LOGO VNBET
TÙY HỶ SÁM HỐI
CÓ TẠO TÁC CÓ TÍCH TẬP
Sách tấn Sa di (28/03/2006)
Trong “Đại Trí Độ Luận” có nhiều đoạn văn mang nhiều giá trị đáng để suy nghĩ, nên hôm nay tôi trích ra, nhằm sách tấn các vị sinh viên. Còn nghiên cứu sinh và các sinh viên năm cuối nên ôn lại, ký ức sẽ càng khắc sâu hơn.
Trong “Đại Trí Độ Luận” nói “nghiệp” của chúng ta ngoài “tạo tác” còn có “tích tập”, và “Thành Thật Luận” cũng đề cập đến bốn loại nghiệp.[1]
Loại thứ nhất “có tạo tác, có tích tập”, là tự tạo tác lại sanh tâm hoan hỷ. Ví dụ như khi không có người đến nhà bếp nấu


[1] “Thành Thật Luận” quyển 7: “Nghiệp có bốn loại: có tạo tác không có tích tập, có tích tập không có tạo tác, có tạo tác và có tích tập, không có tạo tác không có tích tập. Có tạo tác không có tích tập là như sau khi tạo nghiệp sát v.v… sinh tâm hối hận, hay làm các việc bố thí sau đó tâm cũng hối hận, hay làm các việc xong tâm không nhớ nghĩ, thì đó gọi là có tạo tác không có tích tập. Có tích tập không có tạo tác là nếu có người khác tạo nghiệp sát v.v… sinh lòng vui mừng, hay người khác bố thí v.v… sinh lòng vui mừng. Có tạo tác có tích tập là làm các việc sát hại v.v… hoặc các việc bố thí v.v… sinh lòng vui mừng. Không tạo tác không tích tập là không tạo tác cũng không sinh lòng vui mừng. Ở trong đó, có tạo tác có tích tập tất thọ báo. Như trong Kinh dạy: ‘Nếu nghiệp do tạo tác và tích tập, thì nghiệp này tất thọ quả báo.’ Cho nên nghiệp báo có tạo tác có tích tập, hoặc hiện tại thọ báo, hoặc về sau thọ báo, hoặc đời sau thọ báo.” Đại Chánh tập 32, trang 290c8~18.

* Trang 25 *
device

ăn, lúc đó nếu có ai tự mình phát tâm đi làm việc; đây là có tạo tác; trong lòng lại cảm thấy rất hoan hỷ. Người này đem tâm hoan hỷ để phục vụ đại chúng, chính là “có tạo tác có tích tập”.
Loại thứ hai “có tạo tác, không có tích tập” tuy đã làm rồi, nhưng trong lòng không vui hoặc sau lại hối hận, đây chính là “có tạo tác không có tích tập”.
Loại thứ ba “không có tạo tác, có tích tập”. Tự mình không thể làm, thấy người khác làm, anh ta rất vui, còn khen ngợi họ, không nói lời soi mói bóng bẩy: “Rất may là có bạn làm việc này”, mà trong lòng thầm nghĩ, “nếu có năng lực, có thời gian, tôi cũng muốn phát tâm như thế”. Bằng tấm lòng chân thật tán thán, hoan hỷ, tuy anh ta không trực tiếp làm, nhưng sự tùy hỷ đó cũng có công đức vô lượng.
Loại thứ tư “không tạo tác, không tích tập” .
Do đó có thể biết, tuy tạo tác là “nghiệp”, nhưng “tích tập” cũng khiến cho phước đức của chúng ta tăng trưởng. Giả như chúng ta thấy người khác làm, trong tâm chẳng những không tán thán tùy hỷ, mà ngược lại còn nói lời soi mói bóng bẩy, làm cho người kia thối thất đạo tâm, chướng ngại việc

* Trang 26 *
device

phát tâm tu hành, theo “Đại Trí Độ Luận” thì hôm nay chúng ta làm cho người khác gặp chướng ngại, tương lai trên phương diện tu học Phật pháp chúng ta gặp rất nhiều khó khăn, càng nghiêm trọng hơn, thậm chí sẽ sanh vào nơi “bát nạn”, chướng ngại chúng ta nghe học Phật pháp. Đây là điều khiến chúng ta càng thận trọng. Giới pháp cũng như vậy, tự mình thực hiện không tốt, đáng lẽ nên sanh tâm hổ thẹn, nếu ngược lại còn xem thường, hủy báng giới pháp, tội càng thêm nặng. Do đó, hy vọng mọi người ngày ngày nên phản tỉnh, nhìn lại chính mình. Nói đến “tùy hỷ” thì nghe rất đơn giản, nhưng khi thực hiện không dễ dàng, phải hết sức cố gắng mới được.

* Trang 27 *
device

 
Phước Huệ Tập 1