó là Nhẫn nhục.

* Trang 114 *
device

Như dốc sức tu tập nhằm đạt được các pháp Tổng trì, luôn lãnh hội thâm nhập không hề quên, đó là Tinh tấn.
Dùng các pháp thiền định khiến tâm được thông tỏ, thể nhập diệu lý mười hai duyên khởi tức là “Không nơi chốn nào dấy khởi cả”, đó là Nhất tâm.
Như đem sự hiểu biết để nhận rõ mọi nơi chốn từng trải qua để dốc tu các pháp tịch tĩnh giải thoát, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là xuất gia không lìa giới luật tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Chỗ giúp đỡ kẻ khác theo sở nguyện của mình cũng là nhằm phụng hành đúng lời dạy của bậc Pháp sư, đó là Bố thí.
Nẻo thực hành giới luật là nhằm tuân thủ thể hiện lòng thương lớn lao, dứt hết mọi khía cạnh giận dữ, đó là Trì giới.
Chí nguyện nhân hòa không mang tâm mưu hại sâu hiểm, luôn khiêm tốn, cung thuận dứt mọi vẻ tự đại, ngã mạn, đó là Nhẫn nhục.
Con đường siêng năng tu tập là dũng mãnh, tự tin không hề khiếp nhược, đó là Tinh tấn. 
Nẻo thiền định tư duy hết mực là nhằm thực hiện bảy Giác ý, thông tỏ mọi nẻo xa gần, không chốn nào là không thấu đạt, đó là Nhất tâm.
Nơi chốn cùng tột của sự hiểu biết là từ khả năng thấu tỏ tất cả mà vẫn không rời pháp nhẫn, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

 


Phẩm 10: NÓI VỀ THẦN THÔNG

Đức Phật nói với Bồ-tát Hỷ Vương:
–Thế nào gọi là trụ nơi các pháp thần thông tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như về các trường hợp bố thí những thứ tài sản quan trọng, không nên tham tiếc mà là dốc tâm đối với đạo để nhận lãnh được

* Trang 115 *
device

giáo hóa chân chánh, đó là Bố thí.
Hành hóa không chút tham vướng, không dựa vào chánh tà mà dốc vì đạo lớn, đó là Trì giới.
Luôn thể hiện tâm nhân hòa, không mang tâm hồ nghi cũng như hoàn toàn dứt hết các nẻo do dự, đó là Nhẫn nhục.
Dốc chí nơi con đường siêng năng tu học nhằm kiến lập thệ nguyện rộng lớn không trái với bản nguyện của mình, đó là Tinh tấn.
Chỗ thực hành thiền định nhằm có được ánh sáng tỏa chiếu soi tỏ khắp chốn xa gần, đó là Nhất tâm.
Dựa theo ánh sáng của Bậc Giác Ngộ ứng hợp với các quả vị của đạo, nhận rõ mọi sự việc trong tính chất duyên khởi, luôn gắng sức kiên trì để thọ lãnh, giữ gìn chánh pháp, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thần thông không gián đoạn tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với các trường hợp cần giúp đỡ, nên tạo lập các chùa chiền, tinh xá thờ Phật, Như Lai, là những việc làm hàng đầu, đó là Bố thí.
Đạo nghiệp mong thành, đạt đến nền tảng của trí tuệ để xua sạch mọi ngọn nguồn của các nẻo vô minh, đó là Trì giới.
Chỗ thể hiện tâm nhu hòa hết mực là nhằm đạt được sự thành tựu viên mãn của quá trình tu tập, làm hưng khởi đạo giác ngộ, giải thoát, đó là Nhẫn nhục.
Dốc tâm siêng tu nhằm thông tỏ mọi nẻo sắc, tưởng mà dứt hết vọng tưởng, đó là Tinh tấn.
Chỗ đem các pháp thiền định tư duy, định ý tịch nhiên cho đến tiếp cận với các cửa giải thoát, đó là Nhất tâm.
Vâng theo nẻo giác ngộ của bậc Thánh, tu tập các pháp Tổng trì, quán tưởng về các hành động chân chánh, an trụ nơi cõi tĩnh lặng, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là đi vào chốn dục mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?

* Trang 116 *
device

Như trong việc cứu giúp tập hợp hết thảy mọi công sức của cải để cấp cho các gia đình oán địch, đó là Bố thí.
Nẻo hành hóa còn yếu kém, lần lượt thuận theo sức mình sức người mà tạo lập được chỗ đứng cùng uy tín lớn lao, đó là Trì giới.
Đem tâm nhu hòa dứt mọi thứ phiền não che phủ để dốc tu theo đạo nghĩa, đó là Nhẫn nhục.
Như lìa bỏ tâm oán hận, giống như trường hợp Vương thái tử an vui nơi chốn thanh bạch, đó là Tinh tấn.
Hoặc như thực hành thiền định, tâm không buông lung, chuyên nhất định ý, đó là Nhất tâm.
Đem ánh sáng của Bậc Giác Ngộ nhằm độ thoát bao nạn về sinh tử nơi cõi ác địa ngục, từ đấy dốc tinh tấn tu tập, giống như thời xa xưa các bậc tu học đã hành hóa độ sinh, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là đứng vững và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như người thực hiện tâm nhân ái, cứu độ đối với chúng sinh ở các nẻo ác, dẫn dụ họ từ những hiểu biết về cõi sinh tử để nhằm vượt ra khỏi, như có được phước báo thấy đỉnh tướng của Phật, đó là Bố thí.
Gặp đời không có Phật, kẻ hành đạo cũng dốc thực hiện để khai hóa muôn người khiến họ đạt được mọi đối tượng tốt đẹp, cũng như thời xa xưa Thánh vương Ma-điều đã đem tâm từ giáo hóa khắp thiên hạ, đó là Trì giới.
Luôn thể hiện tâm nhân hòa, không hề khởi tâm giận dữ như Bồ-tát Sằn-đề-hòa đã từng cắt đứt tay chân tai mũi của mình để bố thí mà không dấy tâm sân hận, đó là Nhẫn nhục.
Dốc sức tinh cần, đối với những trường hợp khó chế ngự nắm giữ, rốt cuộc đều được thông suốt trôi chảy, cũng như trong biển lớn có ngọc báu Như ý, theo chỗ mong cầu của mình mà liền đạt được sở nguyện, đó là Tinh tấn.
Nẻo tu tập các pháp thiền định, như ở nơi cung điện hóa độ đám người quý tộc, khiến họ phát tâm Bồ-đề vượt hơn hẳn mọi người

* Trang 117 *
device

khác, cũng như thái tử Sư Tử tự tại trong công việc giáo hóa dẫn dạy mọi người, khác nào gió thổi cuốn đám cỏ lướt theo, đó là Nhất tâm.
Như đi vào ánh sáng của Bậc Giác Ngộ, mọi cảnh giới của sự hiểu biết thảy đều lìa bỏ hết, có thể đem ánh sáng ấy đến cho nhiều người vốn có duyên may, cũng như ngày xưa có vị vua đem cả thân mạng mình để bố thí, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thích ứng với tinh tấn mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem y phục, vật dụng cứu giúp cho mọi chúng sinh giống như con rùa chúa ở nơi biển lớn thường cứu nguy cho kẻ gặp nạn, đó là Bố thí.
Đường hướng phụng trì chánh pháp cũng như sư tử cùng đám quyến thuộc vây quanh, cứu giúp các khách buôn bán cũng lại như vậy, đó là Trì giới.
Chỗ lãnh hội về sự nhu hòa cũng như kẻ Phạm chí muốn đến hại vua nhằm lấy thủ cấp liền nhận được ân huệ, đó là Nhẫn nhục.
Nẻo dốc tinh tấn tu tập như có người con Phạm chí tên là Tư nghĩa lìa bỏ năm chốn dục lạc để cứu giúp người khác cùng khuyến độ họ, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định như A-ly-niệm ở nơi học phái ngoại đạo từng cứu giúp đệ tử cùng với những người khác, đó là Nhất tâm.
Đem các hành động của Bậc Giác Ngộ, để hóa độ cho vô số trăm ngàn chúng sinh, cũng như Điểu vương cứu giúp mà không cầu trả ân, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là do nhiều báo ứng mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như do lòng thương đối với người đời mà tạo mọi điều kiện để cứu giúp, cũng như lìa chốn cấu uế để khiến chúng trở nên trong sạch, đó là Bố thí.
Chỗ phụng hành hết mực, trụ nơi cõi Phạm thiên, vì con người ở

* Trang 118 *
device

cõi Diêm-phù-lợi nhằm tạo lập cái gốc của đức khiến họ được đi đến với chánh pháp, đó là Trì giới.
Thể hiện tâm nhân hòa đối với chúng sinh không tiếc đến thân mạng mình, cũng như ở nơi biển lớn trông thấy thuyền bị hư hoại, có thể tự hiến thân để cứu mọi người vượt khỏi tai họa, đó là Nhẫn nhục.
Nẻo hành hóa tinh tấn nhằm khai hóa vô số chúng sinh cầu đạt được những thành tựu cũng như bậc Đạo sư tên là Phước Sự đi vào biển để tìm châu báu cứu giúp kẻ cùng khốn, đó là Tinh tấn.
Dùng các pháp thiền định thể hiện lòng thương xót đối với mọi người mà thực hành việc khuyến trợ, cũng như vị đồng tử tên là Ý nghĩa ở trong tám vạn năm phụng hành theo tâm Từ đem lại an lạc cho chúng sinh, đó là Nhất tâm.
Như dùng ánh sáng của Bậc Giác Ngộ để thấu tỏ về đời hiện tại, đem trí tuệ cứu đời, do từ trí tuệ ấy mà tỏ ngộ diệu lý không–vô, như Tôn giả Tu-bồ-đề từ những thí dụ mà lãnh hội thấu đạt diệu lý Không, đối với mọi hiện tượng ngoại giới đều có thể phân biệt nhận rõ, người làm công việc khuyến trợ ấy nhận lấy báo ứng còn vượt hơn nữa, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là không mong cầu báo ứng tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Về trường hợp cứu giúp không hề nhận sự báo đáp, cả trong quá trình tu tập cho đến khi giải thoát. Cũng như chiếc lọng to lớn có thể che chở cho đông đảo kẻ cần, Bồ-tát tu các pháp Độ vô cực cũng như thế, nhờ đó hằng hà sa số chúng sinh được hóa độ, đó là Bố thí.
Nẻo phụng trì hành hóa giáo pháp là nhằm dứt sạch các lậu, đạt pháp không thoái chuyển, thu tóm thọ nhận để cứu giúp che chở khắp cả, đó là Trì giới.
Luôn thể hiện tâm nhân hòa, chưa từng dấy tâm sân hận cho đến khi thành tựu Phật đạo, đó là Nhẫn nhục.
Con đường dốc sức siêng tu có thể hy sinh cả thân mạng, hết thảy muôn vật đều nhằm để cúng dường Tam bảo, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định như Đức Phật an tọa nơi gốc

* Trang 119 *
device

cây Bồ-đề dùng tụng kệ để tuyên giảng ca ngợi cùng tuân phụng các pháp quán tưởng, do đấy mà thực hiện việc cứu giúp, đó là Nhất tâm.
Tuân thừa nẻo sáng của bậc Thánh, khỏi phải bàn bạc dài dòng về ánh sáng của đạo, cũng như nơi biển cả có cây Xá hòa lá hết sức thơm dùng để trị bệnh, Bồ-tát cũng như thế, dùng hương thơm đạo đức hóa độ muôn loài khiến chúng đều phát tâm đạo lớn lao, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là dứt mọi vui thú mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Chỗ cứu giúp chúng sinh cũng như đưa họ đến nẻo giải thoát, ví như bậc Hiền giả tên là Hán Lâm hóa độ đám người mê lầm, do đấy nên thông tỏ bản hạnh của Bồ-tát với các thí dụ về những hành hóa ở đời trước ấy, đó là Bố thí.
Tính chất ngăn cấm của giới luật là nhằm đối trị với muôn ngàn nỗi âu lo về các hoạn nạn, giúp cho chí nguyện đạt đến cảnh giới vô vi, cũng như thời xa xưa, nẻo hành hóa của Bồ-tát đã từng tinh tấn đi vào biển rộng tìm kiếm vô lượng châu báu, đã được dẫn làm thí dụ, đó là Trì giới.
Sự thể hiện tâm nhân hòa ấy, như vua Ca-di từng cắt các chi phần trên thân thể mình để bố thí mà không dấy tâm sân hận, đó là Nhẫn nhục.
Đối với trường hợp siêng năng tu tập thì như Bồ-tát từng bỏ cung điện ra khỏi kinh thành Ca-duy-la-vệ không một ai hay biết, thực hiện bình đẳng, nhập chánh định thành Bậc Giác Ngộ, đó là Tinh tấn.
Chỗ thực hành các pháp thiền định gồm đủ bốn phẩm, dốc tu phạm hạnh, đem tâm Từ bi vui vẻ cứu giúp che chở, đó là Nhất tâm.
Như dùng trí tuệ tu pháp Độ vô cực đạt được thành tựu cũng khó khăn, chẳng khác nào ở ngay đời này thực hành các pháp chánh thọ, tâm luôn gắn liền với định, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

* Trang 120 *
device

–Thế nào gọi là luôn tinh tấn tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đạt đến nơi chốn dừng dứt an định, lần lượt đem mọi ân ích cứu giúp chúng sinh đang gặp phải khổ ách tai nạn, đó là Bố thí.
Nẻo hành hóa luôn thận trọng, như sinh trong loài rùa từng là rùa chúa thường tự bảo vệ thân mạng mình cùng cứu giúp kẻ khác, đó là Trì giới.
Nơi chốn thể hiện tâm nhân hòa là nhằm gần gũi với mọi hành động của chúng sinh hướng họ về việc giữ gìn các nghiệp về thân, khẩu. Cũng như bậc Hiền giả từng thể hiện tâm Từ bi nhẫn nhục, chặt đứt các chi phần trên người mà vẫn không mang tâm thù hận, đó là Nhẫn nhục.
Dốc tu, siêng năng, lúc Phật xuất hiện ở đời luôn được gặp Phật cũng như giáo pháp bình đẳng của Như Lai thể hiện nơi ấy tướng Tam-muội đối với tất cả mọi hành xử, trong ba ngàn năm chưa từng bỏ dở hoặc biếng trễ, đó là Tinh tấn.
Gọi là thiền định, như ở nơi cung điện giữa đám ca kỹ thể nữ mà vẫn thường tu thanh tịnh dứt mọi phóng dật, đó là Nhất tâm.
Thuận theo trí tuệ, thường ở nơi cõi sinh tử, mỗi mỗi nơi chốn hành hóa nhằm đạt đến đều hay che chở các ngã, từ đấy khiến tỏ ngộ được diệu lý vô ngã, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
Thế nào gọi là từ nơi ánh sáng soi tỏ mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
–Như đem hương hoa, không phải để tô điểm mà là để dâng lên cúng dường chư Phật, Bồ-tát, đó là Bố thí.
Nẻo hành hóa luôn tỏ ra thận trọng, thương xót đến kẻ khác, cũng như chim bay trên không trung, thân bay đi rồi thì không còn nơi chốn nào hâm mộ, ưa thích, đó là Trì giới.
Tâm nhân hòa luôn bày tỏ, nhân đấy mà thấu đạt các pháp là không, dẫn đến sự việc thâm nhập vào kho tàng chánh pháp, đó là Nhẫn nhục.
Dốc sức xây dựng cầu cống để cứu giúp các trường hợp nguy

* Trang 121 *
device

khốn, khó khăn, đó là Tinh tấn.
Nẻo tu tập thiền định như kiếp xa xưa lúc Bồ-tát mới bắt đầu phụng hành, thâm nhập đạo hạnh, đó là Nhất tâm.
Con đường nương theo bậc Thánh giác ngộ để tu tập là nhằm dấy khởi phát triển pháp nhẫn, như hai vị Đồng tử luôn giữ gìn tâm mình như giữ lấy mảnh đất quý giá, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ vô lượng ánh sáng mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như dùng các phương tiện quyền xảo mà ứng dụng vào các trường hợp cứu giúp, nhân đó được phước báo trông thấy ánh hào quang lớn lao của Đức Phật chiếu tỏa khắp vô số quốc độ của chư Phật, đó là Bố thí.
Dốc sức gắng tu tập là nhằm khuyến trợ để đạt đến pháp nhẫn bất khởi, đó là Trì giới.
Như kẻ nhân hòa luôn khuyến trợ về việc lãnh hội hình tướng của các pháp mà không hề tham vướng, chấp giữ, đó là Nhẫn nhục.
Đối với việc tinh cần tu học nhằm phụng hành diệu lý Không của các pháp, khuyến trợ mọi người quy ngưỡng về diệu lý không–vô ấy của đạo lớn, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định là nhằm giúp đỡ, giáo hóa chúng sinh luôn dứt trừ mọi lười nhác bê trễ dẫn đến việc kiên định không thoái chuyển, đó là Nhất tâm.
Nẻo tu tập theo Bậc Giác Ngộ là an trụ nơi Địa thứ tám, ở nơi ấy nhằm khuyến hóa muôn loài, không gì là không vâng theo, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là quả báo đem lại sự an ổn, sáng tỏ mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đi đến với thế giới loài ma, lúc sắp mạng chung, sự báo ứng ấy thật rõ rệt. Cũng như từ cõi trời Đâu-thuật hốt nhiên mất đi và có mặt ở cõi đời, khai hóa đám ngạ quỷ, dứt trừ mọi nỗi đói khát, nguy khốn, đó là Bố thí.

* Trang 122 *
device

Hàng phục cõi ma, thể hiện rõ tâm Từ bi, xua bỏ mọi thứ trói buộc thân mạng cũng như thoát khỏi nẻo tội lỗi, khổ ách, giống như thời xa xưa vị thái tử con một bậc quốc vương tên là Tu-lại đã từng giải thoát mọi khổ não âu lo ràng buộc, đó là Trì giới.
Nẻo hành hóa luôn thực hiện nhân hòa, như ở trong thế giới loài cá, phải tạo sự an ổn đối với các loài thủy tộc lớn, như trạch, sấu, nên sẵn sàng hiến thân để chúng được vui vẻ no bụng, đó là Nhẫn nhục.
Dốc siêng năng tu tập, như đối với đám thể nữ trong vương cung, xem đấy như là nơi chốn đầy những sợ hãi, nguy khốn, khó khăn, nên bày tỏ lòng thương xót mà tế độ, đó là Tinh tấn.
Nẻo tu tập các pháp thiền định, như ở thời kỳ đầy những bệnh dịch lan truyền phải dùng thuốc thích hợp để trị liệu. Giống như về thời xa xưa có vị Đồng tử đã tạo được lợi ích lâu dài, dùng năm vị đầu thủ để cứu giúp dân chúng ở cõi Diêm-phù-đề tránh khỏi các nẻo tà kiến cùng những điều sai trái, đó là Nhất tâm.
Đem ánh sáng giác ngộ của bậc Thánh ấy cứu giúp tất cả muôn loài. Cũng như về thời xa xưa nêu thí dụ về năm trăm người khách buôn, đem năm trăm ngọc nữ cùng với số ngọc nữ khác, đến làm người dẫn đường giúp cho năm ức người, dốc tâm túc trực giữ gìn, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là không trở lại và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đã có các trường hợp cần cứu giúp, chẳng nên vui thích với nẻo hành hóa của bậc Thanh văn, Duyên giác, nguyện đạt đến quả vị Bồ-đề vô thượng, đó là Bố thí.
Chỗ tuân phụng giới luật luôn tỏ ra thận trọng, quán tưởng về mọi diệu nghĩa, dứt hết mọi sự biếng trễ, đó là Trì giới.
Luôn thể hiện tâm nhân hòa, có thể thông suốt trong quá trình tu tập đạt đến cứu cánh, không mang tâm sân hận, đó là Nhẫn nhục.
Tu tập, hành hóa luôn theo đúng nẻo, sử dụng các phương tiện thích hợp, luôn cứu giúp, chỉ dẫn khiến dứt mọi phóng dật, đó là Tinh tấn.

* Trang 123 *
device

Tu tập các pháp thiền định là nhằm làm sáng tỏ diệu nghĩa trong kinh văn nhưng không rơi vào chốn mê loạn, đó là Nhất tâm.
Đi theo con đường của Bậc Giác Ngộ đạt đến trụ thứ bảy cũng là quả vị bất thoái, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là vì sự vui thích an lạc mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Đối với những nơi chốn cứu giúp nên dùng giáo pháp để giải nạn độ chúng khiến họ phát tâm cầu đạo vô thượng, đó là Bố thí.
Dùng mọi hành động để hỗ trợ đạo pháp trong thời Phật xuất hiện ở đời, nêu giảng về các lẽ báo ứng mà độ thoát muôn loài, cũng như về thời xa xưa có thái tử Thế Chủ đã từng cứu giúp bao kẻ khốn cùng, đó là Trì giới.
Nẻo tu tập luôn theo đường nhân hòa, như công lao trị nước của vị quốc vương đã đem lại an lạc thuận hợp cho muôn dân, như vậy thì thân mình được an lạc mà bao kẻ khác cũng đạt được điều ấy, cho nên tất cả những gì thích hợp cho sự an lạc của mọi người thì cũng thích hợp cho bản thân mình, đó là Nhẫn nhục.
Con đường dốc sức siêng tu nhằm đạt được các pháp Tổng trì, sự biện tài vô lượng, đó là Tinh tấn.
Tu tập thực hiện thiền định là nhằm để khuyến trợ cho quá trình đạt đến giác ngộ, phước báo từ công đức ấy có thể khiến cho chúng sinh được an lạc, đó là Nhất tâm.
Nương theo ánh sáng của Bậc Giác Ngộ mà tu tập thể hiện nơi sáu quả vị trụ, từ pháp nhẫn nhu thuận cho đến pháp không thoái chuyển, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ sự tươi tốt, trong lành tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với các trường hợp dấy khởi phát huy đạo pháp, không hề có sự nương cậy dựa dẫm, cũng không có tưởng chấp về phước báo ban cho chúng sinh, đó là Bố thí.
Con đường tu tập luôn cẩn trọng, thường giữ vững lòng tin sâu

* Trang 124 *
device

sắc, dẫn đến việc thực hiện bảy Giác ý, giác ngộ những điều mình còn mê lầm, đó là Trì giới.
Tu hành thể hiện lòng nhân hòa, luôn nhớ nghĩ đến chúng sinh với tâm Từ bi, dứt bỏ mọi tham đắm luyến tiếc dấn thân mạng mình, đó là Nhẫn nhục.
Chí nguyện của quá trình tu là tuyển chọn các pháp họp lại, để dẫn tới việc thực hiện một cách thấu đạt các pháp Giác ý, đó là Tinh tấn.
Như dùng các pháp thiền định tư duy là nhằm dứt bỏ mọi nẻo nhớ nghĩ vướng bận, mà cũng không phóng dật, đó là Nhất tâm.
Chỗ nương theo ánh sáng của bậc Thánh là nhằm đạt được Phật đạo để hóa độ hết thảy chúng sinh, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thành tựu các pháp thế gian mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với những trường hợp cứu giúp đem lại vô số báo ứng khiến đạt được sự an lành hoàn toàn cũng như không hề gặp lại các thứ hoạn nạn, đó là Bố thí.
Sở dĩ luôn cẩn trọng trong quá trình hâm mộ mong cầu đạo pháp là nhằm thực hiện theo tám con đường chân chánh, cho đến khi đạt được trí tuệ bình đẳng, đó là Trì giới.
Luôn nhớ nghĩ về nhân hòa, không nghi hoặc diệu nghĩa của đạo, quyết phá trừ bao lớp lưới mê vây bủa, đó là Nhẫn nhục.
Con đường siêng năng tu tập đối với giáo pháp trong hiện tại là nhằm đạt được sự an định lâu dài, đó là Tinh tấn.
Chỗ gọi là thiền định tư duy chính là sự tinh tấn thực hiện cái gốc của nẻo tịch diệt chánh thọ, đó là Nhất tâm.
Đi theo đúng con đường giác ngộ của bậc Thánh. Mọi tạo tác đã được thực hiện trọn vẹn, thọ nhận nẻo dừng nghỉ của bốn Ý, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nhằm đem lại thanh tịnh cho đời mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?

* Trang 125 *
device

Dùng con đường hành hóa để cứu độ muôn loài trong khắp tam thiên thế giới từ khởi đầu cho đến chung cuộc vẫn theo một tâm không khác, đó là Bố thí.
Từ khởi điểm của cuộc sống trở đi, luôn nhằm đem đến an lạc cho hết thảy muôn loài, con đường hành hóa luôn quán xuyến đến chúng sinh khắp trong ba cõi, đó là Trì giới.
Từ lúc mới phát tâm Bồ-đề về sau, luôn dốc sức giáo hóa quần sinh, đạt đến chỗ không có nơi đến, khiến thông tỏ diệu lý “vô sở trụ”, đó là Nhẫn nhục.
Khiến cho tất cả chúng sinh trong Tam thiên thế giới cùng tinh tấn học đạo giải thoát, như lúc mới phát tâm xuất gia học đạo nên sức mạnh của tâm ấy không gì có thể cản nổi, đó là Tinh tấn.
Gọi là thực hành các pháp thiền định chính là nhằm khiến cho chúng sinh thu giữ được các nẻo vọng động của ý, chuyên chú vào kinh pháp mà dứt bỏ phóng dật, đó là Nhất tâm.
Đem ánh sáng của Bậc Giác Ngộ soi tỏ đến tận cõi địa ngục nhằm cứu độ bao nỗi khổ ách của chúng sinh bị đọa ở cõi ấy, dùng ngôn ngữ để nêu bày giảng giải về kinh sách của đạo giúp họ đạt được ánh sáng của chánh pháp, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là do thành tựu về chủng loại mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Về các trường hợp cứu giúp luôn đem quyến thuộc tạo sự hòa hợp với tài sản lớn lao vô tận, đó là Bố thí.
Nẻo đường hành hóa luôn thận trọng, đạt được hòa hợp với quyến thuộc mà dứt mọi tội lỗi, tai họa, đó là Trì giới.
Chốn tu tập nhân hòa cũng luôn thể hiện tâm ấy đối với từng đó quyến thuộc, mỗi mỗi người đều được an ổn, không thể là những kẻ phá hoại, đó là Nhẫn nhục.
Như tu tập có những liên hệ với quyến thuộc thì không nên khiến họ đi vào con đường buông thả phóng dật, mỗi mỗi người đều thực hiện đầy đủ chức nghiệp của mình, luôn dốc tâm không bê trễ, đó là Tinh tấn.

* Trang 126 *
device

Tuân phụng các pháp thiền định, đối với các trường hợp giận dữ, tranh biện đều khiến được hòa hợp dẫn tới sự hiểu biết sáng suốt đối với quyến thuộc, đó là Nhất tâm.
Tu tập theo Bậc Giác Ngộ cũng khiến cho tất cả quyến thuộc đều có được trí hiểu biết sáng suốt dứt mọi nẻo u tối che phủ, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là trở thành quyến thuộc và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như ở trong năm trăm năm dốc tu giáo hóa khuyên dẫn nơi các chúng hội lớn khiến họ phát tâm Bồ-đề, đó là Bố thí.
Nẻo phụng hành luôn thận trọng, khuyến khích việc hòa hợp, chung đồng, đối với vô số chúng nhân không tạo ra sự tranh cãi phiền phức, như hàng quyến thuộc của Phật, đó là Trì giới.
Chỗ thể hiện tâm nhân hòa là vì nhằm khai thác vô số kho báu của chúng sinh, cũng như ngày xưa, nơi biển có một cá lớn là Ma-kiệt, chỉ có nước ở biển rộng mới có thể dung nạp làm chỗ sinh sống của nó. Nhằm đạt đến cứu cánh là đi từ khởi đầu đến chung cuộc, như có bạn cùng đi thì luôn xem như cá trong giếng, đó là Nhẫn nhục.
Con đường siêng năng tu tập chính là nhằm phần lớn vào việc giúp đỡ mọi người dứt trừ tham dâm, giận dữ, si mê, cũng như ở trong biển cả có ẩn giấu ngọc báu Minh nguyệt, theo thời gian mà làm cho nước biển giảm xuống hay tăng lên, đó là Tinh tấn.
Nẻo thực hiện các pháp thiền định như A-ly-niệm đã từng học hỏi khắp các phái ngoại đạo về những pháp thuật tinh diệu. Luôn thương xót chúng sinh mà khuyến hóa họ được sinh lên cõi Phạm thiên, đó là Nhất tâm.
Tu tập theo nẻo Bậc Giác Ngộ thường thương xót đến chúng sinh khắp chốn. Cũng như Tôn giả Tu-bồ-đề trông thấy một người lạ đang đuổi bắt con nai chúa, có năm trăm người thân của ông ta đang đứng chắn lối nơi chỗ hiểm yếu khiến nai khó thoát, Tôn giả liền tìm cách cứu thoát nai chúa kia, nhân đó mà hóa độ hết thảy chúng sinh, tạo lập mười điều thiện, đó là Trí tuệ.

* Trang 127 *
device

Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là không hủy hoại quyến thuộc và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như lìa bỏ lối nói năng hai chiều, ngôn ngữ chí thành chẳng tạo sự chống đối làm rối loạn phước đức, đó là Bố thí.
Luôn mang tâm Từ bi dứt mọi nẻo mưu hại hiểm độc, danh tiếng đó mà xa gần đều biết, không ai là không yêu mến, kính mộ, đó là Trì giới.
Gọi là nhân hòa tức là luôn có tâm bình đẳng, tỏ lòng thương xót đối với chúng sinh mà không thiên lệch theo bè nhóm, đó là Nhẫn nhục.
Sở dĩ tinh cần tu tập không phải là vì chuyện ăn mặc, mà chính là nhằm dẫn dắt giáo hóa chúng sinh hết lòng đối với đạo pháp, đó là Tinh tấn.
Thực hành các pháp thiền định tư duy là nhằm đạt được các pháp Tổng trì với vô số biện tài, đó là Nhất tâm.
Nương theo Bậc Giác Ngộ để đạt đến giải thoát cởi bỏ hết thảy mọi thứ trói buộc, không còn một chướng ngại nào, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là dứt trừ mọi trần cấu đem lại sự trong sạch và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với trường hợp giảm sút về công đức cần khiến cho được tăng thêm để nhằm trị liệu các thứ bệnh tật đem lại an lạc cho khắp mọi nơi chốn, đó là Bố thí.
Hoặc ở vào các hoàn cảnh khó khăn trở ngại không thể tự mình vượt qua được, thì nên tạo mọi sự cứu giúp cần thiết khiến cho tâm được khai mở, thông tỏ, đó là Trì giới.
Trong những lúc bị các bậc sư phụ, tôn trưởng quở trách hoặc mắng mỏ cũng luôn tỏ thái độ cung kính quy thuận. Không ôm lòng sân hận, đó là Nhẫn nhục.
Dốc sức tu tập là nhằm chế ngự tâm theo một mẫu mực chân chánh, từ đấy dẫn tới việc trị liệu các thứ bệnh tật cũng như dẫn dắt giáo hóa muôn loài, kể cả bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Thanh

* Trang 128 *
device

tín sĩ, Thanh tín nữ, đó là Tinh tấn.
Như khi mẹ hiền bị đau ốm phải thường xuyên chăm sóc trông nom, cắt đặt sai khiến người lo về các thứ cần thiết như thuốc men, đồ ăn thức uống, đó là Nhất tâm.
Hoặc đem ánh sáng của Bậc Giác Ngộ, vì vô số chúng sinh mà xua tan mọi thứ mê lầm nghi hoặc, khiến cho mỗi người đều được khai mở, thông đạt quy ngưỡng về đạo Chánh giác, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là quán tưởng về các quốc độ mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Luôn mang tâm nhân từ, không đem con mắt mưu hại xấu xa mà nhìn mọi người, đó là Bố thí.
Như tâm luôn tự tại, dứt mọi vướng mắc cùng bao thứ phủ che, tâm niệm luôn thể hiện sự thận trọng, đó là Trì giới.
Tánh thể hiện tâm nhân hòa hết mực, xem mọi chốn oán địch như nhà mình, nhớ nghĩ đến họ như nhớ về con thơ không hề mang tâm độc hại, đó là Nhẫn nhục.
Gồm đủ thần thông, trong ngoài đều thông suốt, xem xét, cùng giáo hóa khắp mười phương, không hề nửa chừng mà biếng trễ bỏ dở, đó là Tinh tấn.
Như tu tập đạt được Thiên nhãn, nhận thấy tất cả mọi nẻo sinh tử trong năm đường, đó là Nhất tâm.
Hoặc như trong vô số đời tâm ý luôn nhu hòa, ngôn từ hòa nhã, nhận rõ ánh sáng giác ngộ của bậc Thánh, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nêu bày thệ nguyện và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem các công đức đã được báo ứng để khuyến trợ chúng sinh nhờ đấy họ được thọ nhận công đức, đó là Bố thí. 
Hành hóa luôn tỏ ra cẩn trọng nhằm tiêu diệt mọi thứ chướng ngại mà không bị trói buộc ngưng trệ, đó là Trì giới. 
Như đối với mọi âm thanh lãnh hội được thảy đều không tham đắm, vướng chấp, thấu đạt mọi âm hưởng đều là không để nhằm

* Trang 129 *
device

dấy khởi tâm nhân hòa, đó là Nhẫn nhục.
Dốc chí siêng năng tu tập ngày ngày mỗi tăng tiến cho đến đạt được điều chưa từng có là hội nhập với đạo Bồ-đề vô thượng, đó là Tinh tấn.
Như đem bốn tâm vô lượng là Từ, Bi, Hỷ, Hộ (Xả) cứu giúp đối với hết thảy chúng sinh mê lầm, đó là Nhất tâm.
Dùng ánh sáng giác ngộ khai mở dẫn dắt chúng sinh vì bao mối lo âu chán nản mà không thể tiếp cận được, khiến họ tuân phụng các pháp nhu thuận, hiền hòa, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là dứt mọi phóng dật tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như trong các trường hợp giúp đỡ cần khuyến trợ về đạo đức, tránh các nẻo hành động thế tục, đó là Bố thí.
Hoặc như những người quyến thuộc tỏ ra khó khăn trong việc giúp đỡ phụng hành đạo nghiệp, có người đến theo từng chi tiết mà giải bày rõ, người nghe không dấy tâm độc hại mà khởi tâm từ để khuyến trợ đạo pháp. Như người săn bắn tâm mang nhiều nỗi oán hận ràng buộc, nhờ có người đến theo từng chi tiết giải bày rõ khiến cho người săn bắn kia tâm trở nên vui vẻ, không còn mang tâm sát hại nữa, đó là Trì giới.
Đem tâm nhân hòa nêu giảng về nghĩa lý của điều thiện, cho dù lao vào lửa dữ có thể nguy hiểm đến thân mạng cũng không lo lắng do dự, đó là Nhẫn nhục.
Con đường siêng năng tu tập là nhằm đạt đến giải thoát, nên quan sát đối với các pháp hữu vi cũng như ánh lửa cháy bùng lên rồi dập tắt, nên dùng chánh pháp mà dứt bỏ chúng, đó là Tinh tấn.
Gọi là thiền định tư duy là nhằm diệt trừ tất cả các thứ phiền não trần cấu đã tạo được một thế giới an lạc cho riêng mình, từ đấy đem các giới pháp cứu độ chúng nhân mê muội, đó là Nhất tâm.
Ánh sáng của trí tuệ dứt mọi nơi chốn ưa thích, đem lại tâm bình đẳng, cũng như vị quốc vương ban cho con mình mà có được đất đai, khiến cho việc ấy không tội lỗi mà có thêm uy lực, đó là Trí tuệ.

* Trang 130 *
device

Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là xoay chuyển khắp chốn mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như có được nhiều tài sản cơ nghiệp, nên dùng tâm từ tăng thêm sự giúp đỡ mọi người mà không mang tâm mưu hại, đó là Bố thí.
Nẻo hành hóa luôn thận trọng, không theo ngả dua nịnh để tự đề cao bản thân mình, đó là Trì giới.
Tánh luôn thể hiện nhân hòa trong việc tạo tác các công đức, không cho là chán ghét đối với việc lìa bỏ cung điện không chút tham luyến mà chính là theo thời để thi ân huệ, đó là Nhẫn nhục.
Sở dĩ tinh cần tu học là nhằm phụng hành các pháp bình đẳng dứt mọi phóng dật, đó là Tinh tấn.
Như thực hiện các pháp thiền định là nhằm khẳng định tính chất không thoái chuyển, không rơi vào các pháp không thích hợp với nẻo an nhiên tĩnh lặng, đó là Nhất tâm.
Đi theo nẻo giác ngộ của bậc Thánh để kiến lập tất cả các pháp, kiên trụ chẳng động chuyển, không dừng lại với các pháp của hàng Thanh văn, Duyên giác, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nhằm đạt đến cõi diệt độ mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như có thể khiến cho chúng sinh ở cõi ngạ quỷ không đi theo con đường tham lam keo kiệt, nhận thấy bao nỗi khổ của chúng sinh mà dấy tâm thương xót muốn cứu giúp, đó là Bố thí.
Tâm nhận ra mọi hành động gây nên chướng ngại của chúng sinh mà bày tỏ tâm Từ bi chỉ dẫn cho họ con đường giải thoát, đó là Trì giới.
Nẻo thực hiện tâm nhân hòa như nghe những nỗi khổ ở cõi địa ngục, trông thấy các hình sắc xấu ác, đem bốn tâm vô lượng mà thương xót, giáo hóa, đó là Nhẫn nhục.
Chỗ phụng hành dốc sức tu tập là nhằm dứt sạch các thứ tà kiến, thể hiện tâm Từ bi rộng lớn, cũng như về thời xưa, có vị A

* Trang 131 *
device

vương tử tự là Cưu-na-la đã từ bỏ đám thể nữ, chịu nhục mà không oán hận, đó là Tinh tấn.
Như cửa giải thoát của thiền định là đạt được an lạc ở ngay cõi tịch tĩnh ấy, cũng như ngày trước Bồ-tát an tọa bên gốc cây Diêm-phù, đạo đức lồng lộng, được bóng cây che mát toàn thân mình, đó là Nhất tâm.
Đem ánh sáng giác ngộ của bậc Thánh để diệt trừ tham dâm, giận dữ, si mê. Như vua bỏ nước xuất gia tìm đạo, sự kiện ấy khiến dân chúng đều xúc động sững sờ và mặc cho những người thân gào khóc, nhà vua vẫn không bày tỏ sự luyến tiếc, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ cảnh phú quý hơn người mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Đối với mọi nơi chốn lãnh hội hiểu biết nên dùng để cắt đứt mọi ràng buộc của cõi tình, chỗ yêu mến đối với các thứ châu báu nên dùng để thi ân, tạo phước đó là Bố thí.
Tu tập luôn thận trọng, dứt mọi thái độ cao ngạo, luôn khiêm tốn, cung thuận, ngưỡng kính Tam bảo Phật, Pháp, Tăng, đó là Trì giới.
Không cầu danh vọng, không chuộng nẻo vinh hoa của thế tục, chỉ lấy đạo pháp làm lẽ sống tối thượng, đó là Nhẫn nhục.
Siêng năng tu tập theo đúng đường nhằm phụng sự các bậc tôn trưởng, cha mẹ, thầy bạn, đó là Tinh tấn.
Sở dĩ thực hành thiền định là nhằm dẫn dắt giáo hóa chúng sinh. Cũng như về thời xa xưa Câu-tu ma vương có vị Thái tử luôn cứu giúp khắp chốn, thường đi đến khắp mọi xứ sở để phụng hành chánh pháp, bản tánh luôn thanh tịnh, chưa từng dấy tâm độc hại, đó là Nhất tâm.
Như thực hiện việc xuất gia học đạo, mong đạt Trí tuệ ba-la-mật nên tinh tấn đi theo đúng nẻo của Bậc Giác Ngộ, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là từ chỗ nhận ra chốn thân cận của quyến thuộc mà tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đối với các nơi chốn cứu giúp nên khuyến khích giáo hóa

* Trang 132 *
device

dẫn dắt họ đến với chánh pháp, yêu thích việc xuất gia tu học thì dốc chí rời bỏ tất cả, đó là Bố thí.
Luôn tỏ ra cẩn trọng trong việc thực hiện đạo pháp Từ bi, đối với hàng con cháu thì nhằm khai hóa nghĩa lý, nêu bày chánh pháp vô thượng, đó là Trì giới.
Thể hiện tâm nhân hòa cho dù phải vất vả khổ nhọc, luôn dốc tâm giảng dạy dẫn dắt chẳng hề tính kể số lượng, cũng không biết chán nản, đó là Nhẫn nhục.
Con đường dốc chí tu tập là nhằm lãnh hội đạo pháp một cách thấu đáo, thấy những kẻ chưa đạt được thì nên tìm phương tiện để diễn bày nêu rõ giúp cho tâm trí họ được thông tỏ, đó là Tinh tấn.
Sở dĩ thực hành các pháp thiền định tư duy là nhằm giúp cho chúng sinh nhận rõ về tội phước, từ đó hóa độ họ khiến dứt mọi vọng động, cũng giống như về thời xa xưa có vị Chuyển luân thánh vương Thiện Mục tu các pháp thiền định, đó là Nhất tâm.
Cũng giữ gìn ánh sáng của Bậc Giác Ngộ, hành giả và nẻo giác ngộ ấy cùng là một, như vậy có thể tự chế ngự thân tâm, không phạm tham dục, từ đấy mà cứu giúp, nêu bày, thuyết pháp khiến cho mọi người được đứng vững trong đạo, đó là Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là tâm luôn ghi nhớ và tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như có thể tự hàng phục tâm mình không theo các thứ tà kiến, rời bỏ khỏi vùng chướng ngại khốn khó, không còn bị nẻo tham lôi kéo, đó là phước báo của Bố thí.
Chỗ tuân giữ cùng thực hiện các giới luật luôn đầy đủ là nhằm góp sức làm cho Tam bảo không bị gián đoạn, đạo pháp hưng khởi, cũng là để giáo hóa hạng chậm chạp, đó là phước báo của Trì giới. 
Gọi là nhân hòa tức là tâm luôn thể hiện sự an nhiên, thuận hợp, thân tuy gặp cảnh khổ, nhưng do nghe thấy rộng khắp mà có thể nhẫn chịu mọi nỗi hoạn nạn, cũng như Bồ-tát Tu-lại bị người đến để tăng thêm mưu độc mà tâm không hề sân hận, đó là phước báo của Nhẫn nhục.

* Trang 133 *
device

Nẻo đường siêng năng dốc sức tu tập là nhằm để hàng phục tâm mình vượt khỏi sự biếng trễ bỏ dở nửa chừng, cùng là giúp cho kẻ khác không còn gặp phải nguy khốn đạt được an ổn lâu dài, đó là phước báo của Tinh tấn.
Như dùng các pháp thiền định để loại trừ mọi nẻo buông thả phóng túng, lìa bỏ tham dục, đạt được sự tĩnh lự tịch nhiên vô hạn, đó là phước báo của Nhất tâm.
Đem ánh sáng của bậc Thánh giác ngộ để giữ vững các pháp của uy nghi, lễ độ, là chỗ nương tựa của tâm, từ đấy mà cúng dường mọi thứ lợi lạc, lại đem pháp thí để hóa độ cho hạng tăm tối mê mờ, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
 

Phẩm 11: NÓI VỀ BA MƯƠI HAI TƯỚNG
 
Đức Phật bảo Bồ-tát Hỷ Vương:
–Thế nào gọi là trụ một cách vững chắc, thể hiện sự bằng phẳng, an ổn tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Thích hợp từ những vùng đất bằng phẳng cất bước đi về phía trước thể hiện việc nhớ nghĩ, ham chuộng các pháp Tam-muội, đó là phước báo của Bố thí.
Như tạo lập sự an ổn, khuyến hóa mọi người, khiến họ không còn trở lại cảnh khổ não nguy hại, dứt trọn mọi nẻo âu lo, đó là phước báo của Trì giới.
Hết thảy mọi người cũng không thể làm cho dao động, tâm không dấy sân hận, ý hòa hợp với dung mạo tươi vui, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Nẻo tạo lập của ý nguyện là nhằm phụng hành các pháp của bậc Khai sĩ, không vì sự khó nhọc nên đối với con đường hành hóa phía trước dù có chướng ngại cũng không thoái chuyển, đó là phước báo của Tinh tấn.
Phát triển, làm rõ sự hâm mộ yêu thích đạo Chánh giác Vô

* Trang 134 *
device

thượng, khiến cho chúng sinh được an vui, nên nêu bày rộng khắp các pháp thiền định, đó là phước báo của Nhất tâm.
Nêu giảng về các nẻo báo ứng của nơi chốn sinh ra, luôn được thấy chư Phật để tham vấn và thọ nhận chánh pháp của đạo lớn, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là có hàng ngàn dấu bánh xe đi lại, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem hết thảy mọi sở hữu của chúng vật, đem từng ấy loại bánh xe dùng vào việc bố thí để đạt đến phước báo tướng bánh xe ngàn căm, đó là phước báo của Bố thí.
Hoặc như trưng bày vô số nhan sắc, mỗi mỗi đều kỳ lạ, đặc biệt, tươi đẹp tuyệt diệu, bản thân ở trong chốn ấy mà không hề hủy hoại, đó là phước báo của Trì giới.
Như tạo ra các phẩm loại khác lạ, với từng ấy loại mùi hương mà tâm không dấy khởi tham đắm, ý không hề tăng giảm, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Đối với kẻ siêng năng tu tập mà nhằm thể hiện chí nguyện kiên trì, cũng như vị Thuật sư nắm giữ một tấm bình phong to lớn, nhờ vào một chiếc bè nổi nhỏ hẹp mà nhẹ nhàng vượt qua sông cùng với đám quyến thuộc thảy đều an lành, đó là phước báo của Tinh tấn.
Hoặc như đem vầng ánh sáng chiếu tỏa rực rỡ khắp xa gần, thông suốt cả mười phương, do đó mà đạt được tự tại, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hoặc nâng cao vầng ánh sáng lớn tỏa chiếu khiến cho tất cả mọi người đều được đội ân, sẽ đạt được nẻo sáng của Bậc Giác Ngộ, xua tan mọi thứ tăm tối, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là da thịt mềm mại tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem văn tự nơi sách vở, loại bỏ những gì trái với nẻo tịch tĩnh vắng lặng, dùng để giáo hóa hết thảy chúng sinh, chỉ rõ cho họ

* Trang 135 *
device

về nẻo tội phước, đó là phước báo của Bố thí.
Hoặc dựa vào ngôn ngữ để giáo hóa khiến người nghe quy kính phụng hành chân chánh, không đem những ý nghĩa hư trá để dẫn dắt họ, đó là phước báo của Trì giới.
Dùng đầy đủ cái gốc của mọi công đức đi đến với bậc Thần minh thâm diệu mà không dấy tâm hủy diệt, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như đem sự thật vượt qua mọi lỗi lầm của các thứ xấu ác, đạt đến con đường hóa độ dẫn dắt thích hợp của bậc Khai sĩ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Dứt mọi sân hận, đạt được đầy đủ công đức, dung mạo hòa nhã tươi vui, hết mực thích thú trong việc giữ gìn chánh pháp, tâm không tham đắm, đó là phước báo của Nhất tâm.
Ở ngay nơi chốn sinh tử mà vẫn tạo được an lạc hòa hợp để giáo hóa hạng ngu muội tăm tối, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là dưới bàn chân bằng phẳng tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như ở dưới bàn chân bằng phẳng nên nơi chốn đi đến không gặp khó khăn, bàn chân giẫm qua mọi nẻo không hề làm hại các loài côn trùng, sâu kiến, đó là phước báo của Bố thí.
Lúc cất bước ra đi, tâm luôn thư thái ung dung, con đường hành hóa luôn đúng pháp, thể hiện tâm nhân hòa, đó là phước báo của Trì giới.
Lúc bắt đầu khởi hành dáng dấp an nhiên uy nghi hết mực, tánh không vội vàng cũng không hề tỏ vẻ sợ hãi, hổ thẹn, đó là phước báo của Tinh tấn.
Lúc cất bước lên đường phước đức lan tỏa rộng khắp ví như hư không dùng để cứu độ chúng sinh, đó là phước báo của Nhất tâm.
Nơi đáy bàn chân đầy đặn thể hiện sự sung mãn của mọi công đức phước báo rõ ràng vượt khỏi mọi giới mốc, biên vực, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

* Trang 136 *
device

–Thế nào gọi là những ngón tay thon dài tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như các ngón tay dài, đẹp, chính là đức từ nhiều đời trước ở chỗ dứt sạch mọi thứ xấu ác cấu uế, đều là từ công đức của sự báo ứng do bố thí, đó là phước báo của Bố thí.
Các ngón tay thon nhọn đẹp đẽ chính do sự tích lũy dần dà một cách tương ứng, chứ không rơi vào tà loại của mọi hành xử an lạc từ thân mạng những đời trước, đó là phước báo của Trì giới.
Chính từ sự ứng hợp công đức như vậy, nên các ngón tay dài thuận hợp là biểu hiện của sự rực rỡ nhu hòa tuyệt diệu, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Đức hạnh tương ứng với những ngón tay dài vi diệu, đó là sự tích lũy dần dần của mọi nẻo tinh tế, linh hoạt, dứt hết mọi thô thiển của diệu lý nơi văn tự, đó là phước báo của Tinh tấn.
Những ngón tay dài là biểu hiện cho sự an lành, kẻ trông thấy thảy đều vui thích quy kính, không ai là không cảm nhận sự tốt đẹp, lợi lạc, đó là phước báo của Nhất tâm.
Những ngón tay ấy tươi sáng, đằm thắm, biểu hiện một cách tuần tự về sự hòa thuận, chân chánh, bình đẳng không chút vọng loạn, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nơi chân tay có những màng da nối giữa các ngón, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Chân tay tròn đầy, bằng phẳng mà có màng mỏng giữa các ngón ấy, là phước báo từ nhiều đời trước thực hành bố thí, đều luôn dốc tâm đầy đủ trong việc cứu giúp muôn loài, đó là phước báo của Bố thí.
Như các ngón tay chân đều bằng phẳng là biểu hiện cho sự tạo lập an ổn, dứt hết nẻo bất chánh trong mọi nhận thức, tâm luôn vui vẻ, đó là phước báo của Trì giới.
Chân tay không chút tỳ vết, hết mực đẹp đẽ, thanh tịnh, là gốc của mọi hành xử nhân hòa, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Chân tay của Phật đều óng ánh màu vàng ròng là vì không bị

* Trang 137 *
device

bụi đất cũng như các thứ phiền não bám nhiễm, từ thời xa xưa đã dốc chí tu tập không hề biếng trễ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Chân tay mềm mại mà không thô xấu, hơn nữa lại tươi sáng đằm thắm, hết mực đẹp đẽ, đó là phước báo của Nhất tâm.
Chân tay ấy tươi đẹp, rạng rỡ xinh xắn, đem so với mọi người thì đều hơn hẳn, ai trông thấy cũng đều sinh tâm hoan hỷ, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là đầu gối tròn trịa đầy đặn, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Đầu gối ấy nhô cao và thẳng chính là sự tích lũy chuyển biến dần đến chỗ tối thượng, đầy đủ khắp mọi thứ khác thường, thể hiện nơi đức hạnh thù thắng, tuyệt diệu, không ai trông thấy mà không kính mộ, quy ngưỡng, đó là phước báo của Bố thí.
Đầu gối ấy an ổn, hòa hợp, không cùng nghiêng sát với nhau, đó là phước báo của Trì giới.
Chân tay thon dài đẹp đẽ, mọi sự tiến lùi đều luôn thích ứng, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Luôn thể hiện tâm nhân từ, mọi nẻo đi đứng tới lui đều toát lên sự an ổn hòa hợp ung dung không chút hấp tấp vội vã, đó là phước báo của Tinh tấn.
Tu tập theo nẻo bình đẳng, chân chánh, không ngã theo lối tà, luôn thực hành đúng con đường tịch tĩnh an nhiên, đó là phước báo của Nhất tâm.
Mọi người trông thấy tất sinh hoan hỷ vì hình tượng luôn tươi sáng, rõ rệt, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là tịch tĩnh, ẩn giấu tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Sự tịch tĩnh ẩn giấu ấy là biểu hiện của sự an định hòa hợp của bao thứ ánh sáng màu sắc rực rỡ chói lọi mà không hiện ra nơi thân hình, đó là phước báo của Bố thí.
Tính chất tịch tĩnh ấy chính là đem sự thanh tịnh làm thắm

* Trang 138 *
device

đượm tất cả muôn loài khiến thảy đều đội ân, đó là phước báo của Trì giới.
Như các lông trên thân đều xoay về phía tay phải là thể hiện cho mỗi mỗi nẻo hành xử đều bình đẳng, chân chánh, dứt mọi tà hạnh, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Đức ấy lồng lộng, ở những nơi chốn đi đến luôn ứng hiện biến hóa thích hợp để độ người, đó là phước báo của Tinh tấn.
Như ánh sáng lan tỏa khắp không một nơi nào mà không chiếu tỏ đem lại an ổn cho mọi xứ sở, đó là phước báo của Nhất tâm.
Khiến cho người khác trông thấy các điềm lành ứng hiện dẫn đến việc quy kính Bậc Giác Ngộ vô thượng, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là rốn sâu tròn, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như nẻo tu tập mỗi ngày luôn tăng tiến, từ bước đầu cho đến nẻo huyền diệu sâu xa, đạt tới đạo giác ngộ lớn lao, đó là phước báo của Bố thí.
Đức của uy thần ấy thể hiện ở sự điềm tĩnh, an nhiên, vô úy, tâm không chút vướng mắc nào, đó là phước báo của Trì giới.
Nẻo tuân phụng luôn uyển chuyển, mềm dịu sâu xa dẫn đến sự hòa hợp, bình đẳng, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Mọi hành động thường đầy đủ không hề biết sợ hãi, đó là phước báo của Tinh tấn.
Cũng như đóa hoa tươi đẹp mềm mại dịu dàng, thuận hợp an lạc, thể hiện trên sự tinh cần, chuyên nhất, không lạc vào chốn mê lầm đó là phước báo của Nhất tâm.
Rốn sâu và tròn ấy không thể hủy hoại, thể hiện cho sự đem lại lợi ích lâu dài cho tất cả muôn loài, thực hành không hề bị tổn giảm, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nơi mỗi mỗi chân lông trên thân đều phát sinh màu sắc xanh, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?

* Trang 139 *
device

Những lông ấy hướng lên trên, xoay theo phía phải thể hiện sự thanh tịnh, chân chánh, thuận lý, độc lập, đó là phước báo của Bố thí.
Như tóc có màu xanh sẫm tươi thắm đẹp đẽ, ai trông thấy cũng đều vui thích, đó là phước báo của Trì giới.
Lông trên người mềm mại, dịu mịn thể hiện sự nhuần thấm bao lớp ánh sáng rực rỡ, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Sắc diện ấy luôn trong lành tươi tắn vì đã dứt hết mọi cấu nhiễm của bụi bặm, phiền não, đó là phước báo của Tinh tấn.
Màu sắc của lông trên thân mềm mại đẹp đẽ, mỗi mỗi lông đều xoay về phía phải, đó là phước báo của Nhất tâm.
Mỗi mỗi chân lông đều đứng riêng nhau, không xen tạp, không xiên sát vào nhau, thảy đều đặn, thắng tắp, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thân sắc ánh màu vàng ròng, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Màu sắc óng ánh ấy như màu lửa tóe lên từ vàng, đó là phước báo của Bố thí.
Tính chất mềm dịu đằm thắm của màu sắc ấy thể hiện một thân tâm đã dứt sạch mọi thứ thô bạo xấu ác, đó là phước báo của Trì giới.
Thanh tịnh không chút cáu bợn, màu sắc ấy còn hơn cả ánh sáng mặt trời mặt trăng, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Ánh sáng ấy rực rỡ chói lọi như ánh sáng mặt trời chiếu tỏa khắp chốn xa gần, đó là phước báo của Tinh tấn.
Dứt sạch mọi bụi bặm cấu nhiễm là do thân tâm luôn thanh tịnh trong sáng, đó là phước báo của Nhất tâm.
Ánh sáng ấy dịu dàng màu sắc hòa hợp một cách rực rỡ tươi đẹp, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nơi ngực bụng giống như sư tử, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thân tướng trọn đủ không hề thiếu mất hay giảm sút, đó là phước báo của Bố thí.

* Trang 140 *
device

Thân gồm đủ các tướng tốt đẹp hết mực thể hiện tính chất lồng lộng của đức hạnh, đó là phước báo của Trì giới.
Thân tướng luôn thể hiện sự kiên cường, không ai có thể xâm phạm đến được, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Mọi người xem thấy thảy đều quy kính chiêm ngưỡng không biết chán, đó là phước báo của Tinh tấn.
Thân tướng ấy lớn lao mênh mông, cũng như những gì khó có thể đạt tới, đó là phước báo của Nhất tâm.
Thân tướng không gì có thể hủy hoại được vì rắn chắc như kim cương, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là thường bày tỏ điều thiện, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Thân tướng trong mọi lúc hành động đều luôn đầy đủ, sung mãn, đó là phước báo của Bố thí.
Thân tướng tôn quý, an lành viên mãn không gì có thể sánh được, đó là phước báo của Trì giới.
Đoan nghiêm, tốt đẹp tuyệt vời khiến người trông thấy đều vui mừng thích thú, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Mọi hành động tạo nên đức hạnh thể hiện sự bình đẳng đầy đủ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Tính chất kết hợp của thân tướng, sắc màu tốt đẹp ấy cũng như từ nhiều thứ châu báu người thợ giỏi sẽ tạo nên bức họa đẹp, đó là phước báo của Nhất tâm.
Mềm mại, sáng tỏ, trong lành không chút cấu bẩn, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là phước báo có cánh tay thon dài, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thân ấy luôn tỏa ra mùi thơm xông khắp, không bao giờ dứt, hết thảy mọi người đều nghe biết, đó là phước báo của Bố thí.
Trụ nơi chân thật an định, đúng hướng, không gì có thể lay động, đó là phước báo của Trì giới.

* Trang 141 *
device

Thuận hợp, ung dung, vững chắc, thể hiện ở chỗ tâm không rời nẻo điều hòa, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như đem tính chất thon dài đẹp đẽ của cánh tay so với mọi loài thì đấy là sự siêu việt khác lạ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Bước đi khoan thai, cánh tay dài quá gối được cả trời người tôn phụng, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hiện thân nhu hòa đằm thắm, sáng tỏ rực rỡ soi tỏ khắp tất cả, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là xương đầu gối tròn chắc, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thân tướng ấy có đầu gối tròn trịa chắc chắn là biểu hiện cho sự thuận hợp, hòa nhã, tươi đẹp của tâm Từ bi và ý chí hòa hợp, đó là phước báo của Bố thí.
Độc lập, an nhiên, không gì có thể lôi kéo, luôn được tự tại, đó là phước báo của Trì giới.
Đầy đủ năng lực để nhận thức phân biệt, nơi chốn hành hóa luôn an lạc hết mực, dứt sạch mọi hoạn nạn, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Thân tướng cân đối, đều, thẳng, các chi thể chắc chắn, hài hòa, đó là phước báo của Tinh tấn.
Uy quang lồng lộng thể hiện nơi “Đảnh tướng vô kiến”, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hết thảy chúng sinh xem thấy đều khởi tâm quy ngưỡng, không ai là không yêu kính, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là đầu óc dung hợp một các sung mãn, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như do sự giác ngộ dần dần đến viên mãn mà hết thảy mọi công đức đều được thành tựu, đó là phước báo của Bố thí.
Tâm an trụ vào chân lý vững chắc, luôn mang lòng hòa hợp an lạc, đó là phước báo của Trì giới.
Trong lành như ngọc minh châu tự nó tỏa sáng rực rỡ, đó là

* Trang 142 *
device

phước báo của Nhẫn nhục.
Như đem tâm bình đẳng mà phát huy quá trình tu tập hành hóa không hề biếng trễ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Các nghiệp về thân, khẩu luôn nhu hòa, tâm thường an lạc yên định, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hòa hợp nhuần đượm với vô số trường hợp phá diệt nên không một ai có thể hủy hoại được, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là khớp xương chắc như móc khóa, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thấy mọi loài mong cầu, tâm luôn hòa thuận vui vẻ, đó là phước báo của Bố thí.
Dần dà dùng sự giác ngộ để vui vẻ xua trừ những thứ thấp kém, đó là phước báo của Trì giới.
Đức hạnh lớn lao ấy nơi mỗi mỗi nẻo hành hóa đều thể hiện đầy đủ cùng khắp, khó nương tựa nơi đạo pháp mà thành tựu quá trình hành hóa, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như đối với các trường hợp nêu bày thuyết giảng để cùng đi với sự thỏa thuận đồng ý thì thảy hòa hợp, bình đẳng để nhận lấy những hiểu biết thích ứng, từ đấy dốc chí thực hiện, đó là phước báo của Tinh tấn.
Như về ánh hào quang màu xanh sậm sáng rực, từ đấy chiếu tỏa đến tận những nơi chốn xa xôi, đó là phước báo của Nhất tâm.
Như khiến cho hết thảy chúng sinh ở thế gian bị ba thứ phiền não mê lầm trói buộc ngăn trở, đều tự mình đạt được giải thoát, nên chiêm ngưỡng không hề biết chán, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là răng lớn, trắng và trong, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như răng hết mực trắng, trong, dày khít đều đặn nhau, đó là phước báo của Bố thí.
Trắng trong, đẹp đẽ, không có chút cấu bẩn là thể hiện cho sự nhu hòa đằm thắm của lời nói, đó là phước báo của Trì giới.

* Trang 143 *
device

Luôn thuận hợp theo thứ lớp cũng giống như đóa hoa sen trắng biểu hiện cho sự bình đẳng an ổn, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Răng hết mực trắng và rắn chắc không xen lẫn một vết đen nào, đó là phước báo của Tinh tấn.
Chỗ cứu giúp để tạo lập được sự an lạc lớn lao dứt mọi nguy khốn, đó là phước báo của Nhất tâm.
Thân tướng, do tính chất mềm mại, tươi sáng đằm thắm nên khiến cho mọi loài chiêm ngưỡng cái vẻ sáng rực rỡ ấy, chưa từng tỏ ý chán nản, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là răng lớn và đều đặn, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như phần dưới của răng đều đặn bằng phẳng là thể hiện cho tính không nghiêng về nẻo tà, đó là phước báo của Bố thí.
Trên dưới đều trắng trong, đều đặn, hài hòa nên không hề có chút thô kệch, đó là phước báo của Trì giới.
Răng lần lượt khít đều nhau, không có chỗ cách, thể hiện tính chất dứt mọi thọ nhận, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như răng ấy rắn chắc, bằng đều, không cao thấp, đó là phước báo của Tinh tấn.
Răng ấy không hư hủy, là thể hiện cho tinh thần kiên cố, dũng mãnh tốt đẹp, đó là phước báo của Nhất tâm.
Toàn bộ răng cả phần trên dưới đều bằng phẳng, hài hòa, thể hiện sự an ổn bền chắc, ai trông thấy cũng đều dấy tâm vui vẻ, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là có bốn mươi cái răng, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như bốn mươi cái răng ấy, bằng, thẳng, đều đặn không giảm là thể hiện cho sự đầy đủ sung mãn, đó là phước báo của Bố thí.
Răng không nghiêng, xiêng mà hết mực thẳng hàng, đều đặn như dòng nước trong, đó là phước báo của Trì giới.
Như răng ấy đẹp đẽ, thù thắng, so với mọi người không ai sánh

* Trang 144 *
device

được, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như răng ấy là biểu hiện cho sự thông suốt truyền đạt khắp nơi, không một chốn nào bị ngăn ngại, đều đạt an định, đó là phước báo của Tinh tấn.
Răng tạo ra mọi sự an lành, không ai trông thấy mà không đạt được nhiều lợi lạc, đó là phước báo của Nhất tâm.
Răng ấy hết mực rắn chắc, không gì có thể làm cho lay động, có khả năng đem lại vui vẻ cho tâm ý mọi người, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là phước báo có lưỡi dài rộng, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thời gian còn là Bồ-tát, tai lắng nghe kinh điển liền có thể phân biệt để nêu bày những lời nói quan trọng, đó là phước báo của Bố thí.
Trừ bỏ phần cấu uế trên lưỡi mới có thể truyền tụng lời Phật dạy, do miệng đã thanh tịnh nên nêu giảng được diệu nghĩa, đó là phước báo của Trì giới.
Miệng thuyết giảng luôn thể hiện sự bình đẳng, dứt mọi thiên lệch theo bè nhóm, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Lưỡi hết mực dài rộng, màu sắc như hoa sen tươi thắm rực rỡ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Tướng ấy luôn sinh ra mọi kỳ diệu, mỗi mỗi vẻ đều khác lạ, đó là phước báo của Nhất tâm.
Lưỡi như trăm cánh hoa, ánh sáng và màu sắc tươi đẹp lạ lùng, như ánh sáng mặt trời chiếu tỏa đến khắp chốn xa xôi, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là phước báo có âm thanh như bậc Phạm thiên, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Hành hóa Đại Bồ-tát cần nêu bày giảng thuyết kinh điển nên cao giọng vang lời để khiến cho mọi người được nghe, mọi nẻo đều thông tỏ không chút hồ nghi, đó là phước báo của Bố thí.

* Trang 145 *
device

Âm vang của lời giảng thuyết thật đáng yêu kính, người nghe không ai là không hoan hỷ, đó là phước báo của Trì giới.
Có bao nhiêu thứ, loại âm thanh, thảy đều mỗi mỗi nêu bày đầy đủ, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Âm thanh dịu dàng hòa hợp thật chưa từng có, không gì có thể sánh kịp, đó là phước báo của Tinh tấn.
Âm thanh luôn điều hòa, ngôn từ an lành không hề dứt đoạn, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hết thảy âm thanh thuyết giảng ấy đều tốt đẹp, hợp tình thương, hòa nhã, tác động sâu xa vào tâm hồn người nghe, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
Đức Phật nói:
–Lại nữa, này Bồ-tát Hỷ Vương! Thế nào gọi là thân tướng của Như Lai có phước báo vuông vức cân đối, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như thân tâm luôn thuận hợp nên thường đạt được an lạc, hài hòa, đó là phước báo của Bố thí.
Khi thân hoạt động, thân, khẩu, tâm luôn an định, tịch nhiên điều hợp, đó là phước báo của Trì giới.
Như đem mười điều thiện truyền dạy làm hưng thịnh mọi nơi chốn hành hóa, chí hướng đến cõi trời, người, vì sự nghiệp đạo pháp, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Giáo hóa chỉ dẫn tất cả, khai hóa các chúng hội khiến cho không một nơi chốn nào bị sai phạm, đó là phước báo của Tinh tấn.
Âm thanh của tâm Từ bi, tiếng vang dịu dàng đằm thắm, chính là tiếng gọi tình thương đối với chúng sinh, đó là phước báo của Nhất tâm.
Âm thanh nêu giảng chánh pháp giáo hóa muôn loài dứt mọi nẻo hồ nghi, không ai là không thông tỏ, vui thích, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là trong nước miếng gồm có đủ vị thơm ngon, tu

* Trang 146 *
device

các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như đem các thứ thức ăn uống cung cấp cho hết thảy mọi nơi chốn, thì hương vị của thức ăn ấy thật là đặc biệt, khác lạ, có thể thích hợp với mọi người, đó là phước báo của Bố thí.
Ở chỗ thi ân giúp cho người được ăn uống khiến họ đạt được an lạc vui thích, dứt mọi lo khổ, đó là phước báo của Trì giới.
Người thọ nhận tâm luôn hòa đồng với người bố thí không hề dấy ý tưởng tranh cãi, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Nơi chốn bố thí luôn đầy đủ, dù nhiều ít đều phân phối bình đẳng khiến thân không bị quấy khổ, đó là phước báo của Tinh tấn.
Những khi ăn uống các thức ăn vào miệng đều là loại ngon ngọt thơm lành không hề có chút dở, kém, đó là phước báo của Nhất tâm.
Không nóng, không lạnh, mùi vị ấy luôn thích hợp mà lại rất nhẹ nhàng thanh thoát, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là hai má và hàm răng giống sư tử, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như vai và lưng rộng, bằng như hình dáng sư tử đứng riêng biệt trong ba cõi, đó là phước báo của Bố thí.
Bước đi như sư tử, giống như đóa hoa sen màu sắc hết mực tươi sáng đằm thắm, đó là phước báo của Trì giới.
Hoặc như sư tử uyển chuyển tiến bước mà nơi phía trước mặt không gì khiến cho sợ hãi lo lắng, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Sở dĩ hiện rõ cái uy thần lớn lao lồng lộng là nhằm nêu bày tính chất cao tột thù thắng, đó là phước báo của Tinh tấn.
Mọi điều được nêu giảng một cách hoan hỷ thích thú đều khiến cho hết thảy chúng sinh quy kính, đó là phước báo của Nhất tâm.
Đối với những kẻ đã tận mắt trông thấy không ai là không tự mình quy ngưỡng, sắc diện thêm phần tươi vui hơn khi chiêm ngưỡng đức độ, từ đấy tâm tôn phụng kính lễ, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là mắt có lông mi như Ngưu vương, có ánh nhìn

* Trang 147 *
device

như ánh trăng soi tỏ, do tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc đạt được phước báo?
Như đôi mắt ấy vô cùng tinh tế, linh hoạt, kéo dài ra mà tuyệt đẹp, ánh sáng như mặt trăng mới mọc, đó là phước báo của Bố thí.
Mắt đó luôn nhận thức một cách phân minh, thể hiện tính chất vòi vọi của điều lành chắc thật, không một thiếu sót hay thua kém, đó là phước báo của Trì giới.
Đôi mắt ấy trong sáng rực rỡ thể hiện một sự dịu dàng tươi đẹp thù thắng khó có thể so sánh, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Sắc diện dứt sạch mọi khiếp nhược, tươi sáng đằm thắm, đó là phước báo của Tinh tấn.
Dung mạo tươi đẹp, thân hình cân đối, như ánh mặt trời mới ló dạng, đó là phước báo của Nhất tâm.
Ánh sáng như mặt trời mặt trăng chiếu sáng khắp tám phương, soi tỏ khắp mọi chốn tối tăm u ám, không một thứ ánh sáng nào có thể sánh kịp, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là mắt có màu xanh biếc, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như có người trông thấy Phật, trong tâm vui thích, do đấy mà dốc một lòng quy ngưỡng kính lễ đôi mắt ấy, đó là phước báo của Bố thí.
Mọi sự xem xét nhận biết của mắt luôn thể hiện sự tịch tĩnh an định chân chánh hết mực, đó là phước báo của Trì giới.
Đôi mắt tươi đẹp vi diệu, không ai có thể nặng lời mà trái lại xa gần đều kính phục, đó là phước báo của Nhẫn nhục. 
Mọi nẻo xem xét của mắt cũng không hề biểu lộ tâm mưu hại mà đều nhằm đem lại lợi ích cho khắp chốn, đó là phước báo của Tinh tấn. 
Nhìn xa thấy rộng, tiếp cận mọi nẻo sâu xa huyền bí cởi mở hết thảy bao thứ trói buộc, đó là phước báo của Nhất tâm.
Mọi đối tượng nhận thức đều không biết chán, luôn thể hiện sự bình đẳng, không gì có thể đạt được như vậy, đó là phước báo của Trí tuệ.

* Trang 148 *
device

Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là lỗ mũi giống như mũi chim anh vũ, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Mũi giống mũi chim anh vũ chính là biểu hiện sự sâu xa về tính chất cân đối hài hòa của thân tướng, đó là phước báo của Bố thí.
Luôn tuân giữ các pháp định tịch tĩnh dứt mọi nẻo tà vạy, sai trái, đó là phước báo của Trì giới.
Lỗ mũi tươi đẹp, cân đối, sáng tỏa như ngọc báu minh châu, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Mềm mại, uy nghi gồm đủ, là thể hiện của tâm nhân hòa, sự nhẫn nhục đích thực, không ai là không quy ngưỡng tôn phụng, đó là phước báo của Tinh tấn.
Mọi người trông thấy thảy đều không ngừng bày tỏ tâm yêu mến tôn kính, hầu như không biết chán, đó là phước báo của Nhất tâm.
Ý lìa bỏ mọi nơi chốn nhớ nghĩ, thọ nhận, mọi đối tượng dựa cậy, không lưu giữ các mùi hương, chỉ lấy đạo pháp làm hương vị, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là tướng hảo nhục kế nơi đỉnh đầu, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như nhục kế ấy tròn trịa cân đối, an nhiên, luôn dấy khởi mọi hào quang như ánh sáng mặt trời, nối tiếp không ngừng, đó là phước báo của Bố thí.
Tóc nơi nhục kế ấy có màu sắc xanh sậm, óng ánh thật khó lường, mỗi mỗi sợi tóc đều xoay theo phía phải, đó là phước báo của Trì giới.
Nhục kế ấy luôn hiện ra ánh hào quang sáng chói, rực rỡ, mọi nẻo chiếu tỏa không gì có thể đạt đến tận cùng như vậy, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Nhục kế đó thể hiện sự sung mãn dứt sạch mọi nẻo tà vạy, sai lầm, đứng yên một cách vững chắc an định, đó là phước báo của Tinh tấn.

* Trang 149 *
device

Sinh động trong sự xoay tròn ấy là biểu hiện cho sự an ổn đích thực, cùng tách rời nhau chứ không cùng lẫn lộn rối rắm, đó là phước báo của Nhất tâm.
Nêu bật ánh sáng rực rỡ luôn tiếp nối, nơi chốn chiếu tỏa thật vô hạn, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là nhục kế của Như Lai, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Tóc có màu sắc xanh như màu xanh sẫm không gì sánh bằng, sinh động, chói lọi còn hơn ánh sáng của ngọc lưu ly, đó là phước báo của Bố thí.
Những sợi tóc ấy xoay tròn theo chiều tay phải, mỗi nét đều thuận hợp với gốc của các căn mà không dựa vào nhau, đó là phước báo của Trì giới.
Thân tướng ấy luôn thanh tịnh, mọi trần cấu không thể bám nhiễm, cũng như hoa sen không bị nhiễm nơi bụi bặm, bùn nước, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Như tướng hảo thứ ba mươi hai, cả chư Thiên trên dưới các cõi cũng không nhìn thấy nơi đỉnh, đó là phước báo của Tinh tấn.
Chúng sinh trong ba cõi không loài nào là không vui mừng khi được thấy rõ các oai đức hiển bày khắp chốn, đó là phước báo của Nhất tâm.
Ngôn từ như trời tuôn mưa, không gì có thể làm cho ô nhiễm được, trong lành như hư không, âm thanh như tiếng sấm rền, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.
–Thế nào gọi là ra khỏi thành cất bước dạo chơi, tu các pháp Độ vô cực gồm có sáu sự việc?
Như việc riêng mình ra đi thể hiện hiện rõ tính chất không bị trở ngại, đó là phước báo của Bố thí.
Hoặc như dứt trừ mọi nẻo sai trái nên đạt được nhất tâm, dốc hành hóa nhằm đem lại sự an lạc rộng lớn nên được gọi là Phật, đó là phước báo của Trì giới.

* Trang 150 *
device

Vô số chư Thiên các cõi cùng đến chiêm ngưỡng, hết lòng tôn kính, quỳ nơi đất mà hướng về, đó là phước báo của Nhẫn nhục.
Có thể tự giữ gìn lấy mình, mắt không tham đắm đối với sắc trần, đó là phước báo của Tinh tấn.
Dũng mãnh hơn hết, thần túc biến hóa vô cùng, đó là phước báo của Nhất tâm.
Hết thảy mọi sở hữu đều có thể thi ân cứu giúp không chút luyến tiếc, nhằm nêu giảng thông suốt về đạo pháp, đó là phước báo của Trí tuệ.
Ấy là gồm đủ sáu pháp Độ vô cực.

* Trang 151 *
device

 
Đại Tập 54 - Bộ Kinh Tập I - Số 425 -> 440