LOGO VNBET
LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH
TẬP 96





BỘ TỲ ĐÀM
VIII

SỐ 1546 →1547







HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC
LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

* Trang 819 *
device

* Trang 820 *
device

Lời Giơi Thiệu

Ngày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:
 
Thứ nhất, hầu hêt các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.
 
Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lầu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.
 
Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay  ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau, Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v… của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.
 
Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh – Tiến sĩ Triết học – hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.
 
Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương

* Trang 821 *
device

 
Đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:
 
  • Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa góp ý v.v…
  • Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình án loát, xuất bản v.v…
Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.
 
Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.
 
Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp, Hộ pháp thiện thần gia vị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.
 
Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát đại chứng minh.
 
Sài Gòn ngày 16 – 12 – 1998
Hội đồng Chứng minh
 

* Trang 822 *
device

Lời Nói Đầu
 
Ba tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng kinh.
 
Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồn, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.
 
Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc Kinh đã viết:
 
“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *
 
Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.
 
Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tan Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh…; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại; tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17x24 cm, như
 
--------------------

 
* Trung Quốc Triết Học Sử, trang 661, xb. 1970 tại Đài Loan:
“Nam Bắc triều thời, Trung Quốc tư tưởng giới hựu hữu đại biến động. Cái ư thị thời Phật giáo tư tưởng hữu hệ thống đích du nhập, nhi Trung Quốc nhơn đối chi diệc năng hữu thậm thâm liễu giải. Tự thử dĩ hậu, dĩ chí Tống sơ Trung Quốc chi đệ nhất lưu tư tưởng gia, giai vi Phật học gia. Phật học bổn vì Ấn Độ chi sản vật, đản Trung Quốc nhơn giảng chi, đa tương kỳ gia nhập Trung Quốc tư tưởng chi khuynh hướng, dĩ sử thành vi Trung Quốc chi Phật học. “

* Trang 823 *
device

quý vị đang có trước mắt.
 
Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc vả Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.
 
Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi phút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rọng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.
 
Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.
 
Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.
 
Viết tại chùa Pháp-bảo TP. Hồ Chí Minh
Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn
 
P.L: 2544 – (2000)
 
Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

* Trang 824 *
device

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT
TRONG PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH


I- Viết hoa toàn bộ:
1. Tên người: (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...
2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...
3. Tôn Xưng danh hiệu Phật: Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...
4. Tác phẩm, kinh sách: luận Trung Quán, kinh Diệu  Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-Hàm...
II- Viết hoa chữ đầu:
1. Địa danh: thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...
2. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: Bát chánh đạo, Tứ thánh đế, Khổ xuất yếu thánh đế...
3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính: Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...
4. Chủng loại: chư Thiên
5. Phương hướng: phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...
III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối: (những từ được phiên âm từ Pàli)
1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...
2. Địa danh: nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...
3. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: A-lại-da, Tam-phật-đà, Ba-la-đề-mục-xoa...
4. Phẩm bậc, quả vị: Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...
5. Chủng loại: A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà....
IV- Gạch nối (danh từ chung được phiên âm từ Pàli)
ví dụ: đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...
V- Số:

* Trang 825 *
device

1. Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)
ví dụ: hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...
2. Viết thành số: số hiệu kinh, số trang dẫn
ví dụ: Đại I, trang 15, cht. 52...
VI- Đặc biệt:
- Âm "y" và "i": dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L,M,T,Q vẫn viết theo thói quen cũ.
ví dụ: kỹ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ ...
- viết là " Phạm" không viết là " Phạn" (phát âm theo chữ Brahma).
- viết là "Tuệ" không viết là "Huệ"
 TP. Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 9 năm 2000
Sa môn Thích Tịnh Hạnh

* Trang 826 *
device

MỤC LỤC
(BỘ TỲ ĐÀM 8 – TẬP 96)

 
SỐ 1546- LUẬN A TỲ ĐÀM TỲ BÀ SA.................................................................................. 3
QUYỂN 41 : CHƯƠNG 2: KIỀN ĐỘ SỬ.................................................................................. 3
PHẨM 4: Mười Môn (Phần 5).................................................................................................... 3
QUYỂN 42: CHƯƠNG 2: KIỀN ĐỘ SỬ................................................................................... 33
Phẩm 4: Mười Môn (Phần 6)...................................................................................................... 33
Quyển 43: Chương 2: KIỀN ĐỘ SỬ.......................................................................................... 63
Phẩm 4: Mười Môn (Phần 7)...................................................................................................... 63
Quyển 44: Chương 2: KIỀN ĐỘ SỬ.......................................................................................... 96
Phẩm 4: Mười Môn (Phần 8)...................................................................................................... 96
Quyển 45: Chương 2: KIỀN ĐỘ SỬ.......................................................................................... 125
Phẩm 4: Mười Môn (Phần 9)...................................................................................................... 125
Quyển 45: Chương 2: KIỀN ĐỘ SỬ.......................................................................................... 157
Phẩm 4: Mười Môn (Phần 10).................................................................................................... 157
Chương 3: Kiền Độ Trí.............................................................................................................. 174
Phẩm 1: Tám Đạo (Phần 1)........................................................................................................ 174
Quyển 47: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 185
Phẩm 1: Tám Đạo (Phần 2)........................................................................................................ 185
Quyển 48: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 208
Phẩm 1: Tám Đạo (Phần 3)........................................................................................................ 208

* Trang 827 *
device

Quyển 49: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 227
Phẩm 1: Tám Đạo (Phần 4)........................................................................................................ 227
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 1) .................................................................................................. 237
Quyển 50: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 251
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 2) .................................................................................................. 251
Quyển 51: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 263
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 3) .................................................................................................. 263
Quyển 52: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 275
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 4) .................................................................................................. 275
Quyển 53: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 285
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 5) .................................................................................................. 285
Quyển 54: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 296
Phẩm 2: Tha Tâm Trí (Phần 6) .................................................................................................. 296
Quyển 55: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 309
Phẩm 3: Tu Trí (Phần 1) ........................................................................................................... 309
Quyển 56: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 325
Phẩm 3:  Tu Trí (Phần 2) .......................................................................................................... 325
Quyển 57: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 340
Phẩm 4: Tương Ưng (Phần 1) ................................................................................................... 340
Quyển 58: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 351
Phẩm 4: Tương Ưng (Phần 2) ................................................................................................... 351
Quyển 59: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 364
Phẩm 4: Tương Ưng (Phần 3) ................................................................................................... 364

* Trang 828 *
device

Quyển 60: Chương 3: KIỀN ĐỘ TRÍ......................................................................................... 377
Phẩm 4: Tương Ưng (Phần 4) ................................................................................................... 377
Số 1547 – Luận Tỳ Bà Sa.......................................................................................................... 399
Quyển 1: ................................................................................................................................... 399
Phần Thứ 1: Xứ Của Ba Kiết..................................................................................................... 413
Quyển 2:.................................................................................................................................... 424
Phần Thứ 2: Xứ Của Ba Căn Bất Thiện..................................................................................... 424
Phần Thứ 3: Xứ Của Ba Hữu Lậu.............................................................................................. 433
Phần Thứ 4: Xứ Của Bốn Lưu................................................................................................... 446
Phần Thứ 5: Xứ Của Bốn Thọ................................................................................................... 449
Phần Thứ 6: Xứ Của Bốn Thọ Bị Trói Buộc.............................................................................. 452
Quyển 3:.................................................................................................................................... 454
Phần Thứ 7: Xứ Của Năm Cái................................................................................................... 454
Phần Thứ 8: Xứ Của Năm Kiết.................................................................................................. 462
Phần Thứ 9: Xứ Của Năm Kiết Phần Dưới................................................................................. 464
Phần Thứ 10: Xứ Của Năm Kiết Phần Trên............................................................................... 468
Phần Thứ 11: Xứ Của Năm Kiến............................................................................................... 473
Phần Thứ 12: Xứ Của Sáu Ái Thân............................................................................................ 479
Phần Thứ 13: Xứ Của Bảy Sử.................................................................................................... 481
Phần Thứ 14: Xứ Của Chín Kiết................................................................................................ 484
Phần Thứ 15: Xứ Của Chín Mười Tám Sử................................................................................. 491
Quyển 4: Chương Lớn: Giải Thích Về Mười Môn...................................................................... 492
Phần Thứ 16: Xứ Của Hai Mươi Hai Căn................................................................................... 492
Quyển 5..................................................................................................................................... 526
Phần Thứ 17: Xứ Của Mười Tám Giới....................................................................................... 526
Quyển 6:.................................................................................................................................... 549
Phần Thứ 18: Xứ Của Mười Hai Nhập....................................................................................... 549

* Trang 829 *
device

Phần Thứ 19: Xứ Của Năm Ấm................................................................................................. 563
Phần Thứ 20: Xứ Của Năm Thịnh Ấm....................................................................................... 570
Phần Thứ 21: Xứ Của Sáu Giới.................................................................................................. 574
Quyển 7:.................................................................................................................................... 580
Phần Thứ 22: Xứ Của Pháp Sắc, Pháp Vô Sắc........................................................................... 580
Phần Thứ 23: Xứ Của Pháp Có Thề Thấy, Không Thể Thấy..................................................... 583
Phần Thứ 24: Xứ Của Pháp Có Đối, Không Đối........................................................................ 858
Phần Thứ 25: Xứ Của Pháp Hữu Lậu, Vô lậu............................................................................ 588
Phần Thứ 26: Xứ Của Pháp Hữu Vi, Vô Vi............................................................................... 593
Phần Thứ 27: Xứ Của Ba Đời.................................................................................................... 595
Phần Thứ 28: Xứ Của Thiện, Bất Thiện, Vô Ký........................................................................ 603
Phần Thứ 29: Xứ Của Pháp Lệ Thuộc Cõi Dục, Cõi Sắc, Cõi Vô Sắc........................................ 611
Phần Thứ 30: Xứ Của Pháp Học, Vô Học, Phi Học, Phi Vô Học .............................................. 613
Phần Thứ 31: Xứ Của Pháp Kiến Đoạn, Tư Duy Đoạn, Bất Đoạn............................................. 615
Quyển 8:.................................................................................................................................... 619
Phần Thứ 32: ............................................................................................................................ 619
Phần Một : Xứ Của Bốn Thánh Đế............................................................................................ 619
Quyển 9:.................................................................................................................................... 642
Phần Thứ 32:............................................................................................................................. 642
Phần Hai: Xứ Của Bốn Thánh Đế.............................................................................................. 642
Quyển 10: ................................................................................................................................. 667
Phần Thứ 33: Xứ Của Bốn Thiền............................................................................................... 667
Quyển 11:.................................................................................................................................. 696
Phần Thứ 34: Xứ Của Bốn Đẳng............................................................................................... 696

* Trang 830 *
device

Quyển 12:.................................................................................................................................. 732
Phần Thứ 35: Xứ Của Bốn Vô Sắc............................................................................................ 732
Phần Thứ 36: Xứ Của Tâm Giải Thoát....................................................................................... 743
Phần Thứ 37: Xứ Của Tâm Trừ Nhập........................................................................................ 756
Phần Thứ 38: Xứ Của Mười Nhất Thiết Nhập............................................................................ 762
Quyển 13: ................................................................................................................................. 766
Phần Thứ 39: Xứ Của Tâm Trí................................................................................................... 766
Phần Thứ 40: Xứ Của Ba Tam Muội.......................................................................................... 777
Quyển 14:.................................................................................................................................. 792
Phần Thứ 41: Xứ Của Trung Ấm............................................................................................... 792
Phần Thứ 42: Xứ Của Bốn Loài Sanh........................................................................................ 813

* Trang 831 *
device

Đại Tập 96 - Bộ Tỳ Đàm VIII - Số 1546 (Quyển 41-60)