LOGO VNBET
Hòa Thượng
THÍCH HUỆ DUYỆT
( 1863 -  1940 )
Khai Sơn Chùa Bảo Thọ – Duy Xuyên
 
Hòa thượng thế danh Nguyễn Văn Tráng, sinh giờ Tuất ngày 13 tháng chạp năm Quý Hợi (1863) nhằm năm Tự Đức thứ 16 tại làng Bảo An, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.(Nay là thôn Bảo An đông, xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, Quảng Nam). Thân sinh là cụ ông Nguyễn Văn Tự (Chữ) và thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Sương.
Thuở thiếu thời, Ngài được song thân cho theo học chữ nho và tinh thông y học. Lớn lên, Ngài lập gia đình và có được 4 người con trai. Về sau trong số những người con này có người đi xuất gia là Hòa thượng Thích Huệ Liên-trụ trì chùa Bảo Thọ-Duy Xuyên.
Năm Quý Tỵ (1893), niên hiệu Thành Thái thứ 5, Ngài cùng với bà Lê Thị Hương qua vùng Thọ Sơn, Duy Xuyên xem đất và lập chùa Tây Thiên mà dân gian gọi là chùa Bà Giám. Cùng trong năm này, Ngài phát tâm xuất gia với Hòa thượng Từ Trí tại chùa Tam Thai-Ngũ Hành Sơn và thọ Sa Di giới với pháp danh Chơn Cảnh, tự Đạo Hoằng, lúc bấy giờ Ngài vừa tròn 31 tuổi.

* Trang 81 *
device

Thành Thái năm thứ 8, Bính Thân (1896), Ngài được Bổn sư cho đăng đàn thọ Tam Đàn cụ túc tại giới đàn chùa Tiên Long-Thạch Sơn tỉnh Quảng Ngãi.
Thành Thái năm thứ 9, Đinh Dậu (1897) nhà vua ngự giá vào chùa Tam Thai-Ngũ Hành Sơn tham dự đại trai đàn, Ngài được mời làm tri sự tại trai đàn này.
Thành Thái năm thứ 10, Mậu Tuất (1898), chùa Thanh Phước tại xã Thanh Châu huyện Duy Xuyên bị trộm ăn cắp mất tượng Phật, Ngài cùng với Tăng cang chùa Tam Thai đưa đơn lên quan tỉnh để được lạc quyên tu chỉnh và đúc đại hồng chung an trí tại đây.
Năm Quý Mẹo (1903), Ngài được tổ Từ Trí phú pháp hiệu là Huệ Duyệt đại sư, nối pháp đời 40 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh.
Năm Bính Ngọ (1906), Thành Thái năm thứ 17, Ngài thấy tại thôn Thọ Sơn, tổng Mậu Hòa Trung, huyện Duy Xuyên (nay là thôn Thọ Xuyên, xã Duy Châu) có một khoảng đất đẹp đẽ, cây cối xanh tốt, suối nước lượn xung quanh, phong cảnh rất hữu tình. Ngài bèn hỏi với hào lý tại xã mua mảnh đất này và khai sơn chùa Bảo Thọ. [1] Sở dĩ Ngài đặt hiệu chùa Bảo Thọ nghĩa là ghép tên của hai địa danh: Bảo An và Thọ Sơn. Bảo tức là tên làng Bảo An, quê hương sinh trưởng của Ngài; Thọ tức tên làng Thọ Sơn, mảnh đất nơi Ngài

* Trang 82 *
device

dựng chùa tu hành. Cũng trong thời gian này, Ngài cùng ông Nguyễn Bá Trác [2] khai sáng chùa Minh Đán [3] tại xã Điện Phước huyện Điện Bàn.
Duy Tân năm thứ 5, Tân Hợi (1911), Ngài được cung cử làm Tự trưởng chùa Vĩnh An tại Duy Xuyên. Đây là ngôi chùa vua duy nhất tại Quảng Nam do vua Minh Mạng lập để thờ Hiếu Chiêu Hoàng thái hậu.
Năm Nhâm Tý (1912), Ngài vâng mệnh bộ lễ, sơn son thiếp vàng tu sữa tại Phật tượng tại chùa Vĩnh An.
Năm Quý Sửu (1913), lúc bấy giờ Pháp-Phổ đánh nhau, binh lính bệnh rất nhiều, Ngài vâng chỉ dụ lập đàn cầu an, dâng sớ bạch Phật cầu nguyện.
Khải Định năm thứ 6, Tân Dậu (1921), Ngài làm bảng kê khai lịch sử chùa Vĩnh An cũng như tất cả các pháp khí đang thờ tự tại chùa. Năm sau (1922), Ngài được triều đình cử làm trụ trì chùa Vĩnh An. Đến ngày mồng 4 tháng 10, Ngài khai đàn cầu siêu cho các chiến sĩ trận vong và từ đó, triều đình chọn ngày này làm lễ kỳ siêu cho các binh lính chết trận.
Năm Mậu Thìn (1928), Bảo Đại năm thứ 3, hạn hán xảy ra, vâng mệnh triều đình Ngài lập đàn cầu đảo tại chùa Vĩnh An. Đích thân vua Bảo Đại vào dâng hương. Sự cầu nguyện rất có linh nghiệm nên Ngài được nhà vua yêu mến.

* Trang 83 *
device

Bảo Đại năm thứ 8, Quý Dậu (1933), Ngài được bộ lễ thăng làm Tăng cang Ngự kiến Vĩnh An tự, năm này Ngài tròn 71 tuổi. Tất cả chư Tăng trong bổn tỉnh đều rất hoan hỷ với danh vị này của Ngài. Từ đó, Ngài được chư Tăng cung cử làm Kiểm Tăng, Tăng Mục, Tri Sự v.v…của chư sơn bổn tỉnh.
Vào giờ Tý ngày mồng 2 tháng 2 năm Canh Thìn (1940), Ngài viên tịch, hưởng thọ 78 tuổi. Đồ chúng thỉnh nhục thân Ngài nhập bảo tháp trong khuôn viên chùa Bảo Thọ.
Khi Ngài còn sanh tiền, Tăng cang Viên Hải trụ trì chùa Đào Viên ở tỉnh Thanh Hóa đã tán thán Ngài như sau:
Vĩnh An Hòa thượng
Y bát chân truyền
Đạo quang Phật tổ
Lợi phổ nhân thiên
Thất thập dư tải
Công đức vô biên
Thọ Sơn phiến thạch
Ư vạn tư niên
Tạm dịch:
Hòa thượng Vĩnh An
Nối truyền y bát

* Trang 84 *
device

Rạng rỡ Phật tổ
Lợi khắp trời người
Hơn bảy mươi tuổi
Công đức vô biên
Bia đá Thọ Sơn
Lưu truyền về sau
Nhìn lại cuộc đời của Ngài thật là đặc biệt. Tuy rằng trung niên xuất gia nhưng tinh tấn không ai bì. Chí khí của Ngài khiến cho các bạn cùng trang lứa nể vì và làm gương sáng cho người sau. Tuy rằng chùa Bảo Thọ ngày nay không còn nữa, nhưng bảo tháp của Ngài vẫn còn tồn tại trên nền chùa cũ cũng phần nào nói lên được công đức của Ngài đã làm đối với Phật giáo đất Quảng.
          Bị chú:
          [1]. Chùa Bảo Thọ bị tàn phá hoàn toàn trong cuộc chiến Việt-Mỹ, hiện tại bảo tháp của Ngài còn nằm trong khuôn viên vườn chùa cũ tại xã Duy Châu, huyện Duy Xuyên.
          [2].Nguyễn Bá Trác (1881-1945) là cháu trong tộc gọi ngài Huệ Duyệt bằng chú. Ông là người có tài thơ văn và từng giữ chức tổng đốc Thanh Hóa, Bình Định. Chính nhờ ông đứng xin mà chùa Bảo Thọ cũng như chùa Minh Đán được triều đình ban sắc tứ vào thời vua Bảo Đại.
[3]. Chùa Minh Đán cũng đã bị sập hoàn toàn trong chiến tranh chống Mỹ.

* Trang 85 *
device

* Trang 86 *
device

 
Hành Trạng Chư Thiền Đức Xứ Quảng