LOGO VNBET
TỤNG PHẨM THỨ SÁU

          1. – Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói với Đại đức Ananda:
          “ Này Ananda, nếu trong các ngươi có người nghĩ rằng: Lời nói của bậc Đạo sư không còn nữa. Chúng ta không có bậc Đạo sư (Giáo chủ). Này Ananda, chớ có những tư tưởng như vậy. Này Ananda, Pháp và Luật Ta đã giảng dạy và trình bày, sau khi Ta diệt độ, chính Pháp và Luật ấy sẽ là Đạo sư của các ngươi”.
          2. – “ Này Ananda, nay các vị Tỷ-kheo xưng hô với nhau là Hiền giả. Sau khi Ta diệt độ, chớ có xưng hô như vậy. Này Ananda, vị Tỷ-kheo-niên lão hãy gọi vị Tỷ-kheo-niên thiếu, hoặc bằng tên hoặc bằng họ, hoặc bằng tiếng Hiền giả, vị Tỷ-kheo-niên thiếu hãy gọi vị Tỷ-kheo-niên lão là Thượng tọa (Bhante) hay Đại đức”.
          3. – “ Này Ananda, nếu chúng Tăng muốn, sau khi Ta diệt độ, có thể hủy bỏ những học giới nhỏ nhặt chi tiết”.
          4. – “ Này Ananda, sau khi Ta diệt độ, hãy hành tội Phạm đàn mặc tẩn (Brahmadanda) đối với Tỷ-kheo Channa”.
 
 

 

* Trang 128 *
device

- “ Bạch Thế Tôn, thế nào là Phạm đàn?”
          “ Này Ananda, Tỷ-kheo Channa muốn nói gì thì nói. Chúng Tỷ-kheo sẽ không nói, sẽ không giảng dạy, sẽ không giáo giới Tỷ-kheo Channa”.
          5. – Rồi đức Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:
          “ Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nào có nghi ngờ hay phân vân gì về đức Phật, hay Pháp, hay chúng Tăng, hay Đạo, hay phương pháp, thời này các Tỷ-kheo, các người hãy hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc: Đức Đạo sư có mặt trước chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế Tôn”.
          Khi được nói như vậy, các Tỷ-kheo ấy im lặng. Lần thứ hai, đức Thế Tôn... Lần thứ ba, đức Thế Tôn nói với các vị Tỷ-kheo:
          “ Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nào có nghi ngờ hay phân vân gì về đức Phật, hay Pháp, hay chúng Tăng,hay Đạo, hay phương pháp, thời này các Tỷ-kheo, các người hãy hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc : Đức Đạo sư trước mặt chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế Tôn”.
          Lần thứ ba, các vị Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.
          Rồi đức Thế Tôn nói với các vị Tỷ-kheo:
 

* Trang 129 *
device

“Này các Tỷ-kheo, nếu có vị nào vì lòng kính trọng đức Đạo sư mà không hỏi thời, này các Tỷ-kheo, giữa bạn đồng tu, hãy hỏi nhau”.
          Khi được nói vậy, những vị Tỷ-kheo giữ im lặng.
          6. – Rồi Đại đức Ananda bạch Thế Tôn : “Bạch Thế Tôn, thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn, thật là hy hữu thay! Bạch Thế Tôn, con tin tưởng trong chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có nghi ngờ hay phân vân gì đối với đức Phật, Pháp, chúng Tăng, Đạo hay phương pháp.
          - “ Này Ananda, ngươi có tín nhiệm nên nói vậy. Nhưng ở đây, này Ananda, Như Lai biết rằng trong chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có nghi ngờ hay phân vân gì đối với đức Phật, Pháp, chúng tăng, Đạo hay phương pháp. Này Ananda, trong 500 Tỷ-kheo này, vị thông hiểu thấp nhứt đã chứng quả Dự lưu, không còn đọa lạc, chắc chắn hướng đến chánh giác”.
          7. – Và , đức Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:
          “ Này các Tỷ-kheo, nay Ta khuyên dạy các ngươi: Các pháp hữu vi là vô thường, hãy tinh tấn chớ có phóng dật”.

* Trang 130 *
device

Đó là lời nói cuối cùng của Như Lai.
          8. – Rồi đức Thế Tôn nhập định sơ thiền, xuất sơ thiền, nhập nhị thiền, xuất nhị thiền, nhập tam thiền, xuất tam thiền, Ngài nhập tứ thiền. Xuất tứ thiền, Ngài nhập định Không-vô-biên-xứ. Xuất Không-vô-biên-xứ, Ngài nhập định Thức vô biên xứ. Xuất Thức vô biên xứ, Ngài nhập định Vô sở hữu xứ. Xuất Vô sở hữu xứ, Ngài nhập định Phi-tưởng Phi-phi-tưởng-xứ. Xuất Phi-tưởng Phi-phi-tưởng-xứ, Ngài nhập Diệt-thọ-tưởng-định.
          Khi ấy Đại đức Ananda nói với Đại đức Anuruddha (A-nậu-đa-la):
                   - “ Thưa Tôn giả, Thế Tôn đã diệt độ”.
          - “ Này hiền giả Ananda, Thế Tôn chưa diệt độ, Ngài mới nhập Diệt-thọ-tưởng-định”.
          9.  – Rồi xuất Diệt-thọ-tưởng-định, Ngài nhập Phi tưởng Phi-phi-tưởng-xứ định. Xuất Phi tưởng Phi-phi-tưởng-xứ, Ngài nhập Vô sở hữu xứ định. Xuất Vô sở hữu xứ, Ngài nhập Thức vô biên xứ định. Xuất Thức vô biên xứ, Ngài nhập Hư không-vô-biên-xứ định. Xuất Hư không-vô-biên-xứ, Ngài nhập Định tứ thiền. Xuất tứ thiền, Ngài nhập Định tam thiền. Xuất tam thiền, Ngài nhập Định nhị thiền.
 
 
 

* Trang 131 *
device

Xuất Định nhị thiền, Ngài nhập Định sơ thiền. Xuất sơ thiền, Ngài nhập Định nhị thiền. Xuất Nhị thiền, Ngài nhập Định tam thiền. Xuất tam thiền, Ngài nhập Định tứ thiền. Xuất tứ thiền, Ngài lập tức diệt độ.
          10. – Khi đức Thế Tôn diệt độ, cùng với sự diệt độ, đại địa chấn động khủng khiếp, râu tóc dựng ngược, sấm trời vang động.
          Khi đức Thế Tôn diệt độ, Phạm thiên Sahampati cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:
          “ Tất cả chúng sanh ở trên đời phải từ bỏ thân ngũ uẩn.
          Đức Đạo sư cũng vậy, đấng tuyệt luân trên đời.
          Như Lai, Đại hùng, đấng Giác ngộ đã diệt độ”.
          Khi Đức Thế Tôn diệt độ, Sakka, vị Đế thích các thiên thần, cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:
          “ Các hành là vô thường,
          Đã sanh phải có diệt,
          Nhiếp phục chúng là an lạc”
          Khi đức Thế Tôn diệt độ, Đại đức Anuruddha cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:
          “ Không phải thở ra thở vào
          Chính với tâm an trú chánh định

* Trang 132 *
device

Không tham ái với tâm tịch tịnh
          Vị tu sĩ đi đến diệt độ.
          Chính với tâm tịch tỉnh bất động.
          Nhẫn chịu mọi cảm giác lãnh thọ.
          Như ngọn đèn sáng bị diệt tắt,
          Tâm vị ấy giải thoát hoàn toàn”.
          Khi đức Thế Tôn diệt độ, Đại đức Ananda, cùng một lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:
          “Thật là kinh khủng bàng hoàng,
          Thật là râu tóc dựng ngược
          Khi đấng toàn thiện toàn năng,
          Khi đấng Giác ngộ nhập diệt”.
          Khi đức Thế Tôn diệt độ, những vị Tỷ-kheo chưa giải thoát tham ái, có vị thì khóc than với cánh tay duỗi cao, có vị thì khóc than, thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại : “Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
          Còn những vị Tỷ-kheo đã diệt trừ tham ái, những vị này an trú chánh niệm tỉnh giác, nhẫn nại suy tư : “ Các hành là vô thường, làm sao tránh khỏi sự kiện ấy”.
          11. – Lúc bấy giờ, Đại đức Anuruddha nói với các vị Tỷ-kheo:

* Trang 133 *
device

“ Thôi các hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc than. Này hiền giả, phải chăng Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các hiền giả, làm sao có thể được như vậy? Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch, thật không có sự trạng ấy. Này các hiền giả, chính chứ Thiên đang trách đó”.
- “ Thưa Tôn giả, Đại đức Anuruddha đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?”
“ Hiền giả Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư không nhưng có tâm tư thế tục, những vị này khóc than với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than, thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại : “Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
“ Còn những chư Thiên đã diệt trừ ái dục, những vị này chánh niệm tỉnh giác, chịu đựng với tâm suy tư : “Các hành là vô thường, làm sao có thể khác được”.
12. – Rồi Đại đức Anuruddha và Đại đức Ananda luận bàn về Chánh pháp suốt cả đêm còn lại. Rồi Đại đức Anuruddha nói với Đại đức Ananda:
“ Hiền giả Ananda, hãy vào thành Kusinara và nói với dân Malla ở Kusinara : Này Vasettha, Thế
 

* Trang 134 *
device

Tôn đã diệt độ, hãy làm những gì các ngươi nghĩ phải làm”.
- “ Tôn giả, xin vâng”. Đại đức Ananda đáp ứng Đại đức Anuruddha, buổi sáng đắp ý, đem theo y bát, cùng với một thị giả, vào thành Kusinara.
Lúc bấy giờ, dân Malla ở Kusinara đang tụ họp tại giảng đường vì một vài công vụ. Đại đức Ananda đến giảng đường của dân Malla ở Kusinara, sau khi đến liền nói với dân Malla ở Kusinara : “Này Vasettha, Thế Tôn đã diệt độ, hãy làm những gì các ngươi nghĩ phải làm”.
Dân Malla cùng với con trai, con gái và vợ, khi nghe Đại đức Ananda nói như vậy liền đau đớn sầu muộn, tâm tư khổ não, kẻ thì khóc than với đầu bù tóc rối, kẻ thì khóc than với cánh tay duỗi cao, kẻ thì khóc than, thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại : “Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
13. - Rồi dân Malla ở Kusinara ra lệnh cho những người làm : “ Các ngươi hãy gom góp lại hương, tràng hoa và tất cả nhạc khí ở Kusinara”.
Rồi dân Malla ở Kusinara đem theo hương, tràng hoa, tất cả nhạc khí và năm trăm cuộn vải đi đến tại rừng Sala của dòng họ Malla, đến tại chỗ thân Xá-
 
 
 

* Trang 135 *
device

lợi của đức Thế Tôn rồi chúng ở lại cả ngày, tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi của đức Thế Tôn với các điệu múa hát, nhạc, tràng hoa, hương, làm những Bảo cái bằng vải và tràng hoa Mandala.
          Rồi dân Malla ở Kusinara suy nghĩ : “Hôm nay, nếu thiêu thân Xá-lợi của đức Thế Tôn thời quá sớm. Ngày mai, chúng ta sẽ làm lễ thiêu thân Xá-lợi của đức Thế Tôn”. Rồi dân Malla ở Kusinara, cả ngày thứ hai, tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi của đức Thế Tôn với các điệu múa hát, nhạc, tràng hoa, hương, làm những Bảo cái bằng vải và tràng hoa Mandala, ngày thứ ba cũng như vậy, ngày thứ tư cũng như vậy, ngày thứ năm cũng như vậy. Ngày thứ sáu cũng như vậy.
          14. – Đến ngày thứ bảy, dân Malla ở Kusonara suy nghĩ : “ Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi đức Thế Tôn với các điệu múa hát, nhạc, tràng hoa, hương, nay chúng ta hãy chở thân Xá-lợi đức Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và làm lễ thiêu thân tại chỗ ấy”.
          Lúc bấy giờ tám vị tộc trưởng Malla gội đầu, mặc áo mới với ý định khiêng nổi thân Xá-lợi đức Như Lai, nhưng không khiêng nổi được.
 
 
 
 
 

* Trang 136 *
device

Các vị Malla ở Kusinara bạch Đại đức Ananda : “ Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, tám vị tộc trưởng Malla này gội đầu mặc áo mới với ý định khiêng nổi thân Xá-lợi của Như Lai, nhưng khiêng nổi không được?”
          - “ Này các Vasettha, vì ý định của các ngươi khác ý định của chư Thiên khác”.
          15. – Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên là gì?”
          - “ Này các Vasettha, ý định của các ngươi như sau:
          “ Chúng ta tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi đức Thế Tôn với các điệu múa hát, nhạc, tràng hoa, hương. Nay chúng ta hãy chở thân Xá-lợi đức Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và làm lễ thiêu thân tại chỗ ấy”.
          “ Này các Vasettha, ý định của Chư thiên như sau : “ Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi của đức Thế Tôn với các điệu múa hát, nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên, nay chúng ta hãy khiên thân Xá-lợi của đức Thế Tôn về hướng Bắc, đến phía Bắc của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Bắc, hãy khiêng qua trung tâm của thành, rồi hướng về phía Đông, khiêng đến phía Đông của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Đông, hãy khiêng
 
 
 
 
 
 
 

* Trang 137 *
device

đến phía Đông của thành, tại đền dân Malla tên là Makuta-bandhana, và chúng ta sẽ thiêu thân của đức Thế Tôn tại chỗ ấy”.
          - “ Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên thế nào, ý định của chúng con cũng như vậy”.
          16. – Lúc ấy, khắp cả Kusinara cho đến đống bụi, đống rác được rải la liệt lên đến đầu gối toàn hoa Mandarava. Rồi Chư Thiên và các dân Malla ở Kusinara khi đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân Xá-lợi đức Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên và loài người, liền khiêng thân Xá-lợi đức Thế Tôn về hướng Bắc đến phía Bắc của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Bắc, lại khiêng qua cửa phía Đông của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Đông, lại khiêng đến phía Đông của thành, tại đền dân Malla tên là Makuta – bandhana.
          17. – Rồi dân Malla bạch Đại đức Ananda: “ Bạch Tôn giả Ananda, chúng con nay phải xử sự như thế nào với thân Xá-lợi đức Như Lai?”
          “ Này các Vasettha, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương như thế nào, hãy xử sự thân Xá-lợi Như Lai như vậy”.
         
 
 
 

* Trang 138 *
device

- “ Bạch Tôn giả Ananda, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương phải như thế nào?”
          “ Này các Vasettha, thân của Chuyển luân Thánh vương được vấn tròn với vải mới. Sau khi vấn vải mới xong, lại được vấn thêm với vải gai bện. Sau khi vấn với vải gai bện, lại vận thêm với vải mới, và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp cả hai loại vải. Rồi thân được đặt vào trong một hòm dầu bằng sắt, hòm sắt này được một hòm sắt khác đậy kín. Xong một giàn hỏa gồm mọi loại hương được xây dựng lên, thân của vị Chuyển luân Thánh vương được đem thiêu trên giàn hỏa này và tại ngã tư đường, Tháp của vị Chuyển luân Thánh vương được dựng lên. Này các Vasettha, đó là Tháp táng thân vị Chuyển luân Thánh vương”.
          “ Này các Vasettha, pháp táng thân vị Chuyển luân Thánh vương như thế nào, pháp táng thân đức Thế Tôn cũng như vậy. Tháp của Như Lai phải được dựng lên tại ngã tư đường. Và những ai đem tại chỗ ấy vòng hoa, hương hay hương bột nhiều màu, đảnh lễ Tháp hay khởi tâm hoan hỷ (khi đứng trước mặt Tháp) thời những người ấy sẽ được lợi ích, hạnh phúc lâu dài”.
          18. – Và các người Malla ở Kusinara sai những người làm công:
 

* Trang 139 *
device

“ Hãy đem tất cả vải gai bện của Malla.”
          Rồi những người Malla ở Kusinara vấn tròn thân của Thế Tôn với vải mới. Sau khi vấn vải mới xong, lại vấn thêm với vải gai bện. Sau khi vấn với vải gai bện, lại vấn thêm với vải mới và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp cả hai loại vải. Rồi đặt thân Như Lai vào trong một hòm dầu bằng sắt, đây hòm sắt này với một hòm sắt khác, dựng lên một giàn hỏa gồm mọi loại hương và đặt thân của đức Thế Tôn trên giàn hỏa.
          19. – Lúc bấy giờ, Đại đức Mahakassapa đang đi giữa đường từ Pava đến Kusinara với đại chúng Tỷ-kheo khoảng 500 vị. Rồi Đại đức Mahakassapa bước xuống đường và đến ngồi tại một gốc cây.
          Lúc bấy giờ, có một tà mạng ngoại đạo lấy một hoa Mandarava ở Kusinara và đang đi trên con đường đến Pava.
          Đại đức Mahakassapa thấy tà mạng ngoại đạo đi từ xa đến. Thấy vậy liền hỏi tà mạng ngoại đạo ấy : “ Này hiền giả, hiền giả có biết bậc Đạo sư của chúng tôi không?”
          - “ Này hiền giả, tôi biết, Sa-môn Gotama đã diệt độ cách đây một tuần. Từ chỗ ấy, tôi được hoa Mandarava này”.
 
 
 

* Trang 140 *
device

Lúc ấy những Tỷ-kheo chưa giải thoát tham ái, có vị thì khóc than với cánh tay duỗi cao, có vị thì khóc than, thân nằm ngoài dưới đất, lăn lộn qua lại : “ Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm. Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
          Còn những vị Tỷ-kheo đã diệt trừ tham ái, những vị này an trú chánh niệm tỉnh giác, nhẫn nại suy tư : “ Các hành là vô thường, làm sao tránh khỏi sự kiện ấy”.
          20. – Lúc bấy giờ, Subhadha được xuất gia trong khi lớn tuổi đang ngồi trong hội chúng này. Subhadha được xuất gia trong khi lớn tuổi nói với các vị Tỷ-kheo ấy như sau: “ Thôi các hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc than. Chúng ta đã được thoát khỏi hoàn toàn vị Sa-môn ấy, chúng ta đã bị phiền nhiễu quấy rầy với những lời : “ Làm như thế này không hợp với các ngươi, làm như thế này hợp với các ngươi. Nay những gì chúng ta muốn chúng ta làm, những gì chúng ta không muốn chúng ta không làm”.
          Đại đức Maha Kassapa nói với các vị Tỷ-kheo:
          - “ Thôi các hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc than. Này các hiền giả phải chăng đức Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các

* Trang 141 *
device

hiền giả, làm sao có thể được như vậy. Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch, thật không có sự trạng ấy”.
          21. – Lúc bấy giờ bốn vị tộc trưởng Malla gội đầu, mặc áo mới với ý định châm lửa thiêu giàn hỏa đức Thế Tôn nhưng châm lửa không cháy.
          Các vị Malla ở Kusinara bạch Đại đức Anuraddha:
          - “ Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, bốn vị tộc trưởng này gội đầu, mặc áo mới với ý định châm lửa thiêu giàn hỏa đức Thế Tôn nhưng châm lửa không cháy”.
          “ Này các Vasettha, ý định của chư Thiên khác”.
          - “ Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên như thế nào?”
          “ Này các Vasettha, ý định của chư Thiên như sau:
          Đại đức Mahakassapa nay đang đi giữa đường Pava va Kusinara, cùng với đại chúng Tỷ-kheo khoảng 500 vị. Giản hỏa của đức Thế Tôn chỉ được đốt khi nào Đại đức Mahakasspa cúi đầu đảnh lễ đức Thế Tôn”.
          - “ Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên như thế nào, hãy làm y như vậy”.
 

* Trang 142 *
device

22. – Rồi Đại đức Mahakassapa đến tại đền Makuta-bandhana của những vị Malla tại giàn hỏa đức Thế Tôn, khi đi đến xong liền trật áo một bên chấp tay, đi nhiễu phía tay phải xung quanh giàn hỏa ba lần, cởi mở chân ra và cúi đầu đảnh lễ chân đức Thế Tôn.
          Năm trăm vị Tỷ-kheo ấy trật lại vai áo một bên, chấp tay, đi nhiễu phía tay phải xung quanh giàn hỏa ba lần và cúi đầu đảnh lễ chân đức Thế Tôn.
          Và khi Đại đức Mahakassapa và năm trăm vị Tỷ-kheo đảnh lễ xong, thời giàn hỏa đức Thế Tôn tự bắt lửa cháy.
          23. – Khi thân đức Thế Tôn đã cháy, từ da ngoài cho đến lớp da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa các khớp xương, thảy đều cháy sạch không có tro, không có than, chỉ có xương Xá-lợi còn lại.
          Như sanh tô hay dầu bị cháy thảy đều cháy sạch không có tro, không có than, cũng vậy khi thân đức Thế Tôn cháy, từ da ngoài cho đến da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa ác khớp xương, chỉ có xương Xá-lợi còn lại, và năm trăm tầng lớp vải, cả hai lớp trong nhứt và lớp ngoài nhứt đều bị cháy thiêu.
          Khi thân của đức Thế Tôn bị thiêu cháy xong, một dòng nước từ trên hư không chảy xuống tưới tắt

* Trang 143 *
device

giàn hỏa đức Thế Tôn, và một dòng nước từ kho nước (hay từ Sala) phun lên tưới tắt giàn hỏa đức Thế Tôn, và người Malla ở Kusinara dùng nước với mọi loại hương hoa tưới tắt giàn hỏa đức Thế Tôn.
          Rồi các người Malla xứ Kusinara đặt Xá-lợi đức Thế Tôn trong giảng đường, dùng cây thương làm hàng rào, dùng cây cung làm bức thành xung quanh và trong bảy ngày tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường với các điệu múa, Capala, nhạc, vòng hoa, hương.
          24. – Vua nước Magadha tên là Ajatasattu Vedehiputta nghe tin đức Thế Tônđã diệt độ ở Kusinara. Vua liền gửi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly. Ta cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, Ta cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lơi đức Thế Tôn”.
          Những người Licchavi và Vesali nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly, chúng tôi cũng là người Sát-đế-ly. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, ta cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lơi đức Thế Tôn”.
 
 

* Trang 144 *
device

Các người ở Sakya ở Kapilavatthu nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người bà con tối tôn của chúng tôi. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, chúng tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lơi đức Thế Tôn”.
          Các người ở Bulli ở Allakappa nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly, chúng tôi cũng là người Sát-đế-ly. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, chúng tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lợi đức Thế Tôn”.
          Những người ở Koli ở Ramagama nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly, chúng tôi cũng là người Sát-đế-ly. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, chúng tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lợi đức Thế Tôn”.
          Bà-la-môn Vethadipaka nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly. Tôi là người Bà-la-môn, tôi cũng xứng

* Trang 145 *
device

đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lợi đức Thế Tôn”.
          Các người ở Malla ở Pava nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly, chúng tôi cũng là người Sát-đế-ly. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, chúng tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lợi đức Thế Tôn”.
          25. – Khi được nói vậy, các người Malla ở Kusinara liền tuyên bố giữa đại chúng:
          “ Đức Thế Tôn đã diệt độ tại vười của chúng tôi, chúng tôi sẽ không cho một phần Xá-lợi nào của đức Thế Tôn”.
          Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Dona với Đại chúng:
          “ Các Tôn giả, hãy nghe lời nói của tôi
          Đức Phật chúng ta dạy chúng ta kham nhẫn.
          Thật không tốt đẹp nếu có sự tranh giành,
          Khi phân chia Xá-lợi của bậc Thượng nhân.
          Chúng ta hãy cùng nhau đoàn kết nhất tâm,
          Hoan hỷ chia phần Xá-lợi thành tám phần.

* Trang 146 *
device

Chúng ta hãy dựng Tháp khắp mọi phương,
          Để đại chúng mười phương tin tưởng Pháp nhãn”.
          “ Này Tôn giả Bà-la-môn, Ngài hãy phân chia Xá-lợi ra thành tám phần đồng đều”.
          - “ Thưa vâng, các Tôn giả”, Bà-la-môn Dona vâng đáp hội chúng ấy, phân chia Xá-lợi đức Thế Tôn thành tám phần đồng đều rồi thưa hội chúng ấy:
          “ Các Tôn giả, hãy cho tôi cái bình (đựng Xá-lợi) này. Tôi sẽ dựng Tháp và tổ chức các nghi lễ cho cái bình”. Và hội chúng ấy dâng cho Bà-la-môn Dona cái bình.
          26. – Và người Moriya ở Pipphalivana nghe tin đức Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinara, liền gởi một sứ giả đến các người Malla ở Kusinara : “ Đức Thế Tôn là người Sát-đế-ly, chúng tôi cũng là người Sát-đế-ly. Chúng tôi cũng xứng đáng được một phần Xá-lợi đức Thế Tôn, chúng tôi cũng dựng Tháp và tổ chức nghi lễ đối với Xá-lợi đức Thế Tôn”.
          “ Nay không còn phần Xá-lợi nào của đức Thế Tôn, Xá-lợi của đức Thế Tôn đã được phân chia, hãy lấy tro còn lại”. Rồi các vị này lấy các than tro còn lại.
          27. – Và vua nước Magadha tên là Ajatasattu con bà Videhi xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Vương-xá và tổ chức lễ cúng dường.

* Trang 147 *
device

          Những người Licchavi ở Vesali cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Vesali và tổ chức lễ cúng dường.
          Những người Sakya ở Kapilavatthu cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Kapilavatthu và tổ chức lễ cúng dường.
          Những người Buli ở Allkappa cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Allkappa và tổ chức lễ cúng dường.
          Những người Koli ở Ramagama cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Ramagama và tổ chức lễ cúng dường.
          Bà-la-môn Vethadipaka cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Vethadipa và tổ chức lễ cúng dường.
          Những người Malla ở Pava cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Pava và tổ chức lễ cúng dường.
          Những người Malla ở Kusinara cũng xây dựng Tháp trên Xá-lợi đức Thế Tôn tại Kusinara và tổ chức lễ cúng dường.
          Bà-la-môn Dona cũng xây dựng Tháp trên bình (đựng Xá-lợi) và tổ chức lễ cúng dường.
 
 
 
 
 
 
 

* Trang 148 *
device

Những người Moriya ở Pipphalivana cũng xây dựng Tháp trên những than tro và tổ chức lễ cúng dường.
          Như vậy có tám Tháp Xá-lợi, Tháp thứ chín trên bình (đựng Xá-lợi) và Tháp thứ mười trên tro (Xá-lợi)
          Đó là truyền thống thời xưa như vậy.
          28. – Tám phần Xá-lợi của đấng Pháp nhãn vô thượng,
          Bảy phần được cúng dường tại Jambidipa (Diêm-phù-đề)
          Một phần Long vương cúng dường tại Ramagama.
          Một răng Phật được cúng dường tại Tam thiên giới,
          Một tại Gandhara, một tại Kalinga,
          Và một răng do Long vương tự cúng dường.
          Quả đất được chói sáng với hào quang của chúng,
          Với những lễ vật cúng dường thượng phẩm, thượng đẳng,
          Như vậy Xá-lợi đấng Pháp nhãn được cúng dường.
          Bởi Thiên chủ, bởi Long chủ và bởi Nhơn chủ,
 
 
 
 

* Trang 149 *
device

           Được cúng dường bởi những bậc tối thượng loài người.
          Thật khó thay sự chiêm ngưỡng tôn nhan đức Phật.
          Trải nhiều trăm kiếp may lắm mới được một lần.
 
 

 

* Trang 150 *
device

 
Những Ngày Những Lời Dạy Cuối Cùng Của Đức Phật