LOGO VNBET
Hòa Thượng
ĐẠO MINH – PHỔ TỊNH
( .… - 1816 )
Trụ Trì Chùa Báo Quốc - Huế
 
Hòa thượng Đạo Minh họ Nguyễn, người thôn Tây An, xã Long Phước, huyện Duy Xuyên, phủ Thăng Hoa, tỉnh Quảng Nam. Ông nội Ngài vì tòng quân nên ra đóng tại và trú tại làng Trung Kiên, tổng Bích La, huyện Đăng Xương, tỉnh Quảng Trị. Vì thế, làng Trung Kiên cũng là quê hương thứ 2 của Ngài.
Vốn có nhân duyên nhiều đời với Phật pháp nên vào tuổi đồng niên Ngài đã phát tâm dõng mãnh nhập chúng xuất gia tại chùa Thiền Tôn với tổ sư Đại Huệ-Chiếu Nhiên. Nhờ sự tinh tấn tu học của Ngài được Bổn sư cho thọ giới với pháp danh Đạo Minh, tự Phổ Tịnh, hiệu là Viên Nhất, nối pháp dòng Lâm Tế đời thứ 38, thế hệ  thứ 4 pháp phái Liễu Quán.
Ngài là một thiền sư giới luật tinh nghiêm, là vị Hòa thượng nổi bật nhất trong chốn Thiền lâm Thuận Hóa vào đời Gia Long.
Năm Nhâm Tuất (1802), Gia Long nguyên niên, Ngài trở về làng Trung Kiên, lập chùa Trung Kiên, chú

* Trang 245 *
device

 hồng chung, thỉnh tượng Phật và các pháp khí về sửa sang chùa rất trang nghiêm.
Năm Mậu Thìn (1808), niên hiệu Gia Long thứ 7, Ngài được Hiếu Khương Hoàng Thái Hậu, mẫu hậu của vua Gia Long triệu về làm trụ trì chùa Hàm Long Thiên Thọ, tức tên mới của chùa Báo Quốc, do vua Gia Long đặt.
Từ đó đạo phong của Ngài ngày càng tỏa rạng trên đất thần kinh, đồ chúng quy về tu học ngày càng nhiều.
Năm Ất Hợi (1815), niên hiệu Gia Long thứ 14, vào ngày 14 tháng 9, Ngài khai đại giới đàn tại chùa Hàm Long Thiên Thọ và được cung thỉnh làm Hòa thượng Đàn đầu truyền trao giới pháp cho chúng Tăng. Số giới tử thọ giới tại giới đàn này rất đông. Đồ chúng đắc pháp của Ngài có đến 28 vị mà hiện nay chúng ta còn biết được một số vị như sau:
- Tánh Thiên-Nhất Định :Trụ trì Linh Hựu Quán, Tăng cang chùa Giác Hoàng, khai sơn chùa Từ Hiếu.
- Tánh Hoạt-Huệ Cảnh: Sơ tổ, khai sơn chùa Tường Vân.
- Tánh Huệ-Nhất Nguyên: Khai sơn và trụ trì chùa Huệ Lâm.

* Trang 246 *
device

- Tánh Chiêu-Nhất Niệm: Kế thế trụ trì chùa Báo Quốc.
- Tánh Khai-Nhất Đắc: Trụ trì chùa Thiên Hưng.
- Tánh Huệ-Nhất Chơn: Trụ trì chùa Từ Quang (sau là chùa Tường Vân)
- Tánh Thông-Nhất Trí: Trụ trì chùa Kim Tiên.
- Tánh Toàn-Nhất Thể: Trụ trì chùa Bảo Lâm.
-Tánh Tịnh-Nhất Xương: Trụ trì chùa Thiên Hòa.
Các ngài khác như: Tánh Tâm-Nhất Trì; Tánh Hòa-Nhất Thuận; Tánh Nhậm-Nhất Điểm; Tánh Nghĩa-Nhất Ngộ; Tánh Thành-Nhất Tín; Tánh Thông-Nhất Hiểu; Tánh Chánh-Nhất Chuyên v.v…đều là những bậc cao tăng thạc đức tại kinh đô Thuận Hóa.
Năm Bính Tý (1816), niên hiệu Gia Long thứ 15, sau khi mở giới đàn một năm thì Ngài an nhiên thị tịch. Bảo tháp của Ngài được kiến tạo tại chùa Huệ Lâm [1], nơi mà trưởng tử của Ngài là thiền sư Tánh Huệ-Nhất Nguyên trụ trì.
Tuy rằng những biến thiên của các cuộc chiến giữa nhà Nguyễn Tây Sơn và Nguyễn Gia Long đã ảnh hưởng nhiều đến sự truyền bá của Phật giáo, Tăng chúng đầu đời Nguyễn có sự suy đồi, nhưng vẫn còn có

* Trang 247 *
device

 những vị cao tăng thắp ngọn pháp đăng tỏa rạng trên rừng thiền Thuận Hóa. Thiền sư Đạo Minh-Phổ Tịnh là một trong các cao tăng đó.
Hòa thượng Đạo Minh Phổ Tịnh là người kiến văn quảng bác, hiện nay chúng ta không còn những tác phẩm của Ngài, tuy nhiên chúng ta thấy được sở ngộ, sở tu của Ngài qua các bài kệ phú pháp cho đệ tử. Điều này đã nói lên được sự tu trì và truyền pháp của Ngài đúng theo tông chỉ của thiền tông.
Phụ lục:
Những bài kệ phú pháp cho đệ tử của ngài Đạo Minh Phổ Tịnh:
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Huệ Nhất Nguyên:
Nhất Nguyên thọ pháp tiên
Tâm địa phát hoa viên
Đạo Minh truyền tâm pháp
Huệ đăng chiếu mãn thiên.
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Tâm Nhất Trì:
Nhất Trì tịnh thanh thiên
Nội ngoại quảng vô biên
Tâm pháp viên chánh niệm
Kế tổ thị an nhiên.
- Phú pháp cho đệ tử Tánh Chiếu Nhất Nguyệt:

* Trang 248 *
device

Nhất Nguyệt diệu vô biên
Quang minh chiếu mãn thiên
Thiệu Long chơn Phật tử
Chiêu chương vạn cổ truyền.
- Phú pháp cho đệ tử Tánh Thiên Nhất Định:
Nhất Định chiếu quang minh
Hư không nguyệt mãn viên
Tổ tổ truyền phú chúc
Đạo Minh kế Tánh Thiên.
- Phú pháp cho đệ tử Tánh Toàn Nhất Thể:
Nhất thể chiếu viên minh
Nhật nguyệt chánh trung thiên
Tục diệm truyền đăng phú
Tổ đạo vĩnh lưu truyền.
- Phú pháp cho đệ tử Tánh Chiêu Nhất Niệm:
Nhất Niệm tâm thường viên
Tâm pháp bổn thanh thiên
Tổ đạo truyền pháp ấn
Quang huy vĩnh lưu truyền.
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Hòa Nhất Thuận:
Nhất Thuận đạo pháp thông
Tâm pháp bổn hư không

* Trang 249 *
device

Liễu ngộ minh tâm pháp
Kế truyền thiệu tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Khai Nhất Đắc:
Nhất Đắc tâm pháp không
Tâm pháp bổn hư không
Nguyên không giai thị Phật
Kế thế phụng tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Nhậm Nhất Điểm:
Nhất điểm quảng vô biên
Diệu dụng chiếu mãn thiên
Viên minh hồi quang chiếu
Kế tổ vĩnh lưu truyền
 
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Nghĩa Nhất Ngộ:
Nhất Ngộ tâm pháp không
Hư không thái cực đồng
Phật tổ tương truyền phú
Trùng quang vạn cổ long
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Thành Nhất Tín:
Nhất Tín hạnh nguyện viên
Tâm pháp thị quang minh
Tổ đức truyền tâm pháp

* Trang 250 *
device

Vạn cổ vĩnh lưu truyền
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Thông Nhất Hiểu:
Nhất Hiểu thể viên minh
Tâm pháp bổn như nhiên
Hư không thâu nhất điểm
Kế tổ vĩnh lưu truyền
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Chánh Nhất Chuyên:
Nhất Chuyên thọ pháp truyền
Tâm tịch ứng vạn duyên
Tổ đạo truyền phú chúc
Kế tổ tại tâm nguyên.
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Tín Nhất Luận:
Nhất Luận đại nhân duyên
Vạn pháp quy nhất viên
Phật tổ truyền phú chúc
Như nguyệt ấn giang thiên
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Tường Nhất Thụy:
Nhất Thụy khí tượng tân
Tâm nguyệt chiếu bạch vân
Tục diệm truyền phú chúc
Minh đăng phụng tổ tong

* Trang 251 *
device

-Phú pháp cho đệ tử Tánh Giác Nhất Uẩn:
Nhất Uẩn hồng trần phá
Quang minh khí tượng tân
Tục diệm truyền phú chúc
Chơn thị báo Phật ân.
 
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Truyền Nhất Bảo:
Nhất Bảo tại tâm trung
Am thất đắc đăng lung
Chiếu thể kiến vạn pháp
Tục diệm phụng tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Lạc Nhất Như:
Nhất Như lai tâm pháp
Vạn pháp duy tâm sanh
Phật tổ truyền phú pháp
Tục diệm vĩnh phương danh
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Đức Nhất Tông:
Nhất Tông vạn cổ truyền
Chư pháp huyền hựu huyền
Phật tổ truyền thọ pháp
Tục diệm chiếu trung thiên
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Thái Nhất Sách:

* Trang 252 *
device

Nhất Sách giới pháp tiên
Thọ giới pháp trang nghiêm
Phật tổ truyền phú chúc
Tâm nguyệt chiếu cô viên
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Huệ Nhất Chất:
Nhất Chất sắc hư không
U ám tất giai thông
Phật tâm pháp vô dị
Ngộ liễu kế tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Thứ Nhất Trung
Nhất Trung cần giới pháp
Tảo tận trần lao tâm
Quang minh kiến Phật tánh
Vạn cổ phụng tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Tâm Nhất Cẩn:
Nhất Cẩn mật ý thông
Chư pháp đức giai không
Phật tổ truyền phú chúc
Tục diệm phụng tổ tông
 
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Trung Nhất Ngôn:
Nhất Ngôn vạn pháp thong

 

* Trang 253 *
device

Tâm pháp như hư không
Quang minh Phật phú chúc
Truyền đăng phụng tổ tông
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Tịnh Nhất Xương:
Nhất Xương pháp quang minh
Trần tảo cảnh trùng viên
Kế tục truyền phú chúc
Như nguyệt ấn giang thiên
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Nghị Nhất Thành:
Nhất Thành thông lý toàn
Trùng ma khí tượng viên
Hà đam chư Phật tổ
Tâm nguyệt chiếu cô thiên
-Phú pháp cho đệ tử Tánh Huệ Nhất Chơn:
Nhất Chơn thọ pháp truyền
Nội ngoại bổn như nhiên
Phù trì chư Phật tổ
Kế thế vĩnh miên miên
Bị chú:
 [1]. Chùa này đã bị tàn phá không còn dấu tích. Đất cũ của chùa hiện nằm trong vùng đất chùa Vạn Phước. Bảo tháp của Ngài vẫn còn ở trong khu vực này.

* Trang 254 *
device

 
Hành Trạng Chư Thiền Đức Xứ Quảng