LOGO VNBET
25. KINH LÕA HÌNH PHẠM-CHÍ
 
[102c25] Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại nước Ủy-nhã,1 trong rừng Kim bàn Lộc dã,2 cùng với đại chúng Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị.
Bấy giờ, có một Phạm-chí lõa hình họ là Ca-diệp3 đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi chào hỏi xong, ngồi xuống một bên, Phạm-chí Lõa hình Ca-diệp bạch Phật rằng:
“Sa-môn Cù-đàm chê bai tất cả các pháp tế tự; mắng những người khổ hạnh là dơ dáy.4 Cù-đàm, nếu [103a]có người nói rằng: ‘Sa-môn Cù-đàm chê bai tất cả các pháp tế tự; mắng những người khổ hạnh là dơ dáy’; nói như vậy có phải là nói như pháp, tùy thuận pháp không?5 Không phỉ báng Sa-môn Cù-đàm chăng?”
Phật nói:
“Ca-diệp, người kia nói: ‘Sa-môn Cù-đàm chê bai tất cảcác pháp tế tự; mắng những người khổ hạnh là dơ dáy.’Đó không phải là lời nói đúng pháp, không phải tùy thuận pháp, là phỉ báng Ta, không phải là lời nói thành thật. Vì sao? Này Ca-diệp, Ta thấy, trong những người khổ hạnh kia, có người khi thân hoại mạng chung đọa vào địa ngục; lại thấy có người khổ hạnh khi thân hoại mạng chung được sinh thiên, sinh chỗ thiện. Hoặc thấy người khổ hạnh ưa làm việc khổ hành,6 khi thân hoại mạng chung, sinh vào địa ngục. Hoặc thấy người khổ hạnh ưa làm việc
_____________________
* 佛說長阿含第三分倮形梵志經第六
1 Ủy-nhã quốc 委若國, Pl.: Ujuññā.
2 Kim bàn Lộc dã lâm 金槃鹿野林, Pl.: Kaṇṇakatthakamigadāya.
3 Lõa hình Phạm-chí Ca-diệp 倮形梵志迦葉, Pl.: acela Kassapa.
4 Hán: tệ uế 弊穢. Pl: lūkhājīviṃ, có lối sống khắc khổ, tồi tàn.
5 Hán: pháp pháp thành tựu 法法成就: thành tựu tùy theo của pháp, có đầy đủ pháp thuận thứ của pháp. Pl.: dhammassacānudhammaṃ vyākaronti, Sớ giải: “Nói tùy thuận theo điều được Tôn giả Gotama nói.” (bhotā gatamena vuttakāraṇassa
anukāraṇaṃ kathenti).
 6 D 8: ekaccaṃ tapassiṃ appadukkhavihāriṃ (...), một số người tu khổ hạnh sống ít khổ.

* Trang 493 *
device

khổ hành, khi thân hoại mạng chung, sinh thiên, sinh chỗ thiện. Ta đối với trường hợp thọbáo với hai thú hướng ấy,7 thấy hết biết hết, làm sao cóthể Ta chỉ trích người tu khổ hạnh cho là dơ dáy? Điều Ta rõ ràng nói là phải, người kia nói là không phải. Điều Ta rõ ràng nói không phải, người kia nói là phải.
“Này Ca-diệp, có pháp đồng với Sa-môn, Bà-la-môn. Có pháp không đồng với Sa-môn, Bà-la-môn.8 Cadiệp, pháp nào không đồng, Ta bỏ qua, vì pháp ấy không đồng Sa-môn, Bà-la-môn vậy.
“Này Ca-diệp, những người có trí kia quán sát9 nhưvầy: đối với pháp bất thiện, nặng nề ô trược, tối tăm, không phải là pháp Hiền Thánh, giữa Sa-môn Cù-đàm
và các Tông sư dị học kia, ai là người có khả năng diệt trừ pháp này? Ca-diệp, người có trí kia khi quán sát như vậy, liền thấy biết như vầy: duy chỉ Sa-môn Cù-đàm có khả năng diệt trừ pháp ấy. Ca-diệp, người cótrí kia khi quán sát như vậy, suy cầu như vậy, luận thuyết như vậy, Ta ở trong đó có được danh xưng.10
“Lại nữa, Ca-diệp, vị có trí kia quán sát như vầy: đệ tửcủa Sa-môn Cù-đàm, đối với pháp bất thiện, nặng nềô trược, tối tăm, không phải pháp Hiền Thánh; hay đệ tử các Tông sư dị học kia, đối với pháp bất thiện, nặng nề, ô trược, tối tăm, không phải pháp Hiền Thánh; ai có khả năng diệt trừ pháp này? Ca-diệp, vị có trí kia quán sát như vậy, liền thấy, biết như vầy: duy chỉ đệ tửcủa Sa-môn Cù-đàm có khả năng diệt trừ pháp ấy. Cadiệp, vị có trí kia khi quán sát như vậy, suy cầu nhưvậy, luận như vậy, đệ tử Ta có được danh xưng.
“Lại nữa, Ca-diệp, vị có trí kia quán sát như vầy: Sa-môn Cù-đàm, đối với pháp thiện, [103b] thanh bạch, vi diệu, và là pháp Hiền Thánh; hay các Tông sư dịhọc kia, đối với pháp thiện, thanh bạch, vi diệu, vàlà
_______________
7 Nhị thú 二趣, chỉ thiện thú 善趣(Pl.. sugata) và ác thú 惡趣(duggata).
8 D 8 ibid.: tehi pi me saddhiṃ ekaccesu ṭhānesu sameti, ekaccesu ṭhānesu na sameti, Ta tương đồng với họ (các Sa-môn, Bà-lamôn)trong một số trường hợp; không tương đồng với họ trongmột số trường hợp.
9 Văn thiếu đoạn chuyển mạch. Nên hiểu: trong những vấn đềtương đồng, cần phải quán sát...
10 D 8. ibd.: amhe va tattha yebhuyyena pasaṃseyyuṃ, “ở đây họhầu hết tán thưởng chúng tôi.” Theo sớ giải, “chúng tôi (amheva),”chỉ Phật và chúng Tăng. Vì tán thán Phật cũng là tán than Tăng.

* Trang 494 *
device

pháp Hiền Thánh; ai là người có khả năng làm lớnrộng để tu hành?11 Ca-diệp, vị có trí kia quán sát nhưvậy, liền thấy biết như vầy: duy chỉ có Sa-môn Cù-đàm
có khả năng làm lớn rộng, tu hành pháp ấy. Ca-diệp, người có trí kia khi quán sát như vậy, suy cầu như vậy, luận thuyết như vậy, Ta ở trong đó có được danh xưng.
“Lại nữa, Ca-diệp, vị có trí kia quán sát như vầy: đệ tửcủa Sa-môn Cù-đàm, đối với pháp thiện, thanh bạch, vi diệu, và là pháp Hiền Thánh; hay đệ tử của các tông sư dị học kia, đối với pháp thiện, thanh bạch, vi diệu, và là pháp Hiền Thánh; ai là người có khả năng làm lớn rộng, tu hành? Ca-diệp, vị có trí kia quán sát nhưvậy, liền thấy biết như vầy: duy chỉ có đệ tử của Sa-môn Cù-đàm có khả năng làm lớn rộng, tu hành pháp ấy. Ca-diệp, người có trí kia khi quán sát như vậy, suy cầu như vậy, luận thuyết như vậy, đệ tử Ta ở trong đócó được danh xưng.
“Ca-diệp, có đạo, có tích,12 để Tỳ-kheo ở trong đótu hành mà tự mình thấy, tự mình biết: Sa-môn Cù-đàm nói đúng thời, nói sự thật, nói có nghĩa, nói đúng pháp, nói đúng luật.
“Ca-diệp, thế nào là đạo, thế nào là tích, để Tỳ-kheo ở trong đó tu hành mà tự mình thấy, tự mình biết: Sa-môn Cù-đàm nói đúng thời, nói sự thật, nói cónghĩa, nói đúng pháp, nói đúng luật? Này Ca-diệp, ởđây Tỳ-kheo tu niệm giác chi, y tịch diệt,13 y vô dục, y xuất ly. Tu pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xảgiác ý, y tịch diệt, y vô dục, y xuất yếu.14 Ca-diệp, đó là đạo, đó là tích, để Tỳ-kheo ở trong đó tu hành mà tự mình thấy, tự mình biết: Sa-môn Cù-đàm nói đúng thời, nói sự thật, nói có nghĩa, nói đúng pháp, nói đúng luật.”
Ca-diệp nói:
“Cù-đàm, duy chỉ đạo ấy, tích ấy, Tỳ-kheo ở trong đó tu hành mà tự mình thấy, tự mình biết: Sa-môn Cù-đàm nói đúng thời, nói sự thật, nói có nghĩa, nói đúng pháp, nói đúng luật. Nhưng với khổ hạnh ô uế, có trường hợp được gọi là Bà-la-môn, có trường hợp được gọi là Sa-môn.
____________
11 Hán: tăng trưởng tu hành 增長修行. D 8. ibid.: (…) samādāya vattati, sau khi tiếp nhận rồi, thực hiện (các pháp ấy).
12 Hữu đạo hữu tích 有道有跡. D 8: atthi maggo atthi paṭipadā, cócon đường và có sự hành trì.
13 Nguyên Hán: chỉ tức 止息.
14 Trong bản Pl.: con đường và phương pháp đó là Thánh đạo tám chi.

* Trang 495 *
device

“Những khổ hạnh ô uế nào, mà có trường hợp được gọi là Bà-la-môn, có trường hợp được gọi là Sa-môn?
“Thưa Cù đàm, đó là: khỏa thân,15 cởi bỏ y phục, rồi lấy tay che; không nhận đồ ăn từ nồi chảo; không nhận đồ ăn từ chậu nước; không nhận đồ ăn giữa hai vách tường; không nhận đồ ăn giữa hai người, không nhận đồ ăn giữa hai cái chày;16 không nhận đồ ăn từgia đình đang ăn; không nhận đồ ăn từ nhà có thai; không ăn đồ ăn có chó đứng trước cửa; [103c] không nhận đồ ăn nơi nhà có ruồi; không nhận mời ăn; không nhận của người nói đã biết trước; không ăn cá; không ăn thịt; không uống rượu, không ăn bằng hai bát; một bữa ăn một lần nuốt, cho đến bảy bữa thì thôi;17 nhận thức ăn thêm của người, không nhận quá bảy lần thêm;18 hoặc một ngày ăn một bữa; hoặc hai ngày, ba ngày, bốn ngày, năm ngày, sáu ngày, bảy ngày ăn một bữa; hoặc chỉ ăn quả; hoặc chỉ ăn cỏ vực;19 hoặc chỉuống nước cơm; hoặc ăn mè;20 hoặc chỉ ăn lúa liêm;21hoặc ăn phân bò; hoặc ăn phân nai; hoặc ăn rễ, cành, lá, hoa, hạt của cây; hoặc ăn trái cây tự rụng;22 hoặc mặc áo;23 hoặc mặc áo sa thảo;24 hoặc mặc áo vỏ cây; hoặc lấy cỏ đắp lên mình;25 hoặc khoác áo da hươu; hoặc bện tóc; hoặc áo bện
______________
15 Từ đây trở xuống, nói về các thực hành khổ hạnh, tham chiếu T 1(8) kinh Tán-đà-na ở trên.
16 Để bản: ô 朽(cái bay để trét) ; TNM: xử 杵(cái chày).
17 D 8: ekāgāriko va hoti ekālopiko, mỗi gia đình là một miếng ăn (chỉ nhận một miếng).
18 Khất thực một nhà không đủ, phải khất thực thêm nhà khác, không quá 7 nhà.
19 Hán: dữu 莠.
20 Hán: ma mễ 麻米. Pl.: piññāka, bột mè ?
21 Hán: liêm đạo [禾*鹹] 稻, có lẽ gạo lứt.
22 Từ “hoặc chỉ ăn quả,…(cho đến), ăn trái cây tự rụng”, D 8 (i. 166): sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho hoti, nīvārabhakkho vā hoti,daddulabhakkho kho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti,ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti,gomayabhakkho vā hoti, vanamūlapalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī,vị ấy hoặc ăn rau sống, hoặc ăn lúa tắc, ăn gạo sống, ăn lúa daddula, ănrêu tươi, ăn trấu, ăn nước cơm, ăn bột mè, ăn cỏ, ăn phân bò, ăn rễ, hạt quả tự rụng trong rừng mà sống.
 23 Hán: hoặc phi y 或披衣. Không nói rõ áo (vải) thứ gì. Hoặc chỉđể giới thiệu các loại áo khổ hạnh trong đoạn tiếp.
24 Hán: phi sa y 披莎衣. D 8: sāṇāni pi dhāreti, masāṇāni pi dhāreti, mặc áo vải gai thuần, hoặc mặc áo vải gai lẫn các thứ vải khác.
25 Hán: thảo xiêm thân 草襜身?

* Trang 496 *
device

bằng lông; hoặc áo lượm từbãi tha ma; hoặc thường đưa tay lên; hoặc không ngồi giường chiếu; hoặc thường ngồi chồm hổm; hoặc cóngười cạo tóc nhưng để râu; hoặc có người nằm trên gai; hoặc có người nằm trên bầu trái; hoặc có người khỏa thân nằm trên phân bò; hoặc một ngày ba lần tắm; hoặc một đêm ba lần tắm. Bằng vô số sự khổ màlàm khổ thân này. Cù-đàm, đó gọi là khổ hạnh ô uế, cótrường hợp được gọi là Sa-môn pháp, có trường hợp được gọi là Bà-la-môn pháp.”
Phật nói:
“Những người khỏa thân cởi bỏ y phục, bằng vô sốphương tiện làm khổ thân này; nhưng nếu những người ấy không đầy đủ giới, không đầy đủ kiến, không thểtinh cần tu tập, thì cũng không phát triển rộng lớn.”26
Ca-diệp bạch Phật:
“Thế nào là giới đầy đủ, kiến đầy đủ,27 vượt xa các khổ hạnh, vi diệu bậc nhất? ”
Phật bảo Ca-diệp:
“Hãy lắng nghe, hãy suy ngẫm kỹ! Ta sẽ nói cho ông nghe.”
Ca-diệp nói:
“Thưa vâng. Vui lòng xin được nghe.”
Phật nói với Ca-diệp:
“Nếu Như Lai xuất hiện ở đời,… (cho đến), chứng tứthiền, ở ngay trong hiện tại mà được an lạc. Vì sao vậy? Ấy do tinh cần, chuyên niệm nhất tâm, ưa ở chỗ nhàn tĩnh, không buông lung vậy. Ca-diệp, đó là giới đầy đủ, kiến đầy đủ, thù thắng hơn các thứ khổ hạnh.”
Ca-diệp nói:
“Cù-đàm, tuy nói rằng giới đầy đủ, kiến đầy đủ, vượt hơn các thứ khổ hạnh, vi diệu bậc nhất; nhưng thật khó thay là pháp Sa-môn; thật khó thay là pháp Bàla-
môn.”28
Phật nói:
_____________
26 Bất quảng phổ 不廣普. Cf. D 8: atha kho so ārakā va sāmaññā, ārākā va brahmaññā, vị ấy còn cách xa Sa-môn pháp, còn cáchxa Bà-la-môn pháp.
27 Hán: kiến cụ túc 見具足. D 8: cittasampadā, paññāsampadā, tâm thành tựu (cụ túc), tuệ thành tựu (cụ túc).
28 Cf. D 8: dukkaraṃ sāmaññaṃ, khó hành thay là pháp Sa-môn.

* Trang 497 *
device

“Ca-diệp, đó là pháp bất cộng của thế gian,29 tức là nói, Sa-môn pháp, Bà-la-môn pháp thật là khó. Ca-diệp, ngay cả cho đến ưu-bà-di30 cũng biết được pháp đó, là khỏa thân cởi bỏ y phục, cho đến, bằng vô số phương tiện làm khổ mình. Nhưng không biết rằng tâm của người ấy là tâm có nhuế, hay tâm không có nhuế; [104a] tâm có hận hay tâm không có hận; tâm có hại hay tâm không có hại. Nếu biết tâm của người ấy, thì không nói rằng pháp Sa-môn, Bà-la-môn là khó. Vì không biết, cho nên nói pháp Sa-môn, Bà-la-môn khó.”
Bấy giờ, Ca-diệp bạch Phật rằng:
“Thế nào là Sa-môn, thế nào là Bà-la-môn có giới cụtúc, kiến cụ túc, là tối thượng, là tối thắng, vi diệu bậc nhất?”
Phật nói:
“Hãy lắng nghe, hãy suy ngẫm kỹ! Ta sẽ nói cho ông nghe.”
“Thưa vâng, Cù-đàm. Vui lòng xin được nghe.”
Phật nói:
“Ca-diệp, Tỳ-kheo kia, bằng với tâm định tĩnh, cho đến, chứng đắc ba minh, diệt trừ các si mê tối tăm, sinh ánh sáng trí tuệ, gọi là lậu tận trí. Vì sao? Ấy làdo tinh cần, chính niệm, chính tri, ưa chỗ nhàn tĩnh, không buông lung vậy. Ca-diệp, đó gọi là Sa-môn, Bà-la-môn có giới cụ túc, kiến cụ túc, là tối thượng, làtối thắng, vi diệu bậc nhất.”
Ca-diệp nói:
“Cù-đàm, tuy nói đó gọi là Sa-môn, Bà-la-môn có giới cụ túc, kiến cụ túc, là tối thượng, là tối thắng, vi diệu bậc nhất, nhưng pháp Sa-môn, Bà-la-môn thật quá khó, quá khó! Sa-môn cũng khó biết, Bà-la-môn cũng khó biết.”31
Phật nói:
_________
29 Thế gian bất cộng pháp 世間不共法; pháp chỉ riêng cho thế gian, chỉ riêng thế gian có. Ở đây có thể hiểu: “Đó là cách nói phổthông của thế gian, rằng: hành pháp Sa-môn thật quá khó!” D 8: pakati kho esā lokasiṃ, đó là lẽ tự nhiên trong đời. Sớ giải: đó làtheo cách nói tự nhiên, phổ thông (pakatikathā).
30 D 8 (i. 169): gahapatinā … antamaso kumbhadāsiyāpi, giachủ, …, thậm chí cho đến một nữ tỳ đội ghè nước (cũng có thểhành).
31 D 8: dujjāno samaṇo, dujjāno brāhmaṇo: khó biết Sa-môn, khóbiết Bà-la-môn.

* Trang 498 *
device

“Ưu-bà-tắc32 cũng có thể tu hành được pháp ấy, nói rằng: ‘Tôi, kể từ hôm nay, có thể khỏa thân cởi bỏ yphục,… (cho đến), bằng vô số phương tiện gieo khổcho thân này.’ Không thể do hành vi này mà được gọi là Sa-môn, Bà-la-môn. Nếu chỉ do hành này mà có thểđược gọi là Sa-môn, Bà-la-môn, thì không thể nói pháp Sa-môn là quá khó, pháp Bà-la-môn là quá khó. Nhưng không vì hành ấy mà được gọi là Sa-môn, Bà-la-môn, cho nên nói rằng Sa-môn rất khó, Bà-la-môn rất khó.”
Phật lại nói với Ca-diệp:
“Xưa, một thời, Ta ở tại La-duyệt-kì, trong hang Thất diệp trên Cao sơn,33 đã từng giảng về khổ hạnh thanh tịnh cho Phạm-chí Ni-câu-đà.34 Khi ấy Phạm-chí sinh tâm hoan hỷ, được tín tâm thanh tịnh; cúng dường Ta, xưng tán Ta, cúng dường, tán thán Ta một cách tối thượng.”
Ca-diệp nói:
“Thưa Cù-đàm, ai đối với Cù-đàm mà không phát sinh hoan hỷ, tịnh tín, cúng dường, xưng tán một cách tối thượng? Tôi nay đối với Cù-đàm cũng phát sinh
hoan hỷ, tịnh tín, cúng dường, xưng tán một cách tối thượng. Tôi quy y Cù-đàm.”
Phật nói với Ca-diệp:
“Những gì là giới trong thế gian, không có giới nào sánh bằng tăng thượng giới này, huống hồ muốn nói hơn. Những gì là tam-muội, trí tuệ, giải thoát kiến, giải thoát tuệ,35 không có cái gì sánh ngang với tang thượng tam-muội, trí tuệ, giải thoát kiến, giải thoát tuệ; huống hồ muốn nói là [104b] hơn.
“Này Ca-diệp, được nói là sư tử, là chỉ cho Như Lai, Chí Chân, Đẳng
__________________
32 D 8: sakkā abhavissa ñātuṃ gahapatinā, … antamaso kimbhadāsiyāpi, gia chủ, cho đến nữ tỳ đội nước cũng có thểbiết được.
33 Cao sơn Thất diệp quật 高山七葉窟, hang núi (Pl.: Sattapaṇṇiguhā), trên một ngọn núi phía Nam thành Vương xá. D 8: Phật ở tại Gijjhakūṭta pabbata, núi Linh Thứu, phía Đông-Bắc thành Vương xá.
34 Phạm-chí Ni-câu-đà 尼俱陀; Pl.: tapasa-brahmacārī Nigrodha, một người Phạm-chí tu khổ hạnh tên Nigrodha. Xem T 1(8) kinh Tán-đà-na.
35 Giới, tam-muội, trí tuệ, giải thoát kiến, giải thoát tuệ, tức giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến. Bản Pl. nêu bốn: ariyam param sīlam, tối thượng thánh giới, ariyā paramā tapojigucchā, tối thượng thánh khổ hạnh, ariyā paramā paññā, tối thượng thánh tuệ, ariyāparamā vimutti, tối thượng thánh giải thoát.

* Trang 499 *
device

Chính Giác. Như Lai, khi ở giữa đại chúng tuyên bố Chính pháp một cách rộng rãi, tự tại, vô úy. Do đó được gọi là sư tử. Chính Giác. Như Lai, khi ở giữa đại chúng tuyên bố Chính pháp một cách rộng rãi, tự tại, vô úy. Do đó được gọi là sư tử. “Thế nào, Ca-diệp, Như Lai khi rống tiếng sư tử, lúc ấy không dũng mãnh36 sao? Chớ nghĩ như vậy. NhưLai ở giữa đại chúng cất tiếng rống sư tử một cách dũng mãnh. Ca-diệp, ngươi bảo rằng Như Lai ở giữa đại chúng cất tiếng rống sư tử một cách dũng mãnh,nhưng không thể thuyết pháp chăng?37 Chớ nghĩ nhưvậy. Vì sao? Như Lai ở giữa đại chúng cất tiếng rống sư tử một cách dũng mãnh và thuyết pháp một cách thiện xảo.
“Thế nào, Ca-diệp, ngươi bảo rằng Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, thuyết pháp một cách thiện xảo, nhưng thính giả trong chúng hội không nhất tâm chăng? Chớ nghĩ vậy. Vìsao? Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy màcất tiếng rống sư tử, thuyết pháp một cách thiện xảo, những người đến hội thảy nhất tâm lắng nghe.
“Thế nào, Ca-diệp, ngươi bảo rằng Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, thuyết pháp một cách thiện xảo, những người đến hội
thảy nhất tâm lắng nghe, nhưng không hoan hỷ tín thọphụng hành chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? NhưLai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, thuyết pháp một cách thiện xảo, những người đến hội thảy nhất tâm lắng nghe, và hoan hỷtín thọ.
“Ca-diệp, ngươi bảo rằng Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, thuyết pháp một cách thiện xảo, những người đến hội thảy nhất tâm lắng nghe, và hoan hỷ tín thọ, nhưng không cúng dường chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? Như Lai ởgiữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sưtử, thuyết pháp một cách thiện xảo, những người đến hội thảy nhất tâm lắng nghe, hoan hỷ tín thọ, và thi thiết cúng dường.
“Ca-diệp, ngươi bảo rằng, Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử,… (cho đến), tín kính cúng dường, nhưng không cạo bỏ râu tóc, bận ba pháp y, xuất gia tu đạo chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, cho đến, tín kính cúng dường, rồi cạo bỏ râu tóc, bận ba pháp y, xuất gia
________________
36 Dũng hãn 勇捍; Pl.: visārado: vô úy, tự tín. Cf. D 8: parisāsu ca nadati T ca visārado nadati, “ông ấy rống tiếng sư tử giữa đại chúng,nhưng không tự tín..” Lưu ý thứ tự đoạn mạch Hán đảo ngược sovới Pāli.
37 D 8.: visārado ca nadati (...) na ca kho naṃ pañhaṃ pucchanti, cất tiếng sư tử một cách tự tín, nhưng không có ai hỏi câu hỏi nào.

* Trang 500 *
device

tu đạo.
“Ca-diệp, ngươi bảo rằng Như Lai ở giữa đại chúng dũng cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, cho đến, tín kính cúng dường, rồi cạo bỏ râu tóc, bận ba pháp y, xuất gia tu đạo, nhưng không cứu cánh phạm hạnh, đến chỗ an ổn, vô dư Niết-bàn chăng? Chớ nghĩ nhưvậy.[104c] Vì sao? Như Lai ở giữa đại chúng dung cảm, vô úy mà cất tiếng rống sư tử, cho đến, tín kính cúng dường, cạo bỏ râu tóc, bận ba pháp y, xuất gia tu đạo, rồi cứu cánh phạm hạnh, đến chỗ an ổn, vô dưNiết-bàn.”
Bấy giờ, Ca-diệp bạch Phật rằng:
“Thế nào, thưa Cù-đàm, tôi có thể xuất gia thọ cụ giới trong pháp này được chăng?”
Phật bảo Ca-diệp:
“Nếu dị học muốn đến xuất gia tu đạo trong giáo pháp của Ta, phải lưu bốn tháng quán sát,38 làm hài lòng chúng Tăng, sau đó mới có thể xuất gia thọ giới. Ca-diệp, tuy có pháp như vậy, nhưng cũng xét theo người.” 39
Ca-diệp nói:
“Nếu dị học muốn đến xuất gia tu đạo trong Phật pháp, phải lưu bốn tháng quán sát, làm hài lòng chúng Tăng, sau đó mới có thể xuất gia thọ giới, con nay có thể ởtrong Phật pháp bốn năm quán sát, làm hài lòng chúng Tăng, sau đó mới xuất gia thọ giới.”
Phật bảo Ca-diệp:
“Ta đã có nói, cũng còn xét theo người.”
Bấy giờ, Ca-diệp liền ở trong Phật pháp xuất gia thọcụ túc giới. Rồi thì,
_____________
38 Hán: lưu tứ nguyệt quán sát 留四月觀察. Pl. định cú: so cattāro māse parivasati, người ấy sống biệt trú bốn tháng.
39 Pl. thành cú: api ca m’ettha puggalavemattatā viditā’ ti, nhưng ởđây Ta cũng nhận biết cá tính của con người.

* Trang 501 *
device

Ca-diệp xuất gia thọ giới chưa bao lâu, bằng tín tâm, tu phạm hạnh vô thượng, ở ngay trong đời này mà tự thân chứng ngộ: sự sinh đã dứt, phạm hạnh đã đứng vững, điều cần làm đã làm xong, không còn tái sinh nữa; tức thời thành A-la-hán.
Bấy giờ, Ca-diệp nghe những điều Phật dạy, hoan hỷphụng hành.

* Trang 502 *
device

 
Kinh Trường A - Hàm Tập 1