LOGO VNBET
Kinh số 15
KINH ĐẠI DUYÊN
(Mahānidāna Sutta)

Kinh này đề cập đến lý duyên khởi (paṭiccasamuppda), một giáo lý căn bản của đạo Phật. Chính trong kinh này, Đức Phật nhấn mạnh: “Chính vì không giác ngộ, không thông hiểu giáo pháp này mà chúng sanh hiện tại bị rối loạn như một ổ kén, rối ren như một ống chỉ, giống như cỏ munja và lau sậy babbaja, không thể nào ra khỏi khổ xứ, ác thú, đọa xứ, sanh tử”.
Điểm đặc biệt là kinh này chỉ đề cập đến 9 chi phần mà thôi, chứ không phải 12 như thường lệ, hai chi vô minh và hành thuộc quá khứ và chi lục nhập không được đề cập đến. Đầu tiên, Đức Phật bắt đầu với già và chết là do duyên sanh, sanh do hữu, hữu do thủ, thủ do ái, ái do thọ, thọ do xúc, xúc do danh sắc, danh sắc do thức, thức do danh sắc. Ở đây thiếu lục nhập, hành và vô minh.
Ngoài ra, kinh này có giải thích thêm một số chi phần ít được đề cập. Đó là do duyên ái,

* Trang 393 *
device

thủ sanh; do duyên thọ, ái sanh; do duyên ái, tìm cầu sanh; do duyên tìm cầu, lợi sanh; do duyên lợi, quyết định sanh; do duyên quyết định, tham dục sanh; do duyên tham dục, đắm trước sanh; do duyên đắm trước, chấp thủ sanh; do duyên chấp thủ, hà tiện sanh; do duyên hà tiện, thủ hộ sanh; do duyên thủ hộ, phát sanh ra một số ác, bất thiện pháp. Rồi kinh này bàn rộng sự liên quan của các chi phần một cách cặn kẽ và rõ ràng hơn. Tiếp đến, bàn về các lời tuyên bố về ngã và các lời không tuyên bố về ngã, sự liên hệ giữa ngã và các cảm thọ như thế nào. Cuối cùng kinh này bàn về bảy trú xứ của thức, hai xứ và tám giải thoát.
Điểm chúng ta cần chú ý là thiếu mất ba chi: vô minh, hành và lục nhập. Rất có thể, giáo lý duyên khởi chưa được trở thành lý 12 nhân duyên hay đang trong thời kỳ hình thành. Trong kinh trước, Mahpadna, cũng có đề cập đến lý Duyên khởi như kinh này, nhưng có thêm lục nhập mà bản kinh này không đề cập. Có thể là một thiếu sót trong khi kiết tập hay là giáo lý Duyên khởi đang còn thành hình, nhưng chưa được cô đọng thành một giáo lý bất di dịch.

* Trang 394 *
device

 
Dàn ý Kinh Trung Bộ & Tóm tắt Kinh Trường Bộ