LOGO VNBET
CHÀNG VÔ NÃO

Trong kinh Trung Bộ do Hòa thượng Minh Châu dịch, câu chuyện về chàng Vô Não được kể như thế này:
Khi Thế Tôn ở tại Xá-vệ rừng Kỳ-đà, tinh xá của ông Cấp-cô-độc. Lúc ấy trong lãnh thổ Quốc vương Ba-tư-nặc nước Kiều-tát-la có tên cướp tên Angulimala (Vô Não), một thợ săn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đói với chúng sanh. Vì nó mà các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành không thị trấn, Quốc lộ trở thành không Quốc lộ. Do nó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người.
Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào Xá-vệ để khất thực. Sau khi khất thực và ăn xong, trên đường trở về, dọn dẹp sàng tọa cầm y bát và đi trên con đường thì gặp tên cướp Vô Não. Những người chăn bò, chăn thú, người làm ruộng, khách bộ hành thấy Thế Tôn liền bạch: Thưa Sa-môn, Ngài chớ có đi trên con đường này vì đường này có tên cướp tên Angulimana là một thợ săn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đói với chúng sanh. Muốn đi trên đường này phải có

* Trang 79 *
device

mười, hai mươi, ba mươi hay bốn mươi người tụ họp lại rồi cùng đi. Tuy vậy đôi lúc vẫn rơi vào tay của tên cướp Angulimala. Họ ngăn hai ba lần nhưng Thế Tôn giữ im lặng và vẫn tiếp tục đi.
Tên cướp Angulimala thấy Thế Tôn từ đằng xa đi lại liền nghĩ: Thật vi diệu, hy hữu thay! Con đường này. Cho đến mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi thậm chí đến năm mươi người tụ hợp lại cùng đi, nhưng chúng vẫn rơi vào tay của ta. Nay ông Sa-môn này, chỉ có một mình, không có người thứ hai cùng đi, hình như do một sự cố ý khiêu khích chăng? Vậy ta giết hại mạng sống của Ông Sa-môn này! Nghĩ vậy tên cướp Angulimala liền lấy kiếm và tấm khiên, đeo cung tên vào và đi theo sau Thế Tôn. Rồi Thế Tôn hiện thần thông lực lam cho tên cướp Angulimala dầu cho đi với tất cả tốc lực bình thường. Rồi nó suy nghĩ: Thật vi diệu, đáng khâm phục thay! Trước đây ta đuổi theo con voi, con ngựa, chiếc xe, con nai đang chạy và bắt kịp chúng, nay dẫu ta đi với tất cả tốc lực của ta cũng không thể bắt kịp Sa-môn này đang đi với tốc lực bình thường.
Bất đồ nó hô: Đứng lại. Nó thưa với Thế Tôn: Hãy đứng lại, Ông Sa-môn! Hãy đứng lại, Ông Sa-môn!
- Ta đã đứng rồi, này Angulimala. Và ngươi cũng hãy đứng lại!

* Trang 80 *
device

      Tên cướp liền suy nghĩ: Những Sa-môn Thích tử này là những người nói sự thật và chấp nhận sự thật. Và Sa-môn này dẫu cho đang đi lại nói:" Ta đã đứng rồi, này Angulimala! Và ngươi cũng hãy đứng lại". Vậy ta hãy hỏi vị Sa-môn này xem sao.
          - Người đi lại nói: Ta đã đứng rồi
          Ta đứn, ngươi nói: Sao ta không đứng?
          Sa môn, ta hỏi về ý nghĩa này,
          Sao ngươi đứng lại, còn ta không đứng?
          -  Angulimala, ta đã đúng rồi.
          Với mọi chúng sanh, ta bỏ trượng, kiếm,
          Còn người hữu tình, không tự kiềm chế,
          Do vậy ta đứng, còn ngươi chưa đứng
          Đã lâu tôi kính, bật Đại Tiên nhân,
          Nay sa-môn này bước vào Đại Lâm.
          Không lâu tôi sẽ đoạn trừ ác pháp,
          Sau khi được nghe, pháp kệ của ngài.
          Nói xong tên cướp liền quăng bỏ kiếm,
          Quăng bỏ khí giới xuống vực thâm sâu,
          Tên cướp đánh lễ, dưới chân Thiện Thệ,
          Ngay tại chỗ ấy, xin được xuất gia.
          Đức Phật từ bi, bật Đại Tiên nhân,
          Đạo sư nhân giới, cùng với tiên giới,

* Trang 81 *
device

          Ngài đã trả lời: Thiện tai Tỷ-Kheo,
          Uy đức Tỷ-Kheo, được ngài xác chứng.
          Thế tôn với tôn giả Angulimala là sa-môn tùy tùng, bắt đầu du hành đến Xá-Vệ và ở đây. Bấy giờ tại cửa nội cung của vua Ba-tư-nặc nưới Kiều-tát-la, một số đại quần chúng tụ họp, cao tiếng, lớn tiếng nói: Tâu Đại Vương, trong lãnh thổ Đại Vương có tên cướp tên Angulimala là tên thợ săn bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có longf từ mẫn đối với chúng sanh. Mong Đai Vương hãy tẩn xuất nó.
          Vua Ba-tư-nặc nước Kiều-tát-la, với khoảng 500 con ngựa, sáng sớm đi ra khỏi Xá-Vệ đến tinh xá. Rồi vua xuống xe rồi đi bộ đến đảnh lễ thế tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với vua: thưa đại vương, có phải Bình-sa-vương nước Ma-kiệt-đàtức giận với đại vương, hay các người Licchavi ở tỳ-xá-ly hay một địch vương nào khác? -Bạch thế tôn, không phải. Mà vì trong lãnh thổ của con có tên cướp là Angulimala, một tên thợ săn bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với chúng sanh. Bạch thế tôn, nhưng con không có thể tẩn xuất nó được.
          Thưa Đại Vương, nếu Đại Vương được thấy Angulimala cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đinh, sống không gia đình, từ bỏ sát sanh,

* Trang 82 *
device

từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói láo, ăn một ngày một bữa, sống phạm hạnh, giữ giới, hành trì thiện pháp. Đại Vương sẽ làm gì, đối với Angulimala?
          - Bạch Thế Tôn, con sẽ đảnh lễ, hay đứng dậy, đưa ghế mời ngồi, lo liệu bốn sự cúng dường cho Angulimala tức là y phục, ẩm thực, sàng tọa và dược phẩm trị  bệnh. Chúng tôi bảo vệ, hộ trì đúng pháp. Nhưng Bạch Thế Tôn, từ đâu một người phá giới, làm các ác pháp lại có thể nào lại trở thành người giữ giới biết chế ngự như vậy?
          Lúc ấy tôn giả Angulimala ngồi không xa thế tôn bao nhiêu. Rồi thế tôn dũi cánh tay mặt và nói với đức vua Ba-tư-nặc: Thưa Đại Vương, đây là Angulimala.
          Vua Ba-la-nặc nước Kiều-tát-la liền hoảng sợ, run rẩy, lông tóc dựng ngược. Thế tôn biết được vua Ba-tư-nặc hoảng sợ, khiếp sợ, lông tóc dựng ngược, bèn nói với vua rằng: Chớ có sợ hãi, thưa Đại Vương. Ở đây không có gì đáng sợ hãi cho Đại Vương. Rồi sự hoảng sợ, khiếp sợ, lông tóc dựng ngược của vua Ba-tư-nặc được tan biến. Vua liền đến gần tôn giả Angulimala, thưa: Thưa tôn giả, có phải tôn giả là Angulimala?
          - Thưa phải, Đại Vương.

* Trang 83 *
device

          Thưa tôn giả, phụ thân tôn giả thuộc dòng họ gì? Mẫu thân thuộc dòng họ gì?
          Thưa Đại Vương, phụ thân thuộc dòng họ Gagga, mẫu thân thuộc dòng họ Mantani.
          Thưa tôn giả, mong tôn giả Gagga Mantaniputta được hoan hỷ.Tôi sẽ cố gắng lo bốn sự cúng dường y phạc, ẩm thực, sàng tọa, y dược trị bệnh cho tôn giả.
          Lúc bấy giờ, tôn giả Angulimala theo hạnh ở rừng núi, đi khất thực mà ăn, sống chỉ với ba y. Tôn giả Angulimala nói với vua Ba-la-nặc rằng: Thôi vừa rồi, thưa Đại Vương, tôi đã đủ ba y.
          Vua ba-tư-nặc đi đến gần thế tôn đảnh lễ ngài và ngồi xuống một bên bạch thế tôn: Thật vi diệu thay, Bạch thế tôn! Thật hy hữu thay, Bạch thế thế tôn! Làm sao mà thế tôn lại nhiếp phục được người không thể nhiếp phục, làm cho an tịnh được người không thể an tịnh, làm cho tịch diệt được người không thể tịch diệt. Bạch thế tôn, đối với người con không thể nhiếp phục với gậy, với kiếm, Thế tôn đã có thể nhiếp phạc được, không với gậy, không kiếm. Bạch thế tôn, nay chúng con phải đi. Chúng con có nhiều công việc, có nhiều trách nhiệm phải làm.
          Thưa Đại Vương hãy làm những gì mà Đại Vương nghĩ là hợp thời. Rồi vua Ba-tư-nặc tư chỗ

* Trang 84 *
device

ngồi đứng dậy, đảnh lễ thế tôn, thân bên hữu hướng về rồi ngài ra đi.
          Tôn giả Angulimala, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Xá-Vệ để khất thực. Trong khi đi khất thực từng nhà một ở Xá-Vệ thì thấy một người đàn bà đang sanh đẻ, rất nguy kịch và đau đớn. Tôn giả suy nghĩ: Thật đau khổ thay các chúng sanh! Rồi tôn giả Angulimala sau khi đi khất thực ở Xa-Vệ trên con đường trở về liền đi dến thế tôn, đảnh lễ thế tôn rồi thưa:  Bạch thế tôn, con vào buổi sáng đi vào thành Xá-Vệ để khất thực, con thấy một người đàn bà đang sanh đẻ, rất là nguy  kịch, đau đớn, con suy nghĩ: Thật đau khổ thay các chúng sanh!
          Này Angulimala, ngươi hãy đến Xá-Vệ nói với người đàn bà ấy như sau: Này bà chị, rằng vì từ khi tôi sanh ra chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sanh, monh rằng với sự thật ấy, ngươi được an toàn, ngươi sanh đẻ được an toàn.
          Bạch thế tôn, nếu làm vậy, thời con cố ý nói láo. Bạch thế tôn, con đã cố ý giết hại mạng sống rất nhiều chúng sanh rồi.
          Vậy thì ngươi hãy đến nói với người đàn bà ấy như sau: Này bà chị, vì rằng từ khi được thánh sanh, chưa bao giờ có ý giết hại mạng sống của chúng

* Trang 85 *
device

sanh, mong rằng với sự thật ấy, ngươi được an toàn, ngươi sanh đẻ được an toàn! - Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Tôn giả vâng lời Thế Tôn, đến nói với người đàn bà ấy như sau: Thưa Bà chị, vì rằng tôi từ khi được thánh sanh này, chưa bào giờ có ý hại mạng sống của chúng sanh, mong rằng với sự thật ấy, ngươi được an toàn, ngươi sanh đẻ được an toàn. Và người đàn bà ấy sanh đẻ được an toàn. Rồi Tôn giả Angulimala, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và không bao giờ tự thân chứng ngộ A-la-hán: Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, từ nay không còn trở lui đời này nữa.
          Tôn giả Angulimala buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Xá-vệ để khất thực. Lúc bấy giờ, một cục đất do một người ném, rơi trên thân Tôn giả, rồi một cây gậy do một người khác quăng, rơi trên thân Tôn giả, rồi một hòn sỏi do một người khác quăng, rơi trên thân Tôn giả. Tôn giả Angulimala, lỗ đầu, chảy máu, bình bát bị bể, ngoại y bị rách, đi đến Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả từ xa đi đến liền nói với Tôn giả: Hãy kham nhẫn, này Angulimala. Nhà ngươi đang gặt hái ngay trong hiện tại quả báo của nghiệp ấy, mà đáng lẽ ra ngươi phải chịu nấu sôi ở địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm.

* Trang 86 *
device

          Tôn giả Angulimala, sống độc cư, thiền định, cảm thọ được giải thoát lạc, và trong lúc ấy nói lên lời cảm khái sau đây:
          "Ai trước phóng dật, sau khi phóng dật,
          Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
          Ai làm ác nghiệp, nhờ thiện chặn lại,
          Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
          Niên khiếu Tỷ-kheo, trung thành Phật giáo,
          Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
          Mong kẻ địch ta, nghe giảng Pháp thoại!
          Mong kẻ địch ta, trung thành Phật giáo!
          Mong kẻ địch ta, thọ lãnh chánh pháp,'
          (Thân tâm) an tịnh, san sẻ mọi người.
          Mong kẻ địch ta, từ bậc thuyết nhẫn,
         Từ bậc tán thán vô oán hận tâm.
        Thời thời nghe pháp, y pháp hành trì.
       Một kẻ như vậy, không có hại ta,
       Cũng không làm hại một người nào khác,
         Vị ấy sẽ chứng, yoois thượng tịch tịnh,
          Hộ trì mọi người, kẻ tham người không
          Như người dẫn nước, hướng dẫn nước chảy
         Như kẻ làm tên, uốn cong thân tên,
        Như người thợ mộc, uốn nắn cây gỗ.
        Kẻ trí tự mình, tự điều phục mình

* Trang 87 *
device

 Có kẻ được điều bởi gậy, roi, móc,
Riêng Ta được điêù, không gậy, không kiếm,
(Bởi bậc như vậy).
Ta tên Vô Hại, trước ta sát hại,
Nay được chánh danh, vì chẳng hại ai.
Trước ta được tên, Angulimala,
Bị nước thác cuốn, ta qui y Phật.
Trước tay vấy máu, danh xưng (Anguli) mala,
Xem ta qui y, đoạn giây sinh tử,
Làm nghiệp như vậy phải sanh ác thú,
Khi lãnh nghiệp báo, không nợ ta hưởng.
Kẻ ngu vô trí, đam mê phóng dật
Còn người có trí, giữ không phóng dật,     
Như giữ tài sản, tối thượng tối quý.
Chớ mê phóng dật, chớ mê dục lạc.
Giữ không phóng dật, luôn luôn thiền định,
Chứng đắc đại lạc, quảng đại vô lượng.
Thiện lai, ta đến, không đi lạc hướng,
Không ai khuyên ta, theo tư tưởng ác.
Giữa các chân lý( được khéo) giảng dạy
Chân lý ta theo, chân lý tối thượng.
Thiện lai ta đến, không đi lạc hướng,
Không ai khuyên ta theo tư tưởng ác:
Ba minh ta chứng, Phật lý viên thành."

* Trang 88 *
device

       Như vậy có thể nói Vô Não là một thanh niên tuấn tú, ham thần thông phép lạ, đến học với một vị thầy ngoại đạo Sằn-dạ-xà. Hôm nọ vị thầy đi vắng, người vợ của vị thầy đó thấy chàng thanh niên này trẻ đẹp, muốn người học trò nầy tư thông với mình, nhưng người học trò đó nhất mực từ chối. Bà ta lấy làm tức giận, thù hằn chờ cho đến khi chồng trở về, bà giả bộ làm ra vẻ buồn rầu, giận dỗi. Ông thầy hỏi: Lý do gì mà bà buồn bực như vậy? Người đàn bà ấy trả lời rằng: Ông dạy người học trò này sao mà vô lễ vô phép quá. Khi ông đi vắng , hắn sinh tâm xấu xa muốn làm nhục tôi. Vừa nghe đến đó ông thầy giận vô cùng, bèn nghĩ cách hại người học trò bằng cách cố tình đưa vào cảnh tù ngục. Cách ấy như vầy: Ông hỏi người học trò: Này con, con có muốn được thần thông phép lạ không? Chính người học trò ấy đi học là mong được thần thông phép lạ. Bây giờ ông thầy hỏi như vậy thì học trò hớn hở vô cùng và trả lời rằng: Thưa thầy, con mong lắm mà lâu nay chưa được thầy chỉ dạy cho. Ông thầy liền bảo, nếu con làm theo lời ta thì ta sẽ truyền bí quyết cho con.
 " Này con, nếu con giết được 100 người, lấy 100 ngón tay xâu thành chuỗi mang về đây thì ta sẽ truyền bí quyết ấy cho con". Người học trò vì ham thích thần thông phép lạ, nên khi nghe lời dạy đó thì đâm ra mù quáng. Hắn ta bèn đi tìm những nơi hẻo

* Trang 89 *
device

lánh, chực chờ có ai đi ngang qua thì giết, từ ngày này qua ngày khác, chàng hăm hở giết và tính ra đã giết được 99 người, còn thiếu một người là đủ trăm. Lúc bấy giờ bà mẹ ở nhà nghe tin đồn về con mình là kẻ sát nhân rất khủng khiếp, và trong làng không ai dám đi ngang các ngõ hẻm vắng vẻ. Bà mẹ của chàng Vô Não bị người ta nguyền rủa, gièm pha ngày càng nhiều rằng con mình đi giết người, con mình đang bị nhà vua tróc nã nên vội vàng đi tìm con. Khi cất bước ra ngõ thì thiên hạ mách, bây giờ nó đang ở phía đường ấy, bà liền tìm tới đó. Khi đến nơi, vừa thấy bóng bà thì Vô Não cầm dao chạy tới toan giết, thì bỗng nhiên đức Phật hiện ra cản đường. Khi ấy chàng Vô Não bỏ mẹ mình chạy theo đức Phật. Nhưng lạ quá, chàng thấy mình chạy thật nhanh mà sao không kịp đức Phật, liền nghĩ: Ngài đi cách gì mà nhanh quá vậy? Tức quá, chàng liền kêu: Này Sa-môn Cù Đàm, đứng lại. Đứng lại tôi hỏi chuyện này một tí. Kêu hai ba lần như thế, đức Phật trả lời rằng: Không, này Vô Não, trên đường tội ác Ta đã đứng lại từ lâu rồi, chỉ có ngươi là chưa chịu đứng lại mà thôi. Câu nói ấy như mũi tên đâm trúng cái tâm hung ác của Vô Não. Tâm Vô Não lúc ấy như ngọn sóng thần xô xuống, nhưng lại vấp phải núi đá, làm cho ngọn sóng đó tan vỡ đi. Tâm Vô Não hung ác bị tan vỡ trước câu nói hiền từ của đức Phật. Vô Não là người

* Trang 90 *
device

cực thông minh và chợt thức tỉnh trước lời nói của đức Phật, liền buông dao cuối lạy đức Phật và xin theo ngài đi tu. Đức Phật nhận Vô Não làm đệ tử và đem về tinh xá để tu tập. Đó là câu chuyện tôi tóm tắt về chàng Vô Não.
*
*    *

* Trang 91 *
device

 
Hư Tâm Học Đạo