LOGO VNBET
NHẬM CHỨC VIỆN TRƯỞNG

 
          Trước hết chúng tôi xin chân thành cảm ơn Hòa thượng Viện trưởng V.H.Đ và Thượng tọa Tổng vụ trưởng Tổng vụ Giáo dục, đã dành cho chúng tôi một chức vụ khá quan trọng: Chức vụ Viện trưởng Viện Cao đẳng Phật học, một chức vụ mà không bao giờ chúng tôi nghĩ đến.
          Trong nhiều năm qua, song song với các Phật sự khác, chúng tôi vẫn để tâm lo lắng, dạy dỗ các hàng hậu tiến, coi như là sở nguyện của chính mình. Tuy nhiên không bao giờ chúng tôi muốn mang thêm một danh nghĩa gì khác, ngoài danh nghĩa thầy dạy; mà thầy dạy cũng chưa tròn, có đâu làm chuyện lớn.
          Chúng tôi rất sợ cái danh và cái thực một khi đã không tương xứng, thì chỉ có hại chứ không có lợi; chẳng bằng cứ thầm lặng, khiêm tốn, thành thật mà làm, rồi kết quả vẫn đến. Nhưng hôm nay quí vị lại giao cho chúng tôi chức vụ Viện trưởng, một chức vụ mà khả năng và sức khỏe của chúng tôi không cho phép chúng tôi nhận lãnh; nếu không vì đã thấy rõ hoàn cảnh của anh em học Tăng vừa tốt nghiệp Trung đẳng Phật học tại Hải Đức, đang cần có cơ hội để tiếp tục học thêm, mà chức vụ Viện trưởng này là 

* Trang 275 *
device

một trong những yếu tố đó. Trước sự kiện nhận lãnh chức vụ này, chúng tôi coi như một sự tùy hỷ đứng làm nhịp cầu tạm trong một giai đoạn để cho anh em học Tăng khỏi mất và tiến bước mà thôi.
          Với trách nhiệm nặng nề của chức vụ Viện trưởng, chúng tôi cũng thấy rõ bao nhiêu khó khăn trở ngại đang trải đầy nước mắt, trước khi có thể đạt đến thành công. Như quý vị đã biết, việc giáo dục là một việc thiêng liêng, nên cũng rất khó. Chẳng những đòi hỏi phải có tài năng và ý chí bên trong, có đòi hỏi đầy đủ thiện duyên bên ngoài mới mong thực hiện nổi. Đặc biệt là vấn đề đào tạo Tăng tài, chúng tôi muốn nói, đây là vấn đề quá khó chứ không phải là quá mới.
          Ngay dưới thời Pháp thuộc, Phật giáo lâm vào cảnh rời rạc suy vi, vì bị áp lực của ngoại nhân cùng sự thiếu vắng nhiều vị cao Tăng thạc đức và cư sĩ tín đạo uyên thâm, nhưng vẫn có rải rác đó đây những khóa học Phật đặt dưới sự hướng dẫn lẻ loi của ít vị cao Tăng ưu hoài tiền đồ đạo pháp. Và trước đó, khoảng cuối thế kỷ 17, và thế kỷ 18 cho đến hết thế kỷ 19, một số tác phẩm của các vị cao Tăng trước tác bằng chữ Hán hay bằng chữ Nôm mà Giáo sư Lê Mạnh Thát vừa sưu tầm được tại các chùa cổ ở Huế và các nơi khác, là một khích lệ lớn lao, chứng minh rằng dù thời đại nào, sức sống đạo vẫn miên

* Trang 276 *
device

trường bất tận qua các bậc Chân tu. Nhờ vậy mà giáo lý được truyền dạy liên tục, khi phôi thai, khi tổ chức thành lớp thành trường với sự dạy dỗ mỗi ngày một quy mô hơn, dẫu sự thành công vẫn không bao giờ được như ý nguyện.
          Ngày nay chúng ta được cái may mắn có đủ tiện nghi học tập và dạy dỗ hơn trước. Những kinh nghiêm mà chúng ta thu nhập được từ các chương trình đi trước đã giúp chúng ta rất nhiều trong việc thiết lập một chương trình mới khả dĩ thích ứng cho học Tăng trong một xã hội không ngừng giao động. Tuy nhiên, chúng tôi cũng khó tin chắc rằng chúng tôi có thể làm được gì hay hơn, giỏi hơn người trước, vì mọi kết quả việc làm của chúng ta hẳn phải tùy thuộc hoàn cảnh của Giáo hội, của tình hình đất nước cũng như của các trào lưu tư tưởng nhân loại. Vì vậy chúng tôi không dám vội vã lớn tiếng đưa ra một đường lối chương trình nào trước khi bắt tay vào việc. Chúng tôi đã từng nghe bao nhiêu đường lối chương trình của nhiều lãnh vực được công bố rầm rộ, nhưng rốt cuộc thực hiện không được, một phần mười hay năm phần trăm. Phải chăng nói bao giờ cũng dễ, làm bao giờ cũng khó?
          Khó nhất là khi việc làm đó là việc làm của sự giác ngộ, siêu thoát trước mọi quyền lực đẫm lệ đang ẩn núp trong tâm niệm luân trầm, như từng khiến bao

* Trang 277 *
device

kẻ hăng hái lên đường, nhưng một thời gian sau nhìn lại thấy mình đang thối lui hoặc dẫm chân tại chỗ. Chúng tôi chỉ còn chút hy vọng nhờ kiểm điểm lại lịch sử diễn tiến xưa nay, trong đó có nhiều trường hợp giúp chúng tôi xác tín hơn lên về sức mạnh của ý chí, của tinh thần giác ngộ đã có thể làm chủ được mọi sự kể cả cái bản ngã ươn hèn của mình.
          Đây là niềm tin cần thiết cho mọi người học Phật và hành đạo, để tiến dẫn công trình của mình ngày càng tăng tiến. Và bằng vào niềm tin đó mà Viện Cao đẳng này được thành lập và phát triển, để anh em học Tăng trong những năm đeo đuổi tu học sẽ nhận chân rằng chỉ lấy chí nguyện giải thoát làm nền tảng và lấy sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh thượng tầng kiến thiết, mới mong xây dựng cho mình thành một Tăng sĩ đủ tài đủ đức, đủ ý chí và khả năng phục vụ chúng sinh, phụng sự đạo pháp, hoặc ở Tự viện, hoặc ở sơn gian thọ hạ hay xông pha giữa xã hội vẫn không rời xa hạnh nguyện giải thoát và độ sanh của mình.
          Để đạt được hướng dẫn hiểu biết tường tận giáo lý cao thâm tiềm tàng trong Tam tạng giáo điển; lấy đó làm ngọn đèn soi sáng nội tâm, soi sáng trần thế, hầu giải quyết mọi khủng hoảng trầm trọng, con đẻ của tính chấp ngã nhỏ nhen. Dù đây mới chỉ là chuyện nghĩa học, nhưng cũng phải chú tâm theo dõi

* Trang 278 *
device

tới kỳ cùng mới mong khai thông được Phật lý để tiến dần đến giác ngộ.
          Và bên cạnh công phu nghiên tầm nội điển, Tăng sinh còn cần có những kiến thức bao trùm các ngành văn hóa, dù là kiến thức đại cương nhưng không thể không có, mà có thể đáp ứng được thời cơ, vận dụng khả năng hoằng pháp vào mọi trường hợp, để chuyển hướng lòng người về đường giác ngộ. Ngày xưa, đức Phật đã từng cùng bốn tất đàn trong việc hóa đạo, nên Ngài đã nhiếp hóa được mọi người đủ mọi trình độ. Ngày nay, một nhà Đạo sĩ, nếu chưa thành tựu được quán chiếu, thì đồng thời phải là nhà văn hóa mới mong phát huy sự nghiệp hoằng hóa của mình trước mọi biến chuyển của thời đại. Do đó, những môn văn chương, triết lý, sinh ngữ đều được kèm theo chương trình nội điển từ thấp lên cao.
          Tóm lại, trên đây là những điều hy vọng đại cương chứ chưa hẳn là cao vọng, mà chúng tôi tạm đưa ra để hướng dẫn công tác của mình. Đối với chúng tôi, vấn đề giáo dục vẫn là cả một tiền đồ man mác, nếu thiếu một khả năng siêu đẳng, thì không cách gì thực hiện đúng đắn. Nhưng điều này lại vượt qua sức mình, nên chúng tôi chỉ còn cách là cố gắng và cố gắng trong sự hỗ trợ và hợp tác thường xuyên của quý vị.

* Trang 279 *
device

          Với những ưu tư về một trách nhiệm quá lớn, chúng tôi khó tỏ bày hết nỗi kín trong lòng; chúng tôi nhất tâm ngưỡng cầu Tam Bảo gia hộ và thiết tha mong đợi sự tiếp tay nồng nhiệt của Hòa thượng viện trưởng V.H.Đ, Thượng tọa Tổng vụ Trưởng Tổng vụ Giáo dục, quý vị trong Ban giảng huấn. Ban Giám đốc và các bậc Thiện trì thức xa gần trong sứ mạng chung; đó là giúp các học Tăng giải quyết phần nào nhu cầu học hỏi cấp thiết của họ.
          Đến đây, chúng tôi xin tuyên bố khai giảng niên học đầu tiên của Viện Cao đẳng Phật học Hải Đức. Chúng tôi xin các anh em Tăng sinh hãy dồn mọi ý chí và nỗ lực vào sự học hỏi và tu luyện như các anh em đã từng làm trong nhiều năm trước, để đi cho hết chương trình đã vạch, hầu tạo đủ điều kiện thích ứng cho mình sau này ra phụng sự Đạo pháp, gánh vác công việc Giáo hội, mà Giáo hội đang đặt nhiều kỳ vọng, vào lớp người như anh em.
*
______________________
*. Diễn từ nhậm chức Viện trưởng Viện Cao đẳng Phật học Hải Đức - Nha Trang (Ngày 28.11.1974 tại chùa Long Sơn - Nha Trang).

* Trang 280 *
device

 
Hư Tâm Học Đạo