LOGO VNBET
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
                        HOA NGHIÊM

                            QUYỂN 3
PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ
                 HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 3)


 
Bấy giờ, vì muốn khai triển pháp đại Tam-muội tối thượng Sư tử tần thân của Như Lai Đại Bồ-tát Phổ Hiền quán sát khắp chúng hội Bồ-tát, rồi dùng những phương tiện của các bậc như là: Phương tiện cùng vơíi hư không giới, phương tiện cùng với ba đời, phương tiện cùng với pháp giới, phương tiện cùng với tất cả thế giới, cùng với tất cả nghiệp, phương tiện cùng với hết thảy tâm chúng sinh, phương tiện cùng với tất cả chúng sinh, phương tiện cùng với căn của tất cả chúng sinh, phương tiện cùng với hết thảy chúng sinh khi thành thục, phương tiện cùng với hình ảnh ánh sáng của tất cả pháp, và bảo các Bồ-tát:
–Này Phật tử! Nay ta sẽ dùng mười pháp môn rõ tên rõ nghĩa thanh tịnh để diễn nói, chỉ bày cảnh giới thần thông rộng lớn của Tam-muội Sư tử tần thân cho các ông. Mười pháp ấy là:
Pháp môn danh cú một: Như Lai biến hiện khắp pháp giới, khắp hư không giới; trong tất cả cõi Phật và trong số cực vi trần các Đức Phật tuần tự ra đời, cùng với sự thành hoại của các cõi thế giới theo thứ lớp.
Pháp môn danh cú hai: Tất cả cõi Phật trong khắp thế giới hư không, trong tất cả kiếp cùng tận đời vị lai đều khen ngợi công đức thù thắng của Như Lai.
Pháp môn danh cú ba: Tất cả cõi Phật trong khắp hư không giới, khi Đức Như Lai xuất thế sẽ hiển hiện vô lượng biển pháp môn giác ngộ.

* Trang 697 *
device

Pháp môn danh cú bốn: Tất cả cõi Phật trong khắp hư không giới, cảnh giới viên mãn của chúng hội Bồ-tát là nơi đạo tràng tối thắng, là chỗ Đức Như Lai an tọa.
Pháp môn danh cú năm: Từng niệm từng niệm, nơi tất cả lỗ chân lông phóng ra những vầng mây thân của chư Phật biến hóa trong ba đời đầy khắp pháp giới.
Pháp môn danh cú sáu: Dùng sức oai thần, làm cho tất cả cảnh giới đều hiện ra nhiều kiểu thần biến về toàn thể các Đức Phật trong ba đời; hiển hiện rõ ràng như nhìn trong lòng bàn tay.
Pháp môn danh cú bảy: Do sức oai thần, nên có thể ở trong tất cả cảnh giới hiện bày khắp tất cả chư Phật ba đời, với vô số thần biến đều hiển hiện rõ ràng như xem nơi bàn tay.
Pháp môn danh cú tám: Có khả năng làm cho vô số cõi Phật như số cực vi trần trong ba đời đều hiện khắp tất cả cõi Phật của ba đời với số cực vi trần số Phật hiển hiện những cảnh giới thần thông trải qua nhiều kiếp, liên tục không gián đoạn.
Pháp môn danh cú chín: Có khả năng làm cho tất cả lỗ chân lông phát ra âm thanh, diễn nói đại nguyện của chư Phật trong ba đời cho đến tận đời vị lai, để trợ giúp cho các Bồ-tát được ra đời.
Pháp môn danh cú mười: Có khả năng làm cho chỗ để tòa Sư tử lớn bằng pháp giới, với đại chúng Bồ-tát lại giác ngộ tối thắng, làm trang nghiêm đạo tràng ở khắp mọi nơi; cho đến tận đời vị lai lại chuyển diệu pháp luân để thành tựu đầy đủ cho thế gian liên tục không dứt.
Này các Phật tử! Mười pháp danh cú này là đứng đầu. Ngoài ra còn có vô số pháp môn danh cú thanh tịnh vi diệu nhiếu như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Tất cả đều là cảnh giới trí tuệ của Như Lai, chứ không phải khả năng chứng biết của ta và chư vị.
Khi ấy, vì muốn lập lại một phần nhỏ của cảnh giới, do Đức Như Lai nhập Tam-muội Sư tử tần thân rộng lớn, nên Bồ-tát Phổ Hiền, nương vào thần lực Đức Phật, nhiệt tâm chiêm ngưỡng và quán sát biển chúng Bồ-tát chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai. Quán sát sự không thể nghĩ bàn về Tam-muội thần thông được biểu hiện đủ loại của Như Lai, quán sát sự không thể nghĩ bàn khi ra vào các thế giới của Như

* Trang 698 *
device

Lai, quán sát sự thể nhập chẳng thể nghĩ bàn vào tất cả cảnh giới pháp huyễn trí của Như Lai, quán sát sự thể hiện chẳng thể nghĩ bàn của tất cả chư Phật trong ba đời đều bình đẳng của Như Lai. Quán sát sự chẳng thể nghĩ bàn về vô lượng, vô biên ngôn ngữ mở bày giác ngộ cho tất cả pháp môn của Như Lai, rồi nói kệ rằng:
Biển cõi trong từng lỗ chân lông
Cùng tất cả cõi như vi trần
Trong ấy Phật ngồi ở đạo tràng
Chúng hội Bồ-tát cùng vây quanh
Thế giới trong từng lỗ chân lông
Trong ấy Phật ngồi ở đạo tràng
An tọa nơi tòa sen tối thắng
Thể hiện thần thông khắp pháp giới
Mỗi đầu sợi lông đều có Phật
Tất cả cảnh giới như vi trần
Đều ở trong chúng hội Bồ-tát
Đều tuyên dương hạnh nguyện Phổ hiền
Như Lai an tọa ở một cõi
Mà hiển hiện ra khắp các cõi
Vô tận Bồ-tát khắp mười phương
Cùng về nhóm họp nơi hội ấy
Hải hội Bồ-tát đức sáng ngời
Nhiều như cực vi trăm ngàn cõi
Tất cả đứng lên tán dương Phật
Đến khắp mười phương cùng pháp giới
Đi lại tự tại khắp cõi pháp
Trụ hạnh vô đẳng của Phổ Hiền
Hiện phóng ánh sáng nơi các cõi
Đi vào pháp hội Phật vô biên
Ở nơi các cõi khắp mười phương
An trụ tối thắng nơi chư Phật
Lắng nghe chánh pháp để tu hành
Mỗi cõi trải qua vô lượng kiếp
Bồ-tát thường tu rất nhiều hạnh.

* Trang 699 *
device

Đều vào Hải nguyện của Phổ Hiền
Trụ nơi cảnh giới Phật đức vô biên
Biển pháp sáng ngời chiếu khắp chốn
Thông đạt đại hạnh của Phổ Hiền
Chư Phật ra đời Pháp vô tận
Khen biển công đức Phật không bờ
Hiện các thần thông đầy pháp giới
Phân thân hiện khắp như vi trần
Mỗi niệm thường đi khắp các cõi
Mưa pháp cam lồ thấm chúng sinh
Làm cho pháp giới đều khai ngộ.
Bấy giờ, vì muốn vì muốn cho chúng hội Bồ-tát được an trụ nơi đại Tam-muội Sư tử tần thân, bằng niềm vui tối thắng, rộng lớn sâu xa, Đức Thế Tôn chánh niệm tư duy, rồi từ nơi tướng bạch hào phóng ra ánh sáng lớn, tên là Chiếu khắp hiện môn pháp giới ba đời. Vì tất cả quyến thuộc, Bồ-tát dùng ánh sáng nhiều không thể kể như cõi Phật số cực vi trần số, chiếu khắp tất cả cõi trong mười  phương. Lúc này, chúng hội Bồ-tát trong rừng Thệ-đa, đều thấy hết các số cực vi trần ở tất cả các thế giới, hư không giới, thuộc pháp giới khắp mười phương. Mỗi vi trần đều có số cực vi trần cõi Phật trong các cõi nước của chư Phật với rất nhiều các tên gọi khác nhau, rất nhiều các sắc tướng khác nhau, rất nhiều sự trang nghiêm sự thanh tịnh khác nhau, rất nhiều các y trụ, các hình trạng khác nhau. Trong các cõi nước như vậy, đều có Bồ-đề đạo tràng tối thắng; nơi mỗi mỗi đạo tràng đều có tòa Sư tử báu trang nghiêm và trên mỗi tòa báu, đều có Bồ-tát thành tựu Chánh đẳng Chánh giác. Hết thảy các Bồ-tát cung kính nhiễu quanh. Tất cả Phạm vương đều cung kính cúng dường. Hoặc thấy chúng hội trụ trong không thể nói cõi Phật, thì sẽ chuyển bánh xe chánh pháp, dùng âm thanh vô ngại làm vang động khắp Pháp giới. Hoặc thấy ở nơi cung của Thiên vương, cung Long vương, cung Dạ-xoa vương, cung Càn-thát-bà vương, cung A-tu-la vương, cung Ca-lâu-la vương, cung Khẩn-na-la vương, cung Ma-hầu-la-già vương, người, phi nhân và những người trong thế gian, thành ấp, xóm, làng, đô thị, dinh trấn, thôn xã cho đến ở những chỗ ở khác nhau của chúng sinh thì

* Trang 700 *
device

 sẽ hiện các thần lực khác nhau, nói nhiều pháp môn khác nhau; nghĩa là sinh trong các dòng họ khác nhau sẽ thọ những sắc thân khác nhau, sẽ trụ nhiều oai nghi khác nhau, sẽ biểu hiện các tướng tốt khác nhau, mang những ánh hào quang khác nhau, phóng lưới ánh sáng khác nhau, nếu ở những chúng hội khác nhau, sẽ nhập những Tam-muội khác nhau, phát sinh những thần biến khác nhau, hiện những oai lực khác nhau, phát những âm thanh khác nhau, nói những từ ngữ khác nhau, dùng các văn tự khác nhau, diễn thuyết nhiều giáo pháp khác nhau. Như chúng Đại Bồ-tát đang trong pháp hội này, thấy được Tam-muội sâu xa thần biến rộng lớn của Như Lai như vậy cứ thế tận pháp giới, tận hư không giới, Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn hướng, trên, dưới sự chuyển biến bằng nhiều cách khác nhau, tưởng trụ trong các phương khác nhau, sinh ra trong các phương khác nhau, giới hạn trong các phương khác nhau, vượt qua trong các phương khác nhau, biển cả trong các phương khác nhau. Tất cả đều nương vào tâm tưởng của chúng sinh mà tồn tại. Từ trước tới nay, tất cả thân cõi nước, tất cả thân chúng sinh; trong các lỗ chân lông, trong những số cực vi trần và trong tất cả những thế giới hư không ấy, nơi mỗi đầu sợi lông, đều có tất cả các cõi nhiều như số cực vi trần. Các biển cõi khác nhau, các nghiệp khởi khác nhau, gắn liền nhau không đứt, tuần tự trước sau mà tồn tại. Trong ấy, cũng có chúng hội, có đạo tràng và mọi người ở đấy cũng thấy thần lực của Phật như vậy: Nhờ được thấy sức thần thông của Phật, nên họ đều có khả năng biến nhập và hiện bóng mình, vào tâm của chúng sinh khắp tất cả thế giới nơi mười phương, ba đời; tùy theo những sự ưa thích của chúng sinh mà phát ra âm thanh, lời nói tốt đẹp, tùy theo những nhu cầu mà các vị sẽ diễn thuyết các pháp, đi vào trong chúng hội hoặc hiện trước chúng sinh; dù sắc tướng có khác nhau, nhưng về mặt trí tuệ thì như nhau; khắp tất cả các cõi nước cho đến tận đời vị lai; thị hiện tự tại không dừng nghĩ để giáo hóa thu phục tất cả chúng sinh. Nếu có người được thấy đức thần thông đó là nhờ từ quá khứ ở nơi Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na, đã biết tu tập nguyện lực thâu nhận căn lành; hoặc từ xưa đã từng tu bốn Nhiếp pháp mà căn lành tích tụ. Hoặc từ xưa đã nhờ thấy, nghe, ghi, nhớ, sự thành tựu, do thân cận cúng dường; hoặc từ ấy đã khiến cho họ phát tâm vô thượng

* Trang 701 *
device

 chánh đẳng Bồ-đề; hoặc từ xưa đã từng ở chỗ Đức Như Lai trải qua nhiều thời gian, tu hạnh Bồ-tát, qua lại nhiều nơi thu phục sự dũng mãnh tinh tấn và thiện căn; hoặc từ xưa ở chỗ các Đức Phật, cũng đã trồng nhiều loại căn lành tương tự, hoặc thời quá khứ vì cầu Nhất thiết trí vô thượng nên Đức Như Lai đã dùng nhiều phương tiện giáo hóa để được thành thục, vì thế mà mọi người đều được nhập vào đại thần biến Tam-muội sâu xa không thể nghĩ bàn, khắp pháp giới, hư không giới của Như Lai. Hoặc có người được thấy và thể nhập Pháp thân Phật; hoặc có người được thấy và thể nhập trí thân Phật; hoặc có người được thấy và thể nhập vào biển hạnh thanh tịnh của Phật, đã tu tập thời quá khứ; hoặc có người được thấy và thể nhập công đức giải thoát, viên mãn, rốt ráo của Như Lai, hoặc có người được thấy và thể nhập vào hạnh luân trang nghiêm của Bồ-tát; Hoặc có người được thấy và thể nhập vào các địa mà Bồ-tát đã chứng, hoặc có người được thấy và thể nhập trí thành Chánh đẳng giác của Như Lai; hoặc có người được thấy và thể nhập vào các môn Tam-muội thần biến bình đẳng mà Phật đã an trụ; hoặc có người được thấy và thể nhập mười Trí lực, bốn Vô sở úy của Như Lai; hoặc có người được thấy và thể nhập bốn Vô ngại giải và biển lớn biện tài của Như Lai. Nhập hơn mười không thể nói như số cực vi trần số cõi Phật như vậy; ngoài ra Đức Như Lai còn có cả biển đại thần biến nữa.
Những Đại Bồ-tát ấy, còn dùng nhiều đức tin khác nhau, hiểu biết khác nhau, đạo khác nhau, pháp môn khác nhau, thể nhập khác nhau, giáo hóa khác nhau, tùy thuận khác nhau, nơi chốn khác nhau, căn khí khác nhau, cõi nước khác nhau, thế giới khác nhau, trí tuệ khác nhau, pháp tụ khác nhau, thần biến khác nhau, phương tiện khác nhau, Tam-muội khác nhau. Các vị ấy dùng những pháp như thấ để thể nhập vào biển cả thần biến của Như Lai.
Thế nào là Bồ-tát có những thứ loại Tam-muội khác nhau? Đó là: Nhập tất cả Tam-muội Bồ-tát phổ biến trang nghiêm pháp giới, Tam-muội Bồ-tát quang chiếu tam thế vô ngại cảnh, Tam-muội Bồ-tát pháp giới vô đoạn trí quang minh, Tam-muội Bồ-tát trụ nhất thiết Phật cảnh giới, Tam-muội Bồ-tát quang chiếu vô biên hư không tế, Tam-muội Bồ-tát nhập xuất diệu dụng Như Lai tự tại lực, Tam-muội Bồ-tát

* Trang 702 *
device

dũng mãnh vô úy phấn tấn trang nghiêm, Tam-muội Bồ-tát nhập nhất thiết pháp giới phương tiện toàn phục, Tam-muội Bồ-tát biến pháp giới như nguyệt phổ hiện dĩ vô ngại âm diễn nhất thiết pháp, Tam-muội Bồ-tát chủng chủng pháp vân bình đẳng trang nghiêm, Tam-muội Bồ-tát ly cấu hội hệ đỉnh Pháp vương tràng, Tam-muội Bồ-tát quán nhất thiết Phật trí tuệ, Tam-muội Bồ-tát vô phân biệt quang tràng chiếu nhất thiết thế gian sai biệt thân, Tam-muội Bồ-tát nhập Như Lai vô phân biệt cảnh giới  thân, Tam-muội Bồ-tát đại bi tạng tùy nhất thiết thế gian chuyển, Tam-muội Bồ-tát an trụ nhất thiết pháp vô y tích uy lực, Tam-muội Bồ-tát chiếu nhất thiết pháp tối cực tịch tĩnh viên mãn trí, Tam-muội Bồ-tát tri chư pháp không xảo năng hóa hiện biến nhất thiết thế gian, Tam-muội Bồ-tát oai lực bình đẳng phổ xuất sinh nhất thiết Phật sát, Tam-muội Bồ-tát ư nhất thiết Phật sát hiện thành chánh giác trang nghiêm tướng, Tam-muội Bồ-tát quán nhất thế gian sắc không, Tam-muội Bồ-tát bất trước nhất thiết thế gian tối thắng viên mãn không, Tam-muội Bồ-tát xuất sinh nhất thiết Như Lai oai lực mẫu, Tam-muội Bồ-tát tu hạnh nhập nhất thiết Phật cứu cánh công đức hải, Tam-muội Bồ-tát quán sát nhất thiết cảnh giới xuất sinh thần biến tận vị lai thế oai lực, Tam-muội Bồ-tát nhập nhất thiết Như Lai thứ  đệ bản sự hải, Tam-muội Bồ-tát năng dĩ oai lực tận vị lai tế hộ trì nhất thiết Như Lai chủng tánh, Tam-muội Bồ-tát dĩ quyết định giải lực linh hiện tại thập phương nhất thiết Phật sát giai thanh tịnh, Tam-muội Bồ-tát nhất sát-na trung phổ chiếu nhất thiết Phật sai biệt trụ xứ, Tam-muội Bồ-tát thâm nhập quán sát vô ngại tế, Tam-muội Bồ-tát năng dĩ oai lực linh nhất thiết thế giới vi nhất Phật sát, Tam-muội Bồ-tát xuất sinh nhất thiết Phật biến hóa thân, Tam-muội Bồ-tát dĩ kim cương trí tri nhất thiết chư căn hải, Tam-muội Bồ-tát tri nhất thiết Như Lai đồng nhất thai tạng thân, Tam-muội Bồ-tát tri nhất thiết pháp giới tùy sở an lập tất trụ tâm niệm tế, Tam-muội Bồ-tát ư nhất thiết pháp giới quảng đại sát trung hiện thành chánh giác cập Bát-niết-bàn đại oai lực, Tam-muội Bồ-tát linh trụ tối thượng oai lực xứ, Tam-muội Bồ-tát chiếu nhất thiết Phật sát chúng sinh thân vô phân biệt oai lực, Tam-muội Bồ-tát nhập nhất thiết Phật trí tuệ toàn chuyển tạng, Tam-muội Bồ-tát tri nhất thiết pháp tánh tướng sai biệt, Tam-muội Bồ-tát

* Trang 703 *
device

nhất sát-na trung dĩ vô phân biệt trí phổ kiến tam thế pháp, Tam-muội Bồ-tát niệm niệm trung phổ hiện pháp giới tạng thân, Tam-muội Bồ-tát dĩ dũng mãnh trí như sư tử vương tùy thuận ngộ giải nhất thiết Như Lai chủng tánh, Tam-muội Bồ-tát quán nhất thiết pháp giới viên mãn trí tuệ nhãn, Tam-muội Bồ-tát chánh dũng mãnh thú hướng thập lực, Tam-muội Bồ-tát dĩ phổ biến nhãn quán sát nhất thiết viên mãn công đức, Tam-muội Bồ-tát biến chiếu xuất sinh nhất thiết chúng sinh sắc tướng viên mãn, Tam-muội Bồ-tát toàn chuyển bất động tạng, Tam-muội Bồ-tát diễn thuyết nhất pháp phổ nhập nhất thiết pháp, Tam-muội Bồ-tát ư nhất pháp dĩ nhất thiết ngôn từ sai biệt huấn thích biện tài, Tam-muội Bồ-tát diễn thuyết nhất thiết Phật vô nhị pháp cú oai lực tràng, Tam-muội Bồ-tát tri tam thế vô ngại tế, Tam-muội Bồ-tát tùy thuận ngộ giải nhất thiết kiếp vô sai biệt, Tam-muội Bồ-tát nhập vi tế thập lực phương tiện, Tam-muội Bồ-tát dĩ kim cương trí khởi nhất thiết Bồ-tát hạnh, Tam-muội Bồ-tát năng ư thập phương tùy tâm tốc tật phổ hiện thân vân, Tam-muội Bồ-tát hiện biến pháp giới thành chánh giác thân chủng chủng thần biến, Tam-muội Bồ-tát thọ nhất thiết xúc an lạc tràng, Tam-muội Bồ-tát xuất nhất thiết trang nghiêm cụ trang nghiêm hư không giới, Tam-muội Bồ-tát niệm niệm trung xuất đẳng nhất thiết thế gian số biến hóa hình tượng vân, Tam-muội Bồ-tát Như Lai vô cấu nguyệt quang chiếu hư không, Tam-muội Bồ-tát nhất thiết Như Lai gia trì, Tam-muội Bồ-tát nhất quang chiếu nhất thiết pháp căn bản sai biệt trang nghiêm, Tam-muội Bồ-tát quảng diễn nhất thiếp pháp nghĩa đăng, Tam-muội Bồ-tát chiếu thập lực cảnh viên mãn, Tam-muội Bồ-tát tam thế chư Phật tinh tú tràng, Tam-muội Bồ-tát nhất thiết Phật nhất mật tạng, Tam-muội Bồ-tát quán nhất thiết tướng giai cứu cánh, Tam-muội Bồ-tát vô tận phước đức tạng, Tam-muội Bồ-tát kiến tận vô biên Phật cảnh giới, Tam-muội Bồ-tát kiến nhất thiết pháp như kim cương sư tử hống oai lực, Tam-muội Bồ-tát hiện nhất thiết Như Lai biến hóa chánh kiến bình đẳng, Tam-muội Bồ-tát nhất thiết Phật nhật niệm châu hành, Tam-muội Bồ-tát nhất niệm phổ chiếu tam thế pháp, Tam-muội Bồ-tát phổ âm diễn thuyết tịnh quang đẳng chiếu  nhất thiết pháp tự tánh thanh tịnh, Tam-muội Bồ-tát kiến nhất thiết Phật sai biệt lực, Tam-muội Bồ-tát kiến

* Trang 704 *
device

nhất thiết Phật giác nhất thiết sai biệt pháp giới như liên  hoa khai phu, Tam-muội Bồ-tát quán sát chư pháp như hư không vô trụ xứ, Tam-muội Bồ-tát nhất phương phổ xuất thập phương hải toàn chuyển tạng, Tam-muội Bồ-tát nhập nhất thiết pháp giới môn, Tam-muội Bồ-tát nhất thiết pháp hải sai biệt tạng thân, Tam-muội Bồ-tát dĩ tịch tĩnh thân phóng sai biệt quang chiếu nhất thiết chúng sinh thân, Tam-muội Bồ-tát  nhất sát-na tâm dĩ đại nguyện lực xuất sinh nhất thiết thần thông, Tam-muội Bồ-tát thường ư nhất thiết xứ chánh giác oai lực phổ biến, Tam-muội Bồ-tát tùy thuận ngộ giải dĩ nhất trang nghiêm, nhập nhất thiết pháp giới, Tam-muội Bồ-tát chánh niệm nhất thiết Phật thân phổ chiếu, Tam-muội Bồ-tát ngộ giải tối thắng thần thông trí biến nhất thiết thế giới, Tam-muội Bồ-tát nhất niệm linh vô lượng giáo tự bản mẫu phổ biến pháp giới, Tam-muội Bồ-tát dĩ nhất giáo pháp trang nghiêm nhất thiết pháp giới quang minh, Tam-muội Bồ-tát nhất thiết Phật oai lực quang minh viên mãn luân, Tam-muội Bồ-tát dĩ hạnh nguyện võng nhiếp nhất thiết chúng sinh giới, Tam-muội Bồ-tát kiến nhất thiết thế giới bất đoạn tuyệt, Tam-muội Bồ-tát liên hoa cát tường chủng chủng thần biến phổ du bộ, Tam-muội Bồ-tát tri nhất thiết chúng sinh thân toàn chuyển trí, Tam-muội Bồ-tát oai lực phổ hiện nhất thiết chúng sinh tiền, Tam-muội Bồ-tát ngộ giải nhất thiết chúng sinh, âm thanh ngôn từ bí mật hải, Tam-muội Bồ-tát quán nhất thiết chúng sinh sai biệt trí, Tam-muội Bồ-tát vô phân biệt đại bi tạng, Tam-muội Bồ-tát nhập nhất thiết Như Lai tế, Tam-muội Bồ-tát quán sát nhất thiết Như Lai giải thoát xứ sư tử tân thân.
Các Bồ-tát này đã dùng những Tam-muội của Bồ-tát nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết, để làm phương tiện nhập vào đại công đức tu tập từ quá khứ của Đức Tỳ-lô-giá-na, từng niệm sung mãn tất cả pháp giới và biển Tam-muội đại thần biến của chư Phật. Những Bồ-tát ở rừng Thệ-đa, tuy không rời chúng hội đạo tràng của Như Lai nhưng đều được thấy toàn thể số cực vi trần cõi Phật rộng lớn khắp mười phương thế giới, ngồi ở những tòa Sư tử bảo liên hoa tạng; các vị đều đã có đầy đủ trí tuệ rộng lớn, thể hiện toàn bộ những cảnh giới thần thông; đã an trụ trong cảnh vắng lặng nơi quả vị  Bồ-tát, thản nhiên phát sinh trí tuệ nhạy bén; đã đạt được sự tùy thuận phổ

* Trang 705 *
device

 biến hạnh trí, nhờ vào trí tuệ của Phật mà phát sinh chủng tánh; đã chứng hiện tiền về Nhất thiết trí, được mắt trí vô ngại thanh tịnh; khéo điều phục tất cả chúng sinh, an trụ nơi toàn thể pháp tánh bình đẳng của Phật. Đối với các pháp nếu đã tỏ ngộ thì đã có khả năng quán chiếu tự tánh thanh tịnh của chúng, biết những chỗ cứu tánh tịch diệt của thế gian không có nơi nương tựa, đi khắp mười phương hết thảy các cõi nước mà không bị đắm vướng, chuyên cần quán chiếu khắp thế gian nhưng không có chỗ để trụ; đi đến khắp thế giới nơi mười phương nhưng không có điểm để đến, đã nhập vào tất cả các cung điện diệu pháp nhưng không có chỗ để vào, với toàn thể các pháp thấu đạt được tánh không và biết không có tính tích tụ; nhưng vẫn thường giáo hóa làm cho chúng sinh thành thục, chỉ cho chúng sinh an vui nơi việc làm, mở toang trí tuệ và cảnh giới giải thoát cho họ, thường dùng trí thân sống xa lìa cõi tham, vượt trên tất cả biển khổ sinh tử, chỉ rõ cho chúng sinh về thật tế của các uẩn. Ánh sáng trí viên mãn soi chiếu xuyên suốt tất cả định lực kiên cố không thể lay động, thường phát khởi thương tưởng đối với các chúng sinh, hiểu rõ tất cả các pháp đều như huyễn, biết toàn thể thế gian đều như mộng, quán tất cả các thân sai khác do Phật hóa hiện đều như bóng, biết tất cả ngôn ngữ âm thanh để thuyết pháp đều như tiếng vang, thấy các pháp sinh ra và tồn tại đều biến hóa, có thể khéo tích tụ hạnh nguyện tối thắng, làm cho trí tuệ thanh tịnh tròn đủ, khéo léo tùy thuận để được rốt ráo vắng lặng, khéo nhập cảnh giới Đà-la-ni Nhất thiết chủng trí, đầy đủ sức vô úy của các Tam-muội, tinh tấn dũng mãnh tu toàn thể các hạnh; trụ vào pháp giới, được mắt trí sáng, đến tất cả pháp không có chỗ trụ, tu tập vô biên biển hạnh trí tuệ, đến Trí tuệ độ là bờ cứu cánh; được sự hộ trì của Trí tuệ độ, dùng thần thông Ba-la-mật cứu độ các chúng sinh; nương Thiền định độ nên tâm được tự tại, chứng được tất cả cảnh giới chân thật của Phật. Bằng trí thiện xảo, khai vị pháp tạng, bằng trí thông sáng giải thích từ ngữ, bằng sức biện tài thuyết pháp vô tận, tiếng trầm hùng dũng mãnh vô úy có thể gầm vang như sư tử. Luôn thích thú quán sát các pháp không sai biệt, bằng mắt tịnh tuệ quán khắp tất cả, vầng trăng vô sinh trí chiếu sáng thế gian, quán các chúng sinh thấy chân thật đế, phước trí vững chắc như núi kim

* Trang 706 *
device

cương; bao nhiêu ví dụ nói cũng không cùng. Làm tăng trưởng tất cả trí tuệ căn bản, tinh tấn dũng mãnh hàng phục chúng ma, vô lượng trí tuệ oai quang tròn đầy, thân tướng thù thắng hơn cả thế gian, đạt tất cả pháp trí tuệ vô ngại, hiểu rõ các pháp tận và không tận, trí tuệ thanh tịnh ở khắp nơi, có khả năng tùy thuận và nhập chân thật tế; quán trí vô tướng thường hiện tiền; kheó léo làm tròn các hạnh Bồ-tát, dùng trí không hai quán chiếu thế gian, biết được những cảnh giới qua lại của chúng sinh khắp các cõi Phật sẽ được trí viên mãn. Đối với các pháp lìa các mờ ám, phóng ra ánh sáng chiếu khắp thế giới nơi mười phương, làm ruộng phước tối thắng cho thế gian; bánh xe đại nguyện như vầng trăng hiện khắp nơi; phước đức tối thắng như núi Tu-di, tất cả thế gian không ai vượt qua, khuất phục các tà niệm của ngoại đạo, hiện thân này ở khắp các cõi, dùng âm thanh vi diệu diễn thuyết các pháp, được gặp các Đức Phật, tâm không biết chán. Đã được oai lực tự tại của chư Phật, tùy theo sự ứng hóa mà hiện các thân, đi con thuyền đại trí vào biển sinh tử để cứu vớt tất cả, để việc đi lại không bị trở ngại. Trí tuệ viên mãn sắc thân sáng rực như mặt trời xuất hiện chiếu sáng thế gian; tùy tâm chúng sinh mà hiện các hình sắc, biết căn tánh sở thích của chúng sinh, nhập cảnh giới thanh tịnh không tranh cãi, biết tự tánh vô sinh của tất cả các pháp. Bằng trí tự tại, làm cho tất cả cảnh giới lớn nhỏ hòa nhập lại với nhau; hiểu rõ sự lý sâu xa của các quả vị Phật, biết các loại văn tự câu nghĩa của thế gian, dùng câu vô tận thuyết pháp vô tận; với một câu diễn ra được tất cả biển kinh điển, thu được đầy đủ thân trí tuệ Đà-la-ni rộng lớn; tùy theo sự thọ trì, tận kiếp vị lai, trọn vẹn không mất. Trong một niệm có khả năng nhớ lại việc làm trong vô số kiếp trước, trong một niệm có thể hiểu rõ tâm của tất cả chúng sinh trong ba đời, ban cho chúng sinh tất cả pháp tạng Tổng trì của chư Phật, thường chuyển pháp luân thanh tịnh bất thoái, làm cho các chúng sinh phát sinh đại trí tuệ, nhập cảnh giới của Phật, đủ Nhất thiết trí thường an trụ nơi Tam-muội sâu xa, khéo léo phân biệt tất cả các pháp cú, nhưng đối với các pháp không chấp trước, hiện bày diệu dụng tự tại nơi trí tuệ tối thắng nên đối với các cảnh giới đều được giải thoát. Quán sát tất cả thân trang nghiêm thanh tịnh, đem thân đó nhập vào mười phương pháp giới, tùy theo nhu cầu mà hóa

* Trang 707 *
device

 thân đến khắp mọi nơi, biết các biển cõi có số cực vi trần cõi trong đó đều hiện thân thành chánh giác; với tánh vô sắc hiện tất cả sắc, có khả năng đem một phương nhập vào các phương. Những Bồ-tát ấy có đầy đủ vô  lượng kho tàng phước đức trí tuệ như vậy. Tất cả chư Phật trong mười phương đều khen ngợi công đức của các vị ấy không hết được. Những Bồ-tát ấy đều có mặt nơi rừng Thệ-đa, tất cả đều thấy ánh sáng của Chư Phật đã chiếu khắp, nhập sâu vào biển lớn công đức của Như Lai.
Khi được ánh sáng chánh pháp chẳng thể nghĩ bàn chiếu đến các vị Bồ-tát ấy rất phấn khởi, thích thú đồng thời nơi thân mỗi người, nơi tòa Sư tử, nơi các lầu các báu, những vật trang nghiêm cho đến tất cả những vật dụng ở rừng Thệ-đa, đều phát sinh nhiều loại mây trang nghiêm, đầy khắp mười phương pháp giới. Từ trong mỗi niệm phát ra những lưới mây vi diệu rộng lớn sáng ngời đầy cả pháp giới khai ngộ cho tất cả chúng sinh khiến đều được hoan hỷ. Từ trong mỗi niệm phóng ra những mây chuông bằng ma-ni đầy khắp pháp giới phát ra những âm thanh vi diệu để tán dương, khen   ngợi tất cả công đức của chư Phật ba đời. Từ trong mỗi niệm phóng ra những loại mây nhạc cụ của trời đầy khắp pháp giới, pháp giới, phát ra những âm thanh vi diệu diễn thuyết các quả báo nơi nghiệp của chúng sinh. Từ trong mỗi niệm hiện ra những loại mây về hạnh nguyện và sắc tướng thân của Đại Bồ-tát đầy cả pháp giới và cũng bằng âm thanh vi diệu nói lên những hạnh nguyện rộng lớn của Bồ-tát. Từ trong mỗi niệm xuất hiện những loại mây bằng đủ loại thần thông vi diệu biến hóa tự tại của Như Lai đầy cả pháp giới bằng ngôn ngữ âm thanh rộng lớn của chư Phật. Từ trong mỗi niệm xuất hiện những loại mây tướng tốt trang nghiêm thân của Bồ-tát đầy cả pháp giới, khắp cả các cõi để chứng minh về sự tuần tự xuất hiện liên tục của các Đức Như Lai, tất cả cõi nước trong mười phương. Từ trong mỗi niệm, xuất hiện những vầng mây Bồ-đề đạo tràng của Như Lai nơi ba đời, đầy khắp các giới, hiện rõ các Đức Phật thành tựu chánh đẳng chánh giác và quán sát khắp cả sự hiển thị về công đức trang nghiêm khi thành Phật. Từ trong mỗi niệm xuất hiện những vầng mây giống như thân của các đại Long vương, đầy cả pháp giới, che khắp cả chư Phật, làm mưa xuống hết thảy các mùi

* Trang 708 *
device

 hương thượng diệu. Từ trong mỗi niệm, xuất hiện nhiều vầng mây giống như thân của các Phạm vương, đầy khắp pháp giới, mỗi một Phạm vương đều quán sát khắp nơi và diễn thuyết hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền. Từ trong mỗi niệm, xuất hiện nhiều vầng mây sáng báu, làm thanh tịnh cõi Phật, đầy khắp pháp giới, hiện rõ việc chuyển pháp luân của các Đức Phật trong mười phương. Những vị Bồ-tát ấy, đã được ánh sáng chẳng thể nghĩ bàn như thế chiếu đến và đã nhập vào cảnh giới thần thông rộng lớn bất khả tư nghì. Pháp ứng hợp như thế nên đã phát sinh ra những đám mây đại trang nghiêm, có đủ các thần biến khác nhau, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật, không thể nói hết…
Bấy giờ, vì nhằm khai thị lại các pháp thần biến ở rừng Thệ-đa, nên Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, nương nơi oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương, rồi nói kệ rằng:
Hãy nên quán chiếu rừng Thệ-đa
Rộng thoáng trang nghiêm sánh không cùng
Tất cả mây thân đều hiện rõ
Xuất oai thần Phật đầy pháp giới
Thân trang nghiêm, sắc tướng thanh tịnh
Vô lượng Phật tử trong mười phương
Tất cả đều hiện nơi đạo tràng
Khắp trong chúng hội đều quán thấy
Theo lỗ chân lông các vị ấy
Diễn thuyết pháp Phật như sấm động
Nhiều loại mây tướng sáng trang nghiêm
Lan khắp các cõi trong mười phương
Và trong lá hoa nơi cây báu
Xuất hiện Phạm, Thích tướng trang nghiêm
Động tịnh oai nghi đều tịch tĩnh
Từ khi xuất định đến kinh hành
Từng lỗ chân lông nơi thân Phật
Hiện chúng Bồ-tát khó nghĩ bàn
Tướng tốt trang nghiêm thật kỳ diệu
Đều cùng với Bồ-tát Phổ Hiền

* Trang 709 *
device

Mọi vật trang nghiêm trong rừng ấy
Đầy khắp hư không phát tiếng hay
Khen ngợi Bồ-tát trong ba đời
Tất cả biển công đức trang nghiêm
Những loại cây báu trong vườn này
Cũng phát vô lượng thứ tiếng hay
Diễn nói cho toàn thể quần sinh
Vô số biển nghiệp báo sai biệt
Các cảnh giới có nơi rừng ấy
Đều hiện Như Lai trong ba đời
Trong cực vi mười phương biển cõi
Đều hiện thần thông đi khắp chốn
Tất cả cực vi nơi biển cõi
Và những cõi nước trong mười phương
Từng lỗ chân lông nơi thân Phật
Đều hiển hiện đủ tướng trang nghiêm
Sáng báu mây thơm do Phật hiện
Bằng số chúng sinh ở thế gian
Mỗi vị đều vận đại thần thông
Phương tiện tùy nghi để hóa độ
Như cung thành báu khắp hư không
Trang nghiêm vi diệu như vầng nhật
Kho báu cùng với cội Bồ-đề
Ở khắp mười phương đều có cả
Ba đời mười phương các Như Lai
Có những đạo tràng chúng Bồ-tát
Biển kiếp tu hành tướng công đức
Tất cả đều hiện ở rừng này
Đại hạnh Phổ hiền các Bồ-tát
Đầy đủ trang nghiêm nơi biển cõi
Số ấy vô lượng khắp chúng sinh
Ở tại rừng này đều được thấy.
Bấy giờ, những Bồ-tát ấy nhờ ánh sáng từ Tam-muội của Phật chiếu đến nên mỗi người đều được môn đại Bi nhiều không thể đếm

* Trang 710 *
device

 như số vi cực trần nơi cõi Phật; được môn ấy rồi, mọi người đều tiếp nhận để tạo lợi ích an lạc cho chúng sinh. Cùng lúc ấy, nơi mỗi lỗ chân lông trên thân của họ đều phóng ra vô số ánh sáng có màu sắc nhiều không thể đếm được như số cực vi trần nơi cõi Phật; mỗi ánh sáng đều hiện ra mây thân của Bồ-tát số lượng như trên. Lại xuất hiện những vầng mây tương tự thân của các vị chủ thế gian, đầy khắp pháp giới trong mười phương trước chúng sinh; rồi bằng nhiều phương tiện tùy theo thân tướng, âm thanh, ngôn ngữ mà giáo hóa điều phục, làm cho họ được thuần phục. Hoặc hiện ra môn vô thường, với hình ảnh cung điện của chư Thiên thoái đọa nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tùy nghiệp thọ sinh của hết thảy chúng sinh nhiều không thể nói hết như số cực vi trần nơi cõi Phật. Hoặc hiện ra môn cảnh giới trong mộng làm cho tâm tư được giác ngộ nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tất cả Bồ-tát viên mãn các hạnh nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tất cả Bồ-tát viên mãn đại nguyện nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn chấn động thế giới nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tất cả Đức Như Lai đều xả nội ngoại thân, để hành Bố thí độ nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn các Đức Như Lai tu các công đức chánh hạnh để viên mãn Trì giới độ nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn các vị Bồ-tát chặt đứng thân thể mà tâm không động loạn để hành Nhẫn nhục độ nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc  hiện ra môn tất cả Bồ-tát chuyên tu những trí tuệ, thần thông để hành Tinh tấn độ nhiều như số cực vi trần cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tu hành các pháp như: Tĩnh lự, đẳng trì, đẳng chí, thần thông, giải thoát để thực hành Thiền định độ  nhiều như cực số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn chiếu soi thế gian bằng ánh sáng trí để hành Trí tuệ độ nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn xả bỏ vô số thân mạng, tài sản, vợ con, quốc thành, để cầu mong hiểu nghĩa pháp Phật dù một câu kinh, một bài kệ, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc

* Trang 711 *
device

 hiện ra môn tâm không nhàm chán, thân cận cúng dường các Đức Như Lai; để cầu xin được nghe những pháp yếu, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn biển trí quang minh, để tùy theo căn tánh muốn thành thục của chúng sinh, mà đến chỗ họ khai thị, hướng dẫn, làm cho họ được ngộ nhập, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn tất cả Bồ-tát với tụ phước trí, để phá trừ chúng ma, thu phục các ngoại đạo, dựng cờ oai lực chiến thắng, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn có trí tuệ, biết rõ ràng các công xảo kỹ thuật, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn có trí tuệ, biết được tâm hạnh vi tế khác nhau của tất cả chúng sinh, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn có trí tuệ thù thắng, biết được hết thảy các pháp có những chủng loại khác nhau, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn có trí tuệ biết rõ tất cả chúng sinh có nhiều tâm vui thích khác nhau, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn trí tuệ biết tất cả căn hạnh, phiền não, tập khí khác nhau của chúng sinh, để khiến các thứ kia được diệt trừ, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Hoặc hiện ra môn có trí tuệ biết rõ tất cả những phẩm loại và nghiệp báo khác nhau của chúng sinh, nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết. Các vị ấy, dùng những môn phương tiện nhiều bằng số cực vi trần nơi cõi Phật không thể nói hết như thế, đến chỗ của tất cả chúng sinh đang trụ để hóa độ, thu phục và làm cho họ được thành tựu, như là: Đến cung điện Phạm vương hoặc cung điện Đế Thích; hoặc cung điện Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người, phi nhân… cho đến các vương cung của cõi Diêm-ma-la; hoặc đến trụ xứ của địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, dùng tâm đại Bi bình đẳng, đại nguyện bình đẳng, trí tuệ bình đẳng và Tam-muội bình đẳng để giáo hóa, thu giữ điều phục họ. Những chúng sinh ấy; có người được điều phục nhờ thấy; có người được điều phục nhờ nghe; có người được điều phục nhờ ghi nhớ; có người được điều phục nhờ nghe âm thanh; có người được điều phục nhờ nghe danh hiệu; có người được điều phục nhờ thấy hào quang; có người được

* Trang 712 *
device

điều phục nhờ thấy lưới ánh sáng… Tùy theo tâm ưa thích của chúng sinh mà các vị đến đáp ứng để họ được lợi ích. Tất cả Bồ-tát ở trong rừng Thệ-đa này đều nhất tâm muốn thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh. Tuy dùng thần lực có lúc hiện ở trong những cung điện trang nghiêm khác nhau; hoặc có lúc ở trên tòa Sư tử hiện nơi lầu gác báu hiện trong đạo tràng giữa chúng hội vây quanh, các biển cõi trong mười phương đều được thấy sự thị hiện đó, nhưng cũng không rời khỏi rừng Thệ-đa trú xứ của Đức Như Lai. Vả lại, vì muốn thành tựu trọn vẹn cho chúng sinh; nên Bồ-tát cũng thị hiện vô lượng mây thân biến hóa; hoặc hiện thân đoan nghiêm của quyến thuộc mình; hoặc hiện thân một mình như: Sa-môn, thân Bà-la-môn, thân ngoại đạo xuất gia, thân khổ hạnh, thân sung mãn, thân thầy thuốc, thân thương chủ, thân thương chủ, thân dâm nữ, thân kỹ nữ, thân Tỳ-sa-môn, thân Phạm vương, thân phụng sự chư Thiên, thân nhà công xảo kỹ thuật. Hiện những thân biến hóa như thế, đến chỗ ở của các chúng sinh, tùy sự thích ứng của họ mà phát sinh trí như huyễn đối với thế gian, giống như lưới trời Đế Thích, để thực hành hạnh Bồ-tát, với hình tướng khác nhau, oai nghi khác nhau, âm thanh khác nhau, ngôn ngữ khác nhau, trụ xứ khác nhau, đã diễn thuyết các pháp như: Thuyết về tất cả sự nghiệp công xảo của thế gian; thuyết về những ngọn đèn phước đức trí tuệ chiếu sáng thế gian; thuyết về những oai lực gia trì chân thật đã chứng đắc; thuyết về những nghiệp lực bảo trì cho thế gian tồn tại; thuyết về những sự kiến lập; kế thừa làm thanh tịnh khắp mười phương; thuyết về những cảnh giới pháp do đèn trí chiếu đến. Toàn đủ Bậc Bồ-tát như vậy, tuy hóa thân khắp mười phương pháp giới để giáo hóa, điều phục làm cho chúng sinh được thành thục, nhưng cũng không rời khỏi rừng Thệ-đa, chỗ ở của Đức Như Lai.

* Trang 713 *
device

 
Đại Tập 40 - Bộ Hoa Nghiêm V - Số 286- 292 & Số 293 (Q.1-22)