LOGO VNBET
KINH ĐẠI BẢO TÍCH
 
QUYỂN 111
 
Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.
 
Pháp hội 40: TỊNH TÍN ĐỒNG NỮ
 
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật ở nước Xá-vệ, tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, cùng với năm trăm chúng đại Tỳ-kheo.
Đại Bồ-tát tám ngàn người, tất cả đều là những bậc được nhiều người biết đến. Các vị đã được Vô ngại biện tài Đà-la-ni, có đủ các nhẫn hàng phục ma đã đạt đến pháp mà Đức Như Lai đắc chứng.
Danh hiệu của các vị ấy là Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Trì Đạo, Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Trì Đại Địa, Bồ-tát Lạc Ý, Bồ-tát Linh Tín Lạc, Bồ-tát Diệu Sắc Trang Nghiêm, Bồ-tát Bảo Diệm, Bồ-tát Bảo Tràng, Bồ-tát Bảo Tư, Bồ-tát Bảo Xứ, Bồ-tát Bảo Tuệ, Bồ-tát Bảo Đức, Bồ-tát Bảo Quang, còn có các Bồ-tát Hiền kiếp do Bồ-tát Di-lặc làm thượng thủ, còn có sáu mươi vô đẳng dụ tâm các Bồ-tát do Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi làm Thượng thủ, còn có mười sáu Đại sĩ do Bồ-tát Hiền Hộ làm Thượng thủ, còn có hai vạn Thiên tử của trời Đâu-suất đều ở trong pháp hội.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn ngồi tòa Sư tử Đại trang nghiêm tạng, vô lượng trăm ngàn đại chúng vây quanh, quang minh chiếu sáng như mặt trời, mặt trăng, oai đức thù thắng như Đế Thích, Phạm vương, cao vọi vượt bậc như núi Tu-di, tia sáng chói rực như đuốc lửa lớn, nhìn ngó an tường như voi chúa lớn, thuyết pháp vô úy như sư tử hống, che trùm đại chúng như vua La-hầu-la, tướng tốt trang nghiêm oai quang xí thạnh, phát xuất Phạm âm vang khắp tam thiên đại thiên thế giới, vì muốn giác ngộ tất cả chúng sinh khiến đều an trụ thắng nghĩa quyết định, nên ở giữa đại chúng tuyên pháp yếu một cách sâu rộng.

* Trang 439 *
device

Ái nữ của vua Ba-tư-nặc tên Tịnh Tín tuổi còn thơ bé, dung mạo đoan nghiêm được mọi người ưa nhìn, đời trước gieo trồng gốc lành tu tập Đại thừa, cùng năm trăm đồng nữ sau trước vây quanh, tay cầm vòng hoa ra khỏi thành Xá-vệ, tiến đến rừng Kỳ-đà, đảnh lễ chân Phật, đi quanh ba vòng đứng qua một phía. Rồi ở trước Đức Phật, nàng nói kệ rằng:
Phước thiện chứa lâu nghiệp thanh tịnh
Đầy đủ vô biên biển công đức
Khiến chúng tin ưa đều vui mừng
Nên con đảnh lễ Đấng Mâu-ni.
Hiển hiện oai quang tướng kỳ diệu
Khai thị pháp môn tạng trân bảo
Thân quang một tầm thường chiếu sáng
Con lễ Đại Tuệ hồ thanh lương,
Cây to công đức phước vô tận
Tối tôn trong đời, người khen ngợi
Bản nguyện giới hạnh đã viên mãn
Nên con đảnh lễ Bậc Ứng Cúng.
An trụ diệu pháp thường yên lặng
Lòng thương chúng sinh như con một
Trí tuệ thiện xảo biết các hành
Chỉ đường bình thản như Đạo Sư.
Nếu có người kiên cố dũng mãnh
Từ bi lợi ích loài chúng sinh
Bồ-tát như vậy chính tu hành
Nguyện mong Như Lai tuyên dạy họ.
Thế nào sẽ được sức vững chắc
An trụ sinh tử hàng phục ma
Thế nào sẽ được pháp bình đẳng
Thế nào thành thục các chúng sinh?
Thế nào như đất, như hư không
Như gió, như nước, cũng như lửa
Thế nào đắc tín trụ trong pháp

* Trang 440 *
device

Như Tu-di vương Sư tử vương?
Thế nào xa rời lòng ghét thương
Tâm sạch chất trực không siểm khúc?
Thế nào xuất sinh thí giới nhẫn
Tinh tấn, thiền định và giải thoát?
Trí tuệ phá các phiền não tối
Thường an trụ nơi phương tiện lớn
Tam-muội tổng trì vô ngại biện
Trụ bốn vô lượng năm thần thông.
Thế nào được ở gần chư Phật
Thường thọ hóa sinh biết túc mạng
Đầu-đà vô tránh ở lan-nhã
Điều phục tâm mình dứt phiền não?
Trì giới tu tập đạo Bồ-đề
Chứng đạo cam lồ phục ma oán
Cho chúng sinh vui, chuyển pháp luân
Chánh đạo như vậy nguyện tuyên nói.
Đức Thế Tôn bảo đồng nữ Tịnh Tín:
–Bồ-tát nếu thành tựu được tám sức lực, thì ở trong sinh tử kiên cố dũng mãnh không mỏi mệt. Những gì là tám?
1. Sức chí nguyện vì không nịnh dối.
2. Sức thắng giải vì lìa các ác.
3. Sức gia hạnh vì thường tu điều lành.
4. Sức tịnh tín vì thâm tín nghiệp báo.
5. Sức Bồ-đề tâm vì chẳng cầu Tiểu thừa.
6. Sức đại Từ vì chẳng hại chúng sinh.
7. Sức đại Bi vì kham nhẫn các ác.
8. Sức thiện hữu vì luôn luôn cảnh giác.
Này đồng nữ! Đây gọi là tám sức lực, nếu Bồ-tát thành tựu sức lực này, thì kiên cố dũng mãnh ở trong sinh tử không nhiễm trước.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:

* Trang 441 *
device

 Chí nguyện dũng mãnh
Xa lìa siểm cuống
Thường hành chất trực
Đúng đường Bồ-đề.
Dùng sức thắng giải
Rời xa các ác
Thuần tu hạnh lành
An trụ chánh cần.
Gia hạnh đầy đủ
Hằng khéo quan sát
Tinh tấn kiên cố
An lạc chúng sinh.
Do sức tịnh tín
Biết rõ nghiệp báo
Tin nơi Phật trí
Nhiếp thọ thế gian.
Sức tâm Bồ-đề
Xa lìa Tiểu thừa
Chẳng dứt Phật chủng
An trụ pháp tánh.
Do sức đại Từ
Bình đẳng chúng sinh
Không yêu không ghét
Chẳng làm giận hại.
Do sức đại Bi
Chịu được các ác
Chẳng nhiễm sinh tử
Cũng không mỏi mệt.
Do sức thiện hữu
Thường cảnh tỉnh nhau
Lòng chẳng thoái chuyển
An trụ Bồ-đề.
Người tinh tấn tu

* Trang 442 *
device

Được tám sức này
Sẽ ngồi đạo tràng
Phá các chúng ma.
Lại nữa, này đồng nữ! Vì Bồ-tát đã thành tựu tám pháp nên an trụ nơi bình đẳng. Những gì là tám?
1. Tất cả chúng sinh bình đẳng vì vốn vô ngã.
2. Tất cả pháp bình đẳng vì các pháp tịch tĩnh.
3. Tất cả thế giới bình đẳng vì đều nhập không giới.
4. Tất cả trí bình đẳng vì bình đẳng thuyết pháp.
5. Tất cả hành bình đẳng vì nhân duyên vô tánh.
6. Tất cả thừa bình đẳng vì đồng vô vi.
7. Tất cả tâm bình đẳng vì tâm như huyễn.
8. Tất cả ma bình đẳng vì phiền não, nên thật sự chẳng thể nắm bắt.
Đây là tám pháp an trụ bình đẳng.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Chúng sinh vốn vô ngã
Niệm niệm chẳng nắm bắt
Người an trụ bình đẳng
Phải quan sát như vậy.
Tất cả pháp bình đẳng
Bản tánh thường không tịch
Văn tự có phân biệt
Các pháp vốn không khác.
Mười phương các cõi nước
Biên tế chẳng thể lường
Tánh nó như hư không
Cõi Phật thường bình đẳng.
Ba đời chư Như Lai
Trụ pháp giới bình đẳng
Vô biên trí giải thoát
Chư Phật đều như vậy.

* Trang 443 *
device

Chúng sinh vốn duyên khởi
Tất cả đều bình đẳng
Khéo biết họ nghiệp gì
Đúng chỗ khai ngộ họ.
Chúng sinh bao nhiêu loài
Biết rõ như huyễn hóa
Trong ngoài không chỗ nắm
Tự tánh thường thanh tịnh.
Giảng thuyết bao loại thừa
Tánh vô vi bình đẳng
Đạo Sư phương tiện khéo
Phân biệt nói ba Thừa,
Hiện ở ma phiền não
Phiền não vô sở hữu
Thiên ma, uẩn, tử ma
Cảnh giới chúng đều không.
Lại nữa, này đồng nữ! Vì Bồ-tát đã thành tựu tám pháp nên xa lìa ghét thương. Những gì là tám?
1. Từ.
2. Bi.
3. Thường làm lợi ích.
4. Chẳng nhiễm thế pháp.
5. Chẳng luyến thân mình.
6. Thường tu định tâm.
7. Xả ly thân mạng.
8. Quan sát phiền não.
Tu tám pháp này thì có thể xa lìa ghét thương.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Mặc vững áo giáp Từ
Thương xót tất cả loài
An trụ tâm bình đẳng
Chẳng sinh lòng yêu ghét.

* Trang 444 *
device

Người trí làm lợi ích
Thường ban cho an vui
Được lợi chẳng tự cao
Bị khi chẳng sinh giận.
Chẳng bị tám gió động
Chẳng sinh lòng yêu ghét
Với mình và với người
Chẳng nghĩ tưởng ghét yêu.
Đều bỏ lìa ý tưởng
Không luyến trước cảnh giới
Thường tự xem thân mình
Chẳng luyến tiếc thân mạng.
Người trí nơi khổ vui
Bất động như hư không
Khéo quan sát phiền não
Lìa cả ngã ngã sở
Giữ tâm liền như đất
Thì chẳng sinh yêu ghét.
Lại nữa, này đồng nữ! Vì Bồ-tát thành tựu tám pháp, do vậy ở trong sinh tử không có mỏi mệt. Những gì là tám?
1. Vì thiện căn quảng đại.
2. Vì quan sát chúng sinh.
3. Vì thường được thấy Phật sắm đồ cúng dường.
4. Vì được thấy vô lượng cõi Phật.
5. Vì thường cầu Phật trí.
6. Vì biết rõ sinh tử như mộng.
7. Vì đối với pháp thù thắng không khiếp nhược.
8. Quan sát tiền tế và hậu tế đồng như thật tế.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Nếu những người hành đạo
Tu lành không vết nhơ
Như trăng thanh giữa trời

* Trang 445 *
device

Độ thoát khổ chúng sinh.
Vì nhiếp các công đức
Ở sinh tử không mệt
Quan sát tánh chúng sinh
Bền vững tu tinh tấn.
Trong vô lượng cõi Phật
Cung kính cúng dường Phật
Thế nên Bậc Thập Lực
Ở sinh tử chẳng mỏi..
Vô lượng, vô biên đời
Thuyết pháp không nghĩ bàn
Chẳng dứt giống Tam bảo
Sẽ thành Đấng Pháp Vương.
Người kiên trì cấm giới
Trong sinh tử chẳng mệt
Biết rõ tánh sinh tử
Như mộng như mây chớp.
Nơi pháp đắc giải thoát
Ở sinh tử chẳng mỏi
An trụ trong Bồ-đề
Lòng mừng luôn vui vẻ.
Đạt đến bờ phương tiện
Ở sinh tử không mệt
Thường tu pháp thù thắng
Như trăng sáng thêm lên.
Ưa thích công Đức Phật
 Ở sinh tử không mỏi
Sinh tử không biên tế
Thường an trụ thật tế
Một niệm tuệ tương ưng
Ở sinh tử không mệt.
Lại nữa, này đồng nữ! Vì Bồ-tát thành tựu tám pháp nên tâm giới bình đẳng. Những gì là tám?

* Trang 446 *
device

1. Tâm như đất.
2. Tâm như nước.
3. Tâm như lửa.
4. Tâm như gió.
5. Tâm như hư không.
6. Tâm đồng pháp giới.
7. Tâm đồng giải thoát.
8 . Tâm đồng Niết-bàn.
Đây gọi là tám thứ tâm giới bình đẳng.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Tâm bình đẳng như đất
Gánh chở tất cả loài
Với thiện và với ác
Không có chỗ tăng giảm.
Tâm bình đẳng như nước
Rửa sạch các bẩn nhơ
Nuôi dưỡng các thế gian
Trừ khô khát phiền não.
Tâm bình đẳng như lữa
Đốt cháy tiêu phiền não
Ánh sáng như đuốc lớn
Không chỗ nào chẳng sáng.
Tâm bình đẳng như gió
Không xứ sở không nương
Thổi bay hương giới văn
Đến khắp cả ba thời.
Tâm bình đẳng hư không
Lìa kiến chấp thanh tịnh
Vào trọn vẹn tất cả
Mà chẳng theo chúng ma.
Tâm bình đẳng pháp giới
Khéo được thường an trụ

* Trang 447 *
device

Chẳng tăng cũng chẳng giảm
Thường vào trong bình đẳng.
Thanh văn và Duyên giác
Chỗ chứng được giải thoát
Không còn có trói buộc
Cũng không có cởi trói.
Sinh tử và Niết-bàn
Không đến cũng không đi
An trụ nơi tịch tĩnh
Dạo chơi trong ba đời.
Lại nữa, này đồng nữ! Có tám pháp, Bồ-tát thành tựu xuất sinh Bồ-đề. Những gì là tám?
1. Bố thí xuất sinh, do vậy mà xả sở hữu.
2. Trì giới xuất sinh, do vậy không phạm lỗi.
3. Nhẫn nhục xuất sinh, do vậy không sân khuể.
4. Tinh tấn xuất sinh, do vậy chẳng lười biếng thoái thất.
5. Thiền định xuất sinh, do vậy hành phương tiện.
6. Trí tuệ xuất sinh, do vậy thọ trì đa văn.
7. Phạm trụ xuất sinh, do vậy giải thoát tịch tĩnh.
8. Thần thông xuất sinh, do vậy thường tại chánh định.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Người thường hành bố thí
Rời lìa tham nhiệt não
Chẳng mong cầu quả báo
Hồi hướng Phật Bồ-đề.
Trì giới tu Đại thừa
Đập đánh không sân hận
Chí cầu đại an lạc
Trừ tập khí chứng diệt.
Bồ-tát hành tinh tấn
Nhiều kiếp vì chúng sinh
Chịu khổ ở thế gian

* Trang 448 *
device

Sức tinh tấn tăng trưởng.
Người tu hành thiền định
Rời xa các hý luận
Đến bỉ ngạn thiền định
Mà chẳng theo thiền sinh.
Tuệ lớn không gì bằng
Rời hẳn các chấp kiến
Biết rõ đời không tịch
Si tối dứt không thừa.
Tịch tĩnh tu phạm trụ
Trừ sạch các đường ác
Thường làm Thích, Phạm vương
Siêng tu các nghĩa lợi.
Thần thông dạo cõi Phật
Hầu Phật nghe Phật dạy
Khéo biết các tánh dục
Thuyết pháp độ chúng sinh.
Lại nữa, này đồng nữ. Vì thành tựu tám pháp mà Bồ-tát được Đà-la-ni biện tài vô ngại. Những gì là tám?
1. Tôn trọng Phật pháp.
2. Kính thờ Hòa thượng và A-xà-lê.
3. Cầu pháp không chán.
4. Nghe đúng như vậy mà thuyết pháp.
5. Chẳng bỏn sẻn chánh pháp.
6. Chẳng nêu lỗi của người khác.
7. Yêu kính Pháp sư như Hòa thượng.
8. Chẳng thấy lỗi người và khuyên người chừa lỗi.
Bồ-tát thành tựu hoàn toàn Tổng trì biện tài vô ngại.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Chí nguyện thường cầu pháp
Thờ thầy gần bạn lành
Rời xa ác tri thức

* Trang 449 *
device

Được trì Vô tận tạng.
Đa văn không chán đủ
Dũng mãnh siêng cầu pháp
Như nghe mà diễn thuyết
Chẳng mong cầu lợi dưỡng.
Được biện tài thanh tịnh
Khiến chúng đều hoan hỷ
Vui thích làm pháp thí
Rời bỏn sẻn ganh ghét.
Hành pháp vô sở trước
Chứng được Đà-la-ni
Hộ giới tự quán thân
Chẳng tìm tội lỗi người.
Từ bi làm chỗ nương
Phát ngữ chẳng phi thời
Sẽ được vô ngại biện
Đến bỉ ngạn ngôn thuyết.
Với người thuyết pháp giỏi
Yêu kính như thầy mình
Ẩn lỗi khuyên rời lỗi
Được biển vô tận trì.
Lại nữa, này đồng nữ! Vì thành tựu tám pháp, mà Bồ-tát hóa sinh trong hoa sen ở trước mặt chư Phật. Những gì là tám?
1. Dù cho đến mất mạng, cũng chẳng nói lỗi người. 
2. Khuyến hóa chúng sinh khiến quy y Tam bảo. 
3. An trí tất cả trong tâm Bồ-đề.
4. Phạm hạnh không nhiễm.
5. Tạo lập tượng Phật đặt trên tòa sen.
6. Chúng sinh ưu não khiến trừ ưu não.
7. Với kẻ cống cao thường tự khiêm hạ.
8. Chẳng não hại người.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:

* Trang 450 *
device

Dù bị khổ bức thân
Vẫn không nói lỗi người
Thường ca ngợi Tam bảo
Hóa sinh ở trước Phật.
Khuyên phát tâm Bồ-đề
Khiến cầu Nhất thiết trí
Thường tu hành phạm hạnh
Hóa sinh ở trước Phật.
Trang nghiêm tượng Phật vàng
Đặt trên tòa sen báu
Trừ ưu não chúng sinh
Hóa sinh ở trước Phật.
Với kẻ kiêu mạn kia
Khiêm hạ như đệ tử
Chẳng để họ não phiền
Hóa sinh ở trước Phật.
Lại nữa, này Tịnh Tín! Có tám pháp, mà Bồ-tát thành tựu công đức hạnh Đầu-đà, thường thích an trụ nơi A-lan-nhã. Những gì là tám?
1. Thiểu dục.
2. Tri túc.
3. Đầy đủ thiện pháp.
4. Dùng việc tự bồi dưỡng mình.
5. Thường duy trì hạt giống Thánh.
6. Thấy khổ sinh tử lòng thường chán lìa.
7. Hằng quán vô thường, khổ, không, vô ngã.
8. Tin sâu vững chắc, chẳng theo lời người khác.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Muốn ít, biết đủ, không phóng dật
Nuôi dưỡng bằng pháp hỷ và thiện
Thường yêu thích tu trong Thánh chủng
Thấy khổ sinh tử sinh lòng sợ,

* Trang 451 *
device

Do đó thường thích hành Đầu-đà
Như tê giác một sừng cô độc
Quán pháp hữu vi khổ, vô ngã
Tuệ tâm tin sâu trụ chánh cần.
Tự thấy nơi pháp chẳng theo người
Thường ở không nhàn được Phật khen
Đầu-đà viễn ly không não hoạn
Không có tranh luận những tội lỗi
Xa lìa quyến thuộc tuyệt khen tặng
Do đó thích ở A-lan-nhã.
Lại nữa, này Tịnh Tín! Bồ-tát thành tựu tám pháp, hàng phục ma oán. Những gì là tám?
1. Nhập tính không.
2. Tin vô tưởng.
3. Tin vô nguyện.
4. Biết rõ vô tác.
5. Nội tại không nghi hoặc.
6. Nhẫn nơi vô sinh.
7. Biết rõ vô tánh một cách dứt khoát.
8. Nơi tất cả pháp phương tiện quan sát chẳng hoại như như.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Trong Không, Vô tướng và Vô nguyện
Được ba giải thoát hàng ma oán
Hữu vi, vô vi không hai tướng
Chứng ngộ vô sinh đắc giải thoát.
Các pháp Vô sinh nhẫn như vậy
Người này hàng phục các ma oán
Ở trong vô sinh, vô diệt này
Uẩn, giới, vô ngã dường như huyễn,
Biết rõ dứt khoát pháp không tánh
Phương tiện khéo không hoại như như
Phân biệt các pháp là nghiệp ma

* Trang 452 *
device

Xa lìa phân biệt thì hàng ma.
Trí tuệ phương tiện thực hiện đủ
Hoặc có, hoặc không không chỗ trụ
Tu tập thù thắng pháp như vậy
 Được diệu sắc thân phương tiện khéo.
Lại nữa, này Tịnh Tín! Bồ-tát thành tựu tám pháp thì chẳng rời lìa Bồ-đề. Những gì là tám?
1. Chánh kiến, do vậy thành thục chúng sinh tà kiến.
2. Chánh niệm, do vậy bi mẫn chúng sinh tà niệm.
3. Chánh ngữ, do vậy thương các chúng sinh tà ngữ.
4. Chánh nghiệp, do vậy nhiếp các chúng sinh tà nghiệp.
5. Chánh tinh tấn, do vậy độ các chúng sinh tà cần.
6. Chánh mạng, do vậy chẳng bỏ tà mạng chúng sinh.
7. Chánh tư duy, do vậy khiến chúng sinh lìa tà tư duy.
8. Chánh định, do vậy phát khởi tăng tấn các chúng sinh tà định.
Đức Thế Tôn lại nói kệ:
Người thành tựu chánh kiến
Giáo hóa kẻ tà kiến
Thường tu hành chánh niệm
Thương xót kẻ tà niệm.
Thanh tịnh chánh ngôn thuyết
Thương các kẻ tà ngữ
An trụ trong chánh nghiệp
Nhiếp những kẻ tà nghiệp.
Thường tu hạnh chánh cần
Chẳng bỏ kẻ tà cần
Tương ưng chánh tịnh mạng
Nhiếp các kẻ tà mạng.
Trí giả chánh tư duy
Thương xót kẻ tà tư
Thường an trụ chánh định

* Trang 453 *
device

Nhiếp những kẻ tà định.
Vô thượng tám Thánh đạo
An ổn qua dòng dữ
Lại độ kẻ phiêu lưu
Là đạo đại Bồ-đề.
Thanh văn và Duyên giác
Bè cỏ chỉ tự độ
Bồ-tát rộng cứu độ
Như thuyền trưởng tối đại.
Lại nữa, này Tịnh Tín! Bồ-tát thành tựu tám pháp, do vậy chứng đạo cam lộ. Những gì là tám?
1. An trụ pháp vô tránh.
2. Khéo giữ tâm không chướng ngại.
3. Thường quán nghĩa như thật.
4. An trụ tâm Bồ-đề tu sáu niệm.
5. Tinh cần tu tập các Ba-la-mật-đa.
6. Dồn chứa căn lành thành thục chúng sinh.
7. An trụ đại Bi, nhiếp thọ chánh pháp.
8. Đắc Vô sinh nhẫn, an trụ địa vị thoái chuyển.
Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Thường tu hạnh vô tránh
Trụ pháp đại Sa-môn
Xa rời lỗi sân khuể
Dồn chứa các căn lành
Khéo quán nghĩa chân thật
Được những vô tận biện
An trụ tâm Bồ-đề
Thường niệm trong vô niệm.
Tất cả Ba-la-mật-đa
Siêng tu không thoái chuyển
Đắc các phương tiện lực
Do đây độ chúng sinh.

* Trang 454 *
device

Có thể đem Thánh tài
Từ bi ban tất cả
Mau chứng Vô sinh nhẫn
Không thoái chuyển Bồ-đề.
Nếu tu hành được vậy
Phật pháp chẳng khó được
Chẳng lâu hàng chúng ma
Chứng tối thượng Bồ-đề.
Nghe pháp xong, đồng nữ Tịnh Tín vui mừng hớn hở, bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thành tựu bao nhiêu pháp để có thể chuyển được thân nữ?
Đức Phật dạy:
 –Này Tịnh Tín! Thành tựu tám pháp thì sẽ chuyển thân nữ. Những gì là tám?
1. Chẳng ganh ghét.
2. Chẳng bỏn sẻn.
3. Chẳng dua nịnh.
4. Chẳng sân.
5. Thật ngữ.
6. Chẳng ác khẩu.
7. Xa lìa tham dục.
8. Rời các tà kiến.
Đức Thế Tôn lại nói kệ:
Chẳng tật đố người khác
Lìa bỏn sẻn ưa pháp
Chẳng có lòng siểm cuống
Chán ghét thân nữ nhân,
Lòng Bi xa lìa sân
Thường tu trong lời thật
Trừ tham lìa ác khẩu
An trụ trong chánh kiến.

* Trang 455 *
device

Nếu chán thân người nữ
Nên tu pháp như vậy
Thì sẽ mau được chuyển
Thọ thân thiện trượng phu.
Lại nữa, này Tịnh Tín! Nếu thành tựu tám pháp, thì có thể chuyển được thân nữ. Những gì là tám?
1. Tôn trọng chư Phật, vui thích sâu xa chánh pháp.
2. Cung kính cúng dường các Sa-môn, Bà-la-môn, trì giới, nhẫn nhục, đa văn.
3. Đối với chồng con và nhà cửa chẳng sinh lòng luyến ái.
4. Thọ trì cấm giới không khuyết phạm.
5. Với tất cả người chẳng sinh tà niệm.
6. Có ý nguyện tăng thượng chán lìa nữ thân.
7. An trụ tâm Bồ-đề pháp đại trượng phu.
8. Xem gia nghiệp thế gian như ảo như mộng.
Đức Thế Tôn lại nói kệ:
Kính Phật rất ưa Pháp
Tôn trọng giới văn Tăng
Chẳng sinh lòng tham ái
Thân nữ sẽ chuyển mau.
Trì giới đủ tàm quý
Chẳng vọng niệm người khác
An trụ tâm Bồ-đề
Chẳng ưa pháp Nhị thừa.
Do đây mau chuyển được
Thân người nữ bất tịnh
Thắng chí tâm chán lìa
Tất cả đều như huyễn.
Các pháp vốn bất động
Tánh nhân duyên không tịch
Siêng tu pháp như thật
Chóng được thân trượng phu.

* Trang 456 *
device

Bấy giờ, đồng nữ Tịnh Tín đem tràng hoa vàng mà cô đang cầm tung rải lên trên Đức Phật, hoa ở trên hư không biến thành cung điện lâu các vàng ròng, trong cung điện ấy có Đức Hóa Phật ngồi tòa vàng. Năm trăm đồng nữ cũng cởi đồ trang sức tung lên trên Đức Phật, biến thành lầu các vàng ròng, trên hư không có trướng báu, lọng báu các thứ trang nghiêm. Thấy đại thần biến ấy, năm trăm đồng nữ khác, đồng thốt lời nói kệ rằng:
Thế Tôn thù thắng nhất loài người
Thương xót lợi ích các chúng sinh
Nay con đã phát tâm Bồ-đề
Chí nguyện tương ưng trụ điều phục.
Làm Thầy thế gian ban an lạc
Con phải cúng dường Nhân Trung Tôn
Nghe pháp đã lìa các trần cấu
Chúng con chẳng còn những nghi lầm.
Mới lìa thân nữ nhiều nhiễm ô
Phá hẳn phiền não hàng ma oán
Mười phương vô lượng cầu chư Phật
Con sẽ hoan hỷ thường cúng dường,
An trụ Thí, Giới, siêng Tinh tấn
Nhẫn nhục, Thiền định khéo điều tâm
Trí tuệ phương tiện nhiếp chúng sinh
Sẽ chứng đạo Bồ-đề tối thượng.
Lợi ích vô lượng chúng trời, người
Đều khiến phát khởi tâm Đại thừa
Chúng con sẽ hay sư tử hống
Chúng con sẽ làm Thiên Nhân Sư.
Đức Thế Tôn thị hiện mỉm cười. Theo lệ thường của chư Phật, lúc Đức Phật mỉm cười thì từ miệng Đức Phật có những tia sáng nhiều màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, pha lê, phóng ra chiếu khắp vô lượng, vô biên thế giới cao đến trời Phạm thế, rồi trở về chiếu quanh Đức Phật ba vòng, lại trở vào đỉnh đầu của Đức Phật.
Trưởng lão A-nan làm lễ bạch:

* Trang 457 *
device

–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà thị hiện mỉm cười?
Đức Phật dạy:
 –Này A-nan! Ông có thấy đồng nữ Tịnh Tín chăng?
–Bạch Thế Tôn, con đã thấy!
–Này A-nan! Tịnh Tín và năm trăm đồng nữ này mãn thọ trong loài người, sẽ bỏ thân nữ sinh về cõi trời Đâu-suất, thừa sự cúng dường Thế Tôn Di-lặc và chư Như Lai trong Hiền kiếp. Quá tám vạn bốn ngàn câu-chi na-do-tha kiếp, Tịnh Tín này sẽ được thành Phật tại thế giới Điện quang, hiệu Quang Minh Trang Nghiêm Vương Như Lai, kiếp tên Thường quang, Phật ấy thọ như trời Đâu-suất mười hai ngàn tuổi, có vô lượng, vô biên chúng Đại Bồ-tát làm quyến thuộc, mà năm trăm đồng nữ này sẽ là thượng thủ nhất trong đại chúng ấy, cũng như hiện nay Văn-thù-sư-lợi làm thượng thủ trong sáu mươi Bồ-tát.
Này A-nan! Nếu có nữ nhân được nghe kinh này rồi thọ trì đọc tụng, khi hết thân nữ này chẳng còn thọ thân nữ nữa và mau chứng được Vô thượng Bồ-đề.
Đức Phật nói kinh này xong rồi, Tịnh Tín với năm trăm đồng nữ và tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

* Trang 458 *
device

Pháp hội 41: BỒ-TÁT DI-LẶC HỎI TÁM PHÁP
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Bà-già-bà ở thành Vương xá trong núi Kỳ-xà-quật, cùng chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi người và mười ngàn Đại Bồ-tát đều đến hội họp.
Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc đứng dậy, để hở vai áo bên phải gối phải chấm đất, chắp tay hướng về Đức Phật bạch:
–Bạch Thế Tôn! Nay con muốn đem ít pháp hỏi Như Lai Ứng Chánh Biến Tri, chẳng hay Thế Tôn có cho phép chăng?
Đức Phật dạy:
 –Này Di-lặc! Tùy ý ông hỏi, Như Lai Ứng Chánh Biến Tri sẽ phân biệt giải nói cho ông vui mừng.
–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu mấy pháp chẳng thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề, ở trong pháp thắng tiến chẳng thoái chẳng chuyển, lúc hành Bồ-tát hàng phục tất cả ma oán địch, biết như thật tự thể tướng của tất cả pháp, ở các thế gian tâm chẳng mỏi mệt. Do tâm chẳng mỏi mệt nên chẳng dựa vào tha trí, mà mau chóng thành tựu Vô thượng Bồ-đề?
Đức Phật dạy:
 –Lành thay, lành thay! Này Di-lặc! Nay ông có thể hỏi Như Lai về nghĩa sâu như vậy. Ông nên nhất tâm lắng nghe, ta sẽ nói cho.
–Bạch Thế Tôn! Con xin vui thích muốn nghe.
Này Di-lặc! Nếu các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu tám pháp, thì chẳng thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề, ở trong pháp thắng tiến chẳng thoái chẳng chuyển, lúc hành đạo Bồ-tát hàng phục tất cả các ma oán địch, biết như thật tướng tự thể của tất cả pháp, ở các thế gian tâm chẳng mỏi mệt, vì tâm chẳng mỏi mệt nên chẳng y nơi tha trí, mau chóng thành tựu Vô thượng Bồ-đề.
Những gì là tám pháp? Đó là các Đại Bồ-tát thành tựu thâm tâm, thành tựu hành tâm, thành tựu xả tâm, thành tựu thiện tri hồi

* Trang 459 *
device

hướng tâm phương tiện, thành tựu tâm đại Từ, thành tựu tâm đại Bi, thành tựu thiện tri phương tiện và thành tựu Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Di-lặc! Thế nào là Đại Bồ-tát thành tựu thâm tâm?
Nếu các Đại Bồ-tát nghe khen ngợi Phật và chê bai Phật, tâm họ rốt ráo vững chắc chẳng động nơi Vô thượng Bồ-đề; nếu nghe khen ngợi Pháp và chê bai Pháp, tâm họ rốt ráo vững chắc chẳng động nơi Vô thượng Bồ-đề; nếu nghe khen ngợi Tăng và chê bai Tăng, tâm họ rốt ráo vững chắc chẳng động nơi Vô thượng Bồ-đề. Đây là các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu tâm sâu.
 Này Di-lặc! Thế nào là Đại Bồ-tát thành tựu hành tâm?  Nếu các Đại Bồ-tát xa lìa sát sinh, xa lìa trộm cướp, xa lìa tà dâm, xa lìa vọng ngôn, xa lìa lưỡng thiệt, xa lìa ác khẩu, xa lìa ỷ ngữ, đây là rốt ráo thành tựu hành tâm.
Này Di-lặc! Thế nào là Đại Bồ-tát thành tựu tâm buông bỏ?
Nếu các Đại Bồ-tát là chủ hay xả hay bố thí cho các Sa-môn, Bà-la-môn, kẻ nghèo và kẻ ăn xin ăn mày, những kẻ hạ tiện, các thứ vật dụng đồ uống ăn, y phục, đồ nằm, thuốc men, đây là Bồ-tát rốt ráo thành tựu tâm buông bỏ.
Này Di-lặc! Thế nào là các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu tâm khéo biết hồi hướng phương tiện?
Nếu các Đại Bồ-tát có tu bao nhiêu căn lành từ ba nghiệp thân, khẩu, ý, đều hồi hướng Vô thượng Bồ-đề, đây là rốt ráo thành tựu tâm khéo biết phương tiện hồi hướng.
Này Di-lặc! Thế nào là các Đại Bồ-tát thành tựu tâm đại Từ?
Nếu các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu thân nghiệp đại Từ, rốt ráo thành tựu khẩu nghiệp đại Từ, rốt ráo thành tựu ý nghiệp đại Từ, đây là Bồ-tát rốt ráo thành tựu tâm đại Từ.
Này Di-lặc! Thế nào là các Đại Bồ-tát thành tựu tâm đại Bi?
Nếu các Đại Bồ-tát thành tựu thân nghiệp chẳng thể chê trách, thành tựu khẩu nghiệp chẳng thể chê trách, thành tựu ý nghiệp chẳng thể chê trách, đây là rốt ráo thành tựu tâm đại Bi.
Này Di-lặc! Thế nào là các Đại Bồ-tát thành tựu Thiện tri phương tiện?

* Trang 460 *
device

Nếu các Đại Bồ-tát khéo biết Thế đế, khéo biết Đệ nhất nghĩa đế, khéo biết cả hai đế, đây là các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu thiện tri phương tiện.
Này Di-lặc! Thế nào là các Đại Bồ-tát thành tựu Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Nếu các Đại Bồ-tát biết rõ như vầy: Y theo pháp này, có pháp này, y theo pháp này, sinh pháp này, đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão, tử, ưu bi khổ não, như thế thì chỉ có những khổ lớn tụ họp thôi.
Do pháp này không có nên pháp này không có, do pháp này diệt nên pháp này diệt, đó là vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt, lục nhập diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì thọ diệt, thọ diệt thì ái diệt, ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sinh diệt, sinh diệt thì lão, tử, ưu bi khổ não diệt, như thế thì chỉ có khối khổ lớn diệt thôi. Đây là rốt ráo thành tựu Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Di-lặc! Đây gọi là các Đại Bồ-tát rốt ráo thành tựu tám pháp chẳng thoái chuyển Vô thượng Bồ-đề, ở trong pháp thắng tiến chẳng thoái chẳng chuyển, lúc hành đạo, Bồ-tát hàng phục tất cả các ma oán địch, biết như thật tướng tự thể tất cả pháp, nơi các thế gian tâm chẳng mỏi mệt, vì tâm chẳng mỏi mệt, trí chẳng vừa vào bất cứ đối tượng nào, nên mau chóng thành tựu Vô thượng Bồ-đề.
Đức Phật nói kinh này rồi, Bồ-tát Di-lặc cùng các Đại Bồ-tát, chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân, tất cả đại chúng nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng, tín thọ phụng hành.

* Trang 461 *
device

Pháp hội 42: BỒ-TÁT DI-LẶC HỎI NHỮNG ĐIỂM NGHI
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật ở nước Ba-la-nại, trong rừng Thí lộc, cùng chúng đại Tỳ-kheo năm trăm người đều hội họp, tất cả đều là tri thức của đại chúng, danh hiệu các vị là:
A-nhã Kiều-trần-như, Ma-ha Ca-diếp, Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp, Già-gia Ca-diếp, Na-đề Ca-diếp, Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, A-nan, La-hầu-la… Đều là bậc Thượng thủ.
Còn có một vạn Đại Bồ-tát đều đến hội họp. Danh hiệu các vị ấy là Bồ-tát Thiện Ý, Bồ-tát Tăng Thượng Ý, Bồ-tát Kiên Cố Ý, Bồ-tát Sư Tử Ý, Bồ-tát Quan Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Biện Tích, Bồ-tát Mỹ Âm, Bồ-tát Thắng Tràng, Bồ-tát Tín Tuệ, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Đế Thắng, Bồ-tát Đế Thiên, Bồ-tát Vô Phan Duyên, Bồ-tát Cụ Biện Tài, Bồ-tát Thần Thông Diệu Hoa, Bồ-tát Di-lặc, Văn-thù-sư-lợi Pháp vương tử… đều là bậc Thượng thủ.
Đức Thế Tôn có vô lượng trăm ngàn đại chúng vây quanh cúng dường cung kính mà vì họ thuyết pháp.
Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc ở trong chúng đứng dậy, để hở vai áo bên phải gối phải chấm đất, chắp tay đảnh lễ mà bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Con có chút nghi nay muốn thỉnh hỏi Như Lai, ngưỡng mong cho phép.
Đức Phật dạy:
 –Này Di-lặc! Nếu có chỗ nghi cho phép ông hỏi, ta sẽ giải nói cho ông vui mừng.
Được Phật hứa cho, Bồ-tát Di-lặc vui mừng hớn hở bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát thành tựu mấy pháp, được lìa ác đạo và ác tri thức mà mau chứng Vô thượng Bồ-đề?
Đức Phật dạy:
 –Lành thay, lành thay! Này Di-lặc! Nay ông thương xót tất cả, muốn lợi ích an vui cho trời, người mà hỏi nơi Như Lai về pháp sâu

* Trang 462 *
device

ấy. Ông nên lắng nghe khéo suy nghĩ, ta sẽ vì ông mà phân biệt giải nói.
–Bạch Thế Tôn! Con xin ưa thích được nghe.
–Này Di-lặc! Có một pháp mà Bồ-tát thành tựu thì lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng đắc Vô thượng Bồ-đề. Đó là phát tâm Bồ-đề ý nguyện thù thắng.
Còn có hai pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là hai?
1. Xa-ma-tha thường siêng tu tập định.
2. Với Tỳ-bát-xá-na thì được thiện xảo.
Còn có ba pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là ba? 
1. Thành tựu đại Bi.
2. Tu tập pháp không.
3. Đủ với cả pháp chẳng sinh phân biệt.
Còn có bốn pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là bốn?
1. An trụ tịnh giới.
2. Lìa các lưới nghi.
3. Thích A-lan-nhã.
4. Khởi tâm chánh kiến.
Còn có năm pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, mau có thể chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là năm?
1. An trụ pháp không.
2. Chẳng cầu tìm lỗi người.
3. Thường tự quan sát.
4. Yêu thích chánh pháp.
5. Nhiếp hộ người.
Còn có sáu pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là sáu?
1. Không có tham dục.
2. Chẳng sinh sân khuể.

* Trang 463 *
device

3. Chẳng khởi ngu si.
4. Thường lìa lời dung tục.
5. An trụ tánh không.
6. Tâm như hư không.
Còn có bảy pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là bảy?
1. An trụ chánh niệm.
2. Thành tựu trạch pháp.
3. Phát khởi tinh tấn.
4. Thường sinh hoan hỷ.
5. Thân được khinh an.
6. Trụ các thiền định.
7. Có đủ hành xả.
Còn có tám pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là tám?
1. Chánh kiến.
2. Chánh tư duy.
3. Chánh ngữ.
4. Chánh nghiệp.
5. Chánh mạng.
6. Chánh tinh tấn.
7. Chánh niệm.
8. Chánh định.
Còn có chín pháp lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng Vô thượng Bồ-đề. Những gì là chín?
1. Xa lìa các pháp tham dục, ác bất thiện mà an trụ Sơ thiền tầm tư hỷ lạc tâm nhất cảnh tánh.
2. Xa lìa tầm tư, an trụ nhị thiền, nội tịnh hỷ lạc tâm nhất cảnh tánh.
3. Xa lìa hỷ, an trụ tam thiền xả niệm tuệ lạc tâm nhất cảnh tánh.
4. Xa lìa ưu khổ và hỷ lạc an trụ tứ thiền, xả niệm thanh tịnh vô

* Trang 464 *
device

khổ vô lạc, tâm nhất cảnh tánh.
5. Vượt quá sắc tưởng, không bám víu dị biệt, an trụ vô biên hư không xứ định.
6. Vượt qua vô biên hư không xứ định rồi, có thể an trụ vô biên thức xứ định.
7. Vượt qua vô biên thức xứ định rồi, có thể an trụ vô sở hữu xứ định.
8. Vượt qua vô sở hữu xứ định rồi, có thể an trụ phi tưởng, phi phi tưởng xứ định.
9. Vượt qua phi tưởng, phi phi tưởng xứ định rồi có thể an trụ diệt thọ tưởng định.
Còn có mười pháp xa lìa ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng được Vô thượng Bồ-đề. Những gì là mười?
1. Khéo có thể thành tựu Kim cang Tam-muội.
2. Thành tựu Xứ phi xứ tương ưng Tam-muội.
3. Thành tựu Phương tiện hành Tam-muội.
4. Thành tựu Biến chiếu minh Tam-muội.
5. Thành tựu Phổ quang minh Tam-muội.
6. Thành tựu Phổ biến chiếu minh Tam-muội.
7. Thành tựu Bảo nguyệt Tam-muội.
8. Thành tựu Nguyệt đăng Tam-muội.
9. Thành tựu Xuất ly Tam-muội.
10. Thành tựu Thắng tràng tý ấn Tam-muội.
Này Di-lặc! Thành tựu các pháp như vậy rồi, Bồ-tát lìa các ác đạo và ác tri thức, có thể mau chứng đắc Vô thượng Bồ-đề.
Được nghe pháp rồi, Bồ-tát Di-lặc rất vui mừng để hở vai áo bên phải, gối phải chấm đất chắp tay cung kính ở trước Phật, nói kệ tán thán:
Phật ở kiếp quá khứ
Bỏ vợ con yêu thương
Đầu mắt và xương tủy
Bố thí đến bờ kia.

* Trang 465 *
device

Phật thường hộ cấm giới
Như trâu mao mến đuôi
Tối thắng không ngang sánh
Trì giới đến bờ kia.
Phật dùng sức nhẫn nhục
Bỏ lìa các đấu tranh
Chẳng cầu tìm lỗi người
Nhẫn nhục đến bờ kia.
Phật dùng sức tinh tấn
Được vô thượng tịch tĩnh
Thường rốt ráo an vui
Tinh tấn đến bờ kia.
Phật dùng sức thiền định
Hay diệt trừ tội nhơ Làm
Đạo Sư trời, người
Thiền định đến bờ kia
Phật dùng sức trí tuệ
Khéo biết rõ các pháp
Tự tánh vô sở hữu
Bát-nhã đến bờ kia.
Phật tại cội Bồ-đề
Hàng phục các quân ma
Đầy đủ trí tối thắng
Thành tựu đạo Vô thượng.
Đạo Sư sức vô úy
Ở nước Ba-la-nại
Chuyển pháp luân thanh tịnh
Dẹp phá các ngoại đạo,
Trí tuệ lớn Vô thượng
Ra khỏi các thế gian
Hay phóng ánh sáng sạch
Khéo nói các pháp yếu,
Như Lai sắc thanh tịnh

* Trang 466 *
device

Trí tuệ và công đức
Vượt quá các thế gian
Hay đến bờ bên kia.
Trưởng lão A-nan bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Di-lặc này rất hy hữu, hay thành tựu vô lượng biện tài, tùy theo tâm niệm của chúng sinh, mà bình đẳng thuyết pháp, nhưng đối với văn tự không có chỗ chấp trước.
Đức Phật dạy:
 –Đúng như vậy! Đúng như lời ông nói! Này A-nan! Bồ-tát Di-lặc đâu phải chỉ có hôm nay ở trước ta nói kệ tán thán Phật, mà từ quá khứ mười vô số kiếp, thuở ấy có Phật xuất thế hiệu Diệm Quang Du Hý Diệu Âm Tự Tại Vương Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Bấy giờ có một Bà-la-môn tên Hiền Thọ, thân tướng đầy đủ ai thấy cũng đều vui mừng, từ trong vườn đi ra thấy Đức Như Lai đoan chánh thù diệu, các căn tịch tĩnh, đắc Xa-ma-tha như ao nước trong sạch không bợn nhơ, có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp kèm theo để tự trang nghiêm, như cây Sa-la nở hoa, như núi Tu-di cao vọi hơn cả, vẻ mặt tươi vui như trăng tròn, chiếu sáng rực rỡ như mặt trời tỏ rạng, thân hình tròn trịa như cây Ni-câu-đà.
Thấy tướng thù thắng của Phật Như Lai, Hiền Thọ sinh lòng tịnh tín, suy nghĩ rằng: “Hy hữu thay! Thế Tôn hay thành tựu vô lượng công đức trang nghiêm như vậy. Tôi cũng nguyện vị lai sẽ thành tựu thân công đức như vậy.”
Phát nguyện xong, Hiền Thọ gieo mình xuống đất lại tự nghĩ rằng: “Nếu đời đương lai tôi sẽ được thân Phật, nguyện chân Như Lai đạp lên mình tôi.”
Biết ý nghĩ ấy, Đức Phật Như Lai liền lấy chân mình dẫm lên thân Hiền Thọ. Lúc Đức Phật Như Lai hạ chân xuống, Hiền Thọ được Vô sinh pháp nhẫn. Đức Phật Như Lai quay lại bảo chúng Tỳ-kheo rằng: “Các ông chớ đạp lên mình Hiền Thọ. Vì sao? Vì đây là Đại Bồ-tát nay đã chứng Vô sinh pháp nhẫn, lại hay thành tựu Thiên nhãn, Thiên nhó tha tâm túc trụ thần cảnh trí thông.”

* Trang 467 *
device

Hiền Thọ liền ở trước Đức Phật Diệm Quang nói kệ tán thán rằng:
 
Phật ở mười phương cõi
Tối tôn tối vô thượng
Vượt hơn các thế gian
Nay con cúi đầu lạy.
Như Lai đại quang minh
Chói che cả trời trăng
Vượt hơn các thế gian
Nay con cúi đầu lạy.
Ví như sư tử hống
Muông thú đều kinh sợ
Thế Tôn đại oai đức
Xô dẹp các ngoại đạo,
Tướng lông trắng giữa mày
Trong sáng như pha lê
Chiếu khắp các thế gian
Vượt hơn trên tất cả.
Thế Tôn không ai bằng
Lòng chân thiên bức luân
Thanh tịnh hóa thế gian
Hay chấn động trời đất,
Thành tựu đạo xuất ly
Vượt qua biển phiền não
Đem của cải công đức
Tùy ý ban tất cả.
Như Lai giới thanh tịnh
Xuất sinh các công đức
Không có lòng thương ghét
Dường như cõi đại địa,
Do nơi sức trí tuệ
Biết rõ các pháp không
Chúng sinh và thọ giả

* Trang 468 *
device

Phân biệt chẳng nắm bắt
Khéo rành tánh chúng sinh
Tâm hành và sở nguyện
Làm đèn sáng cho đời
Lợi ích tất cả loài.
Thế gian khổ bức bách
Trôi chìm trong dòng sâu
Phật thường vì chúng sinh
Phát sức tinh tấn lớn.
Thế Tôn lìa phiền não
Sinh, già và bệnh, chết
Ở đời như hư không
Tất cả không nhiễm ô.
Trí tuệ oai quang lớn
Hay phá tất cả tối
Lìa hẳn tham, sân, si
Nay con cúi đầu lạy.
 
Bồ-tát Hiền Thọ được thần thông đến nay chẳng còn thoái thất. Này A-nan! Hiền Thọ thuở ấy chính là Đại Bồ-tát Di-lặc, nay ở trong hội này.
–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát Di-lặc từ lâu đã chứng Vô sinh pháp nhẫn, vì sao chẳng được Vô thượng Bồ-đề? 
–Này A-nan! Bồ-tát có hai thứ trang nghiêm và hai thứ nhiếp thủ. Đó là nhiếp thủ chúng sinh và trang nghiêm chúng sinh, nhiếp thủ cõi Phật và trang nghiêm cõi Phật.
Thuở quá khứ lúc tu hạnh Bồ-tát, Bồ-tát Di-lặc thường thích nhiếp thủ và trang nghiêm cõi Phật, còn ta thì thường ưa nhiếp thủ và trang nghiêm chúng sinh. Bồ-tát Di-lặc tu hạnh Bồ-tát, trải qua bốn mươi kiếp bấy giờ ta mới phát tâm Vô thượng Bồ-đề, do vì ta có sức dũng mãnh tinh tấn nên siêu việt chín kiếp, ở trong Hiền kiếp này thành Vô thượng Bồ-đề.
Này A-nan! Ta do mười pháp mà chứng Bồ-đề: Một là hay xả thí vật sở ái, hai là hay thí vợ sở ái, ba là hay thí con sở ái, bốn là hay

* Trang 469 *
device

thí đầu sở ái, năm là hay thí mắt sở ái, sáu là hay thí ngôi vua sở ái, bảy là hay thí trân bảo sở ái, tám là hay thí máu thịt sở ái, chín là hay thí xương tủy sở ái, mười là hay thí thân phần sở ái. Ta thực hành mười pháp này mà được Vô thượng Bồ-đề.
Này A-nan! Còn có mười pháp có thể chứng Bồ-đề. Những gì là mười?
1. Hộ giới công đức.
2. Thành tựu nhẫn lực.
3. Phát khởi tinh tấn.
4. Được các thiền định.
5. Có đại trí tuệ.
6. Thường chẳng bỏ lìa các chúng sinh.
7. Khởi tâm bình đẳng đối với chúng sinh.
8. Thường tu tập pháp không.
9. Khéo hay thành tựu chân tính không chân thật.
10. Khéo có thể thành tựu vô tướng, vô nguyện.
Ta thực hành mười pháp này, mà được Vô thượng Bồ-đề.
Này A-nan! Thuở quá khứ lúc hành đạo Bồ-tát, Bồ-tát Di-lặc chẳng có thể xả thí tay chân đầu mắt, chỉ dùng thiện xảo phương tiện đạo hạnh an lạc mà tích tập Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
–Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát Di-lặc thuở quá khứ, lúc hành đạo Bồ-tát chỉ dùng thiện xảo phương tiện đạo hạnh an lạc, mà tu tập Vô thượng Bồ-đề?
–Này A-nan! Thuở quá khứ lúc hành đạo Bồ-tát, Di-lặc ngày đêm sáu thời, để hở vai áo bên phải gối phải chấm đất, chắp tay đảnh lễ ở trước chư Phật mà nói kệ rằng:
 
Nay con quy mạng lễ
Tất cả mười phương Phật
Bồ-tát chúng Thanh văn 
Đấng Đại Tiên Thiên nhãn, 
Cùng lễ tâm Bồ-đề 
Lìa xa các ác đạo 
Hay được sinh lên trời

* Trang 470 *
device

Cho đến chứng Niết-bàn.
Nếu con phạm chút tội
Theo tâm mà sinh ra
Nay con ở trước Phật
Sám hối cho tiêu diệt.
Nay thân, khẩu, ý con
Dồn chứa các công đức
Nguyện làm nhân Bồ-đề
Sẽ thành đạo Vô thượng.
Trong cõi nước mười phương
Những người cúng dường Phật
Và Phật vô thượng trí
Nay con đều tùy hỷ,
Có tội đều sám hối
Phước đức đều tùy hỷ
Nay con lễ chư Phật
Nguyện thành vô thượng trí.
Các Bồ-tát mười phương
Chứng được bậc Thập địa
Nay con cúi đầu lạy
Nguyện mau chứng Bồ-đề,
Được chứng Bồ-đề rồi
Xô dẹp các quân ma
Chuyển pháp luân thanh tịnh
Lợi ích loài chúng sinh
Thường nguyện ở thế gian
Vô lượng câu-chi kiếp
Gióng trống pháp vang rền
Độ thoát khổ chúng sinh.
Tôi bị ngập bùn dục
Bị dây tham trói buộc
Nhiều các thứ triền phược
Nguyện Phật thương soi xét.

* Trang 471 *
device

Chúng sinh dù tội nặng
Chư Phật chẳng chán bỏ
Nguyện dùng đại Từ bi
Độ thoát biển sinh tử.
Hiện tại chư Thế Tôn
Quá khứ, vị lai Phật
Bồ-tát đạo đã làm
Nay con nguyện tu học.
Đầy đủ Ba-la-mật-đa
Thành tựu sáu Thần thông
Độ thoát các chúng sinh
Chứng được đạo Vô thượng.
Biết rõ các pháp không
Không tướng cũng không tánh
Không trụ, không biểu thị
Chẳng sinh cũng chẳng diệt.
Lại như Đấng Đại Tiên
Khéo rõ pháp vô ngã
Không Bổ-đặc-già-la
Cho đến không thọ giả.
Với các sự bố thí
Chẳng chấp ngã, ngã sở
Vì an lạc chúng sinh
Thí cho không bỏn sẻn.
Nguyện vật tôi bố thí
Chẳng cần dụng công sinh
Quan sát biết rõ không
Đủ Thí ba-la-mật.
Trì giới không khuyết giảm
Được Phật tịnh Thi-la
Do vì không chỗ trụ
Đủ Giới ba-la-mật.
Nhẫn nhục như bốn đại

* Trang 472 *
device

Chẳng sinh tâm phân biệt
Do vì không sân khuể
Đủ Nhẫn ba-la-mật.
Nguyện dùng sức thân tâm
Phát khởi đại tinh tấn
Kiến cố không lười biếng
Đủ Cần ba-la-mật.
Do như huyễn như hóa
Và dũng mãnh tinh tấn
Kim cang các Tam-muội
Đủ Thiền ba-la-mật.
Nguyện chứng Tam-muội trí
Nhập vào ba Giải thoát
Rõ bình đẳng ba đời
Đủ Tuệ ba-la-mật.
Chư Phật diệu sắc thân
Quang minh oai đức lớn
Bồ-tát tinh tấn hạnh
Nguyện con đều tròn đầy.
Bồ-tát Di-lặc ấy
Siêng tu hạnh như vậy
Đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa
An trụ bậc Thập địa.
 
Này A-nan! Bồ-tát Di-lặc an trụ thiện xảo phương tiện như vậy, tu tập Vô thượng Bồ-đề.
Này A-nan! Thuở xưa ta cầu đạo, nhận lấy vô lượng khổ mới có thể tu tập Vô thượng Bồ-đề.
Thuở xa xưa, có Thái tử tên Kiến Nhất Thiết nghĩa, đoan chánh đẹp lạ có đủ các tướng tốt, ai thấy cũng đều vui mừng. Một hôm Thái tử du ngoạn, thấy một bệnh nhân đau khổ nặng, Thái tử xót thương hỏi thăm: Nay bệnh của ngươi há lại không có thuốc để chữa lành sao?
Bệnh nhân nói kệ đáp Thái tử:

* Trang 473 *
device

Bệnh tôi khó tìm thuốc
Thế gian chẳng có được
Quốc vương cũng không có
Huống là kẻ mắc bệnh,
Người giỏi nói y phương
Thông đạt các sách vở
Dù muốn trị bệnh này
Thuốc ấy khó có được.
 
Thái tử nói kệ bảo bệnh nhân:
 
Vàng bạc châu ma-ni
Cho đến các voi ngựa
Cần gì xin người nói
Để trừ khổ cho người.
 
Bệnh nhân lại nói kệ bạch Thái tử:
 
Nếu uống huyết thái tử
Chắc tôi được an vui
Xin thái tử vui lòng
Cho tôi hết đau khổ.
 
Thái tử liền nói kệ bảo bệnh nhân:
 
Nếu tôi vì chúng sinh
Mà phải đọa địa ngục
Nhiều kiếp còn chịu được
Huống là thân huyết này.
 
Lúc ấy Thái tử lấy dao bén đâm vào thân chảy máu, bảo bệnh nhân tùy ý uống chẳng hề có một niệm hối hận.
Này A-nan! Thái tử Kiến Nhất Thiết nghĩa thuở xưa kia chính là thân ta vậy. Nước bốn biển lớn còn có thể đong lường, lúc hành đạo Bồ-tát ta xả thí máu trong thân mình chẳng tính kể được.
Này A-nan! Thuở xa xưa có Thái tử tên Diệu Hoa, đoan chánh đẹp lạ đủ các tướng tốt, người thấy vui mừng. Một hôm thái tử du ngoạn, thấy một bệnh nhân ốm gầy sinh lòng thương hỏi thăm: Nay bệnh của người lẽ nào lại không có thuốc chữa lành sao?
Bệnh nhân nói kệ bạch Thái tử:

* Trang 474 *
device

Thế gian có lương y
Chẳng chữa được bệnh tôi
Xin ngài rủ lòng thương
Trừ đau khổ cho tôi.
 
Thái tử nói kệ bảo bệnh nhân:
 
Tôi vì lợi thế gian 
Tất cả đều bố thí 
Thân phần và trân bảo
 Cần gì xin người nói. 
 
Bệnh nhân nói kệ bạch Thái tử:
 
Ví như Đại dược vương
Tùy ý chữa lành bệnh
Cũng như nhật nguyệt sáng
Chiếu khắp các thế gian
Nếu được tủy thân ngài
Thoa khắp thân thể tôi
Bệnh này sẽ tiêu trừ
Mãi mãi được an vui.
 
Thái tử liền nói kệ bảo bệnh nhân:
 
Nếu có các chúng sinh
Đập thân tôi lấy tủy
Vì lợi ích thế gian
Lòng tôi chẳng ưu não.
 
Thái tử liền tự đập nát thân, lấy tủy cho bệnh nhân tùy ý dùng không có chút niệm hối hận.
Này A-nan! Nên biết thuở xưa Thái tử Diệu Hoa kia, chính là thân ta. Nước bốn biển lớn có thể đong lường, thuở xưa ta hành đạo Bồ-tát, xả thí xương tủy nơi thân mình không thể tính kể được.
Này A-nan! Thuở xa xưa có vị vua tên Nguyệt Quang, đoan chánh đẹp lạ đủ tướng tốt, người thấy vui mừng, du ngoạn thấy một người mù ăn xin, chạnh lòng thương nhà vua hỏi: Người cần dùng gì ta sẽ cấp cho, hoặc đồ ăn uống, y phục, đồ trang sức, châu ngọc, trân bảo, tùy ý người muốn ta sẽ ban cho.

* Trang 475 *
device

Người mù nói kệ thưa quốc vương:
Đại vương như nhật nguyệt
Ánh sáng soi thế gian
Đầy đủ thắng công đức
Chẳng lâu sinh lên trời,
Tất cả màu sắc đẹp
Nay tôi đều chẳng thấy
Xin vua đại Từ bi
Ban tôi mắt của vua.
Vị vua nói kệ đáp người mù:
Người mau đến lấy mắt
Cho người được an vui
Tôi nguyện đến đời sau
Được mắt Phật thanh tịnh,
Tôi hành đạo Bồ-tát
Tất cả đều xả thí
Nếu tôi chẳng cho người
Thì trái với bản nguyện.
 
Vua Nguyệt Quang liền tự móc tròng mắt mình, thí cho người mù tùy ý dùng chẳng có một niệm hối hận. Này A-nan! Nên biết thuở xưa vua Nguyệt Quang kia chính là thân ta. Núi Tu-di còn có thể đo lường, lúc ta hành đạo Bồ-tát, bố thí con mắt của mình chẳng thể kể đếm được.
Này A-nan! Bồ-tát Di-lặc lúc hành đạo Bồ-tát có phát nguyện rằng: “Nếu các chúng sinh bớt đi tham, sân, si, thành tựu mười điều lành, thì bấy giờ tôi sẽ thành Vô thượng Bồ-đề.”
Này A-nan! Đời đương lai, có các chúng sinh, bớt đi tham, sân, si thành tựu mười điều lành, bấy giờ Bồ-tát Di-lặc sẽ thành Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì do sức bản nguyện của Bồ-tát.
Này A-nan! Thuở xưa lúc hành đạo Bồ-tát, ta phát thệ nguyện rằng: “Tôi nguyện sẽ ở nơi đời ác năm trược, các chúng sinh ác tham, sân, si quá nặng, họ chẳng hiếu thảo với cha me,ï chẳng kính bậc tôn trưởng, cho đến quyến thuộc chẳng hòa thuận nhau, bấy giờ

* Trang 476 *
device

tôi sẽ thành Vô thượng Bồ-đề.” Do bản nguyện như vậy, nên nay ta vào thành ấp, thôn xóm, có nhiều chúng sinh khinh khi mắng ta, họ dùng pháp đoạn, pháp thường tụ chúng hội họp. Hoặc lúc ta đi khất thực, họ rải đất bụi, họ trộn thuốc độc cho ta ăn. Hoặc họ dùng nữ nhân hủy báng ta.
Này A-nan! Nay ta do sức bản nguyện khởi tâm đại Bi vì các chúng sinh ấy nói pháp.
Trưởng lão A-nan bạch:
–Bạch Thế Tôn! Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác hay làm việc khó làm, hay nhẫn việc khó nhẫn, người chẳng điều phục đều khiến điều phục, gánh vác những chúng sinh tội cấu như vậy, mà nói pháp cho họ.
Đức Phật dạy:
 –Đúng như lời ông nói! Vì sao? Vì do đại Bi của Như Lai nhiếp lấy chúng.
–Bạch Thế Tôn! Con nghe thệ nguyện vững chắc của Như Lai, mà toàn thân con lông tóc dựng đứng. Bạch Thế Tôn! Kinh này tên là gì, chúng con phải phụng trì thế nào?
–Này A-nan! Kinh này tên là Di-lặc Sở Vấn, cũng tên là Vãng Tích Bản nguyện Nhân Duyên, ông nên phụng trì như vậy.
Đức Phật nói kinh này rồi, Bồ-tát Di-lặc, Tôn giả A-nan, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng, tín thọ phụng hành.

* Trang 477 *
device

 
Đại Tập 44 - Bộ Bảo Tích III - Số 310 (Q. 91 - 120) & Số 311 -> 312