LOGO VNBET
mà sanh ra ân ái, lại theo nơi ân ái mà sanh ra tham dục, từ tham dục sanh ra chấp hữu, liền làm nhân sanh ra sự già yếu. Già yếu là nhân sanh ra bệnh khổ. Bệnh khổ là nhân sanh ra sự chết. Do sự chết sanh ra buồn đau sầu khổ trong tâm. Sự sống con người là như vậy.
    “Như không có mắt tức không thấy cảnh sắc, không nhận biết. Không nhận biết nên không có xúc hiệp. Không xúc hiệp thì không có khổ, vui. Không có khổ vui nên không sanh ân ái. Không ân ái thì không có tham dục. Không tham dục thì không có sự chấp hữu. Không chấp hữu thì không có già, bệnh, chết, cũng không có buồn đau sầu khổ trong tâm, liền thoát hết các sự khổ não mà đắc nhập cảnh giới Niết-bàn.
     “Như không có tai tức không nghe âm thanh, không có mũi tức không ngửi mùi hương, không có lưỡi tức không nếm được vị, không có thân tức không có sự xúc chạm, không có ý tức không sanh các ý nghĩ, không có sự xúc nhập. Không có xúc nhập thì không có khổ, vui. Không có khổ vui nên không sanh ân ái. Không ân ái thì không có tham dục. Không tham dục thì không có bào thai. Không có bào thai thì không có chỗ sanh ra, không có già, bệnh, chết, cũng không có buồn đau sầu khổ trong tâm. Dứt hết được các sự khổ não, liền đắc nhập cảnh giới Niết-bàn.”
     Vua tán thán rằng: “Hay thay!”

7. NHÂN DUYÊN SANH
    Vua lại hỏi đại đức Na-tiên rằng: “Trong thế gian, có vật gì tự nhiên mà sanh ra chăng?”

 

* Trang 67 *
device

     Na-tiên đáp: “Không có vật gì tự nhiên sanh ra cả. Thảy đều phải có nguyên nhân.”
     Liền đó, Na-tiên hỏi vua: “Như cung điện mà vua đang ngự đây, có phải do sức người làm ra chăng? Hay tự nhiên sanh ra?”
    Vua đáp: “Ấy là do nhân công làm ra, cây cối lấy từ trong rừng, gạch xây tường lấy đất làm ra.”
     Na-tiên nói: “Con người cũng như vậy. Do mười tám giới (1) hòa hiệp lại mà thành con người. Vậy nên nói là không có vật gì tự nhiên sanh ra, thảy đều phải có nguyên nhân. Ví như người thợ đồ gốm làm ra các món đồ, phải lấy bùn đất hòa với nước, nhồi nặn, nung ra mà thành. Bùn đất kia không thể tự nhiên mà thành đồ vật, phải hội đủ công sức của người, lại có lửa nung chín mới thành món đồ. Vậy nên nói là không có vật gì tự nhiên sanh ra, thảy đều phải có nguyên nhân.”
    Na-tiên lại hỏi vua: “Như cây đàn kia không có dây, không có phím, không có người gẩy, có thành âm thanh chăng?”
    Vua đáp: “Không, không thể tự nhiên mà thành âm thanh được.”
    Na-tiên hỏi: “Như đàn có dây, có phím, có người gẩy đàn, có thành âm thanh chăng?”
    Vua đáp: “Bạch đại đức, có.”
    Na-tiên nói: “Như vậy đó. Cho nên trong thiên hạ không có vật gì tự nhiên sanh ra, hết thảy đều phải có nguyên nhân.”
________________________
(1) Mười tám giới: sáu căn nhập với sáu trần sanh ra sáu thức. Căn, trần và thức hiệp lại thành mười tám giới, đã giảng rõ ở đoạn trước.

* Trang 68 *
device

      Na-tiên lại hỏi vua “Như việc xát cây lấy lửa, (1) như không có hai thanh gỗ, không có người xát gỗ, có thể có lửa chăng?”
     Vua đáp: “Không thể có lửa được.”
     Na-tiên hỏi: “Như có đủ hai thanh gỗ, có người xát vào nhau, có sanh ra lửa chăng?”
     Vua đáp: “Tất nhiên, như vậy phải sanh ra lửa.”
      Na-tiên nói: “Như vậy đó. Cho nên trong thiên hạ không có vật gì tự nhiên sanh ra, hết thảy đều phải có nguyên nhân.”
      Na-tiên lại hỏi: “Như tấm kính lấy lửa, (2)  không có người cầm giữ, lại không có mặt trời đốt nóng, có thể có lửa chăng?”
     Vua đáp: “Không thể có lửa được.”
      Na tiên hỏi: “Như có người cầm giữ tấm kính ấy, lại có mặt trời đốt nóng, có thể có lửa chăng?”
     Vua đáp: “Tất nhiên, như vậy phải sanh ra lửa.”
     Na-tiên nói: “Như vậy đó. Cho nên trong thiên hạ không có vật gì tự nhiên sanh ra, hết thảy đều phải có nguyên nhân.”
_________________
(1) Ngày xưa chưa có những phương tiện như bây giờ, người ta phải dùng hai miếng cây gỗ (hoặc vỏ cây) đặc biệt có độ ma sát cao, xát vào nhau nhiều lần cho nóng mà sanh ra lửa. Lửa ấy bắt vào một chỗ bùi nhùi đã được chuẩn bị kế bên. Nhờ đó mà có lửa để sử dụng.
(2) Đây là một cách lấy lửa khác. Người ta cầm một miếng kính thủy tinh có độ hội tụ cao, chiếu vào một đống bùi nhùi đang lúc trời nắng nóng. Phải giữ yên tấm kính như thế hồi lâu, sức nóng tăng lên có thể làm cháy đống bùi nhùi.

* Trang 69 *
device

 
Kinh Tỳ-Kheo Na-Tiên